خلوتم چراغان کن ای چراغ روحانی
ای ز چشمه نوشت چشم و دل چراغانی
سرفرازی جاوید در کلاه درویشی است
تا فرو نیارد کس سر به تاج سلطانی
تا به کوی میخانه ایستاده‌ام دربان
همتم نمی‌گیرد شاه را به دربانی
بال همت و عشقم خود به بام عرش افشان
تا فرشته رشک آرد بر مقام انسانی
غیر شربت توفیق ای حکیم دانشمند
نسخه‌ای به قانون نیست در شفای نادانی
تا کران این بازار نقد جان به کف رفتم
شادیش گران دیدم اندهش به ارزانی
هر خرابه خود قصریست یادگار صد خاقان
چون مدائنش بشنو خطبه‌های خاقانی
عقده سرشک ای گل باز کن چو بارانم
چند گو بگیرد دل در هوای بارانی
از غبار امکانت چشمه بقا زاید
گر به اشک شوق ای دل این غبار بنشانی
برشدن ز چاه شب از چراغ ماه آموز
تا به خنده در آفاق گل به دامن افشانی
شمع اشکبارم داد در شب جدایی یاد
با زبان خاموشی شیوه خداخوانی
از حصار گردونم شب دریچه‌ای بگشا
گو رسد به خرگاهت ناله‌های زندانی
گله‌اش به پیرامن زهره‌ام چراند چشم
چند گو در این مرتع نی‌ْزنی و چوپانی
ساحل نجاتی هست ای غریق دریا دل
تا خراج بستانی زین خلیج طوفانی
وقت خواجه ما خوش کز نوای جاویدش
نغمه‌ساز توحید است ارغنون عرفانی
روی مسند حافظ شهریار بی‌مایه
تا کجا بینجامد انحطاط ایرانی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به مقام انسانی و تلاش برای رسیدن به کمال می‌پردازد و از چگونگی نورانی شدن دل و روح سخن می‌گوید. او تأکید دارد که سرفرازی واقعی در زندگی درویشی و دور از مقام‌های دنیوی است. شاعر خود را در میخانه به عنوان دربان می‌بیند و به عزم و همت خود در راستای عرفان اشاره می‌کند. به علاوه، او بر این نکته تأکید می‌کند که خلوص و محبت می‌تواند انسان را به مقام‌های عالی برساند و بر اهمیت شرافت و انسانی بودن در برابر دنیای مادی تأکید می‌کند. در پایان، شاعر ناامیدی و غم ناشی از شرایط اجتماعی و فرهنگی را به تصویر می‌کشد و اشاره‌ای به انحطاط فرهنگی در جامعه ایرانی دارد.
هوش مصنوعی: ای چراغ روحانی، خلوتم را نورانی کن. تو که از چشمهٔ خاصی آمده‌ای و چشم و دل را روشنایی می‌بخشی.
هوش مصنوعی: سرفرازی و بلندمنشی حقیقی همیشه در زندگی ساده و زاهدانهٔ درویشان قرار دارد، نه در مقام و منصب پادشاهی که ممکن است فردی را به ذلت و سقوط بکشاند.
هوش مصنوعی: در کوچهٔ میخانه ایستاده‌ام و دربان بلندهمت من به خاطر ارادت و عشق به می نمی‌گذارد که شاه وارد شود.
هوش مصنوعی: عشق و اراده من مرا به اوج کمال رسانده است، به‌گونه‌ای که فرشتگان نیز به مقام بلند انسانی‌ام حسد می‌برند.
هوش مصنوعی: ای حکیم دانشمند، غیر از شربت توفیق، هیچ دارویی برای درمان نادانی وجود ندارد؛ این نسخه‌ای که می‌گویند، فقط به قانون است و کارساز نیست.
هوش مصنوعی: من به این بازار زندگی آمده‌ام و جان خود را به قیمت بالا در دست دارم. اما در اینجا شادی پرهزینه و اندوه در این دنیا ارزان است.
هوش مصنوعی: هر خرابه‌ای، نشانگر و یادگار بزرگی مانند قصرهاست که یاد صد پادشاه (خاقان) را زنده می‌کند. به گویندگی خاقانی، او خطبه‌هایی را می‌خواند که در آنها از عظمت و شکوه آن مکان‌ها سخن گفته می‌شود.
هوش مصنوعی: ای گل، عقدهٔ غم و اشک را باز کن و بگذار احساساتت آزاد شود، چرا که من مانند باران، شوق و اشتیاقی دارم که دل را در هوای بارانی پر می‌کند.
هوش مصنوعی: اگر دل به اشک شوق خود را پاک کند و غبار امکانات دنیا را کنار بزند، می‌تواند چشمه جاودانگی را به وجود بیاورد.
هوش مصنوعی: از چاه شب که نماد مشکلات و سختی‌هاست، با نور و روشنی ماه که نماد امید و دلگرمی است، برخیز و درس بگیر، تا بتوانی با خوشی و شادی در عالم، مانند گلی که دامنش را پر از عطر و زیبایی می‌کند، زندگی کنی.
هوش مصنوعی: در شب جدایی، شمع من با اشک‌هایم ناله و فریاد می‌زند، و با سکوت خود، به نشانه‌ی درد و رنج، توسل به خدا را نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: از فضای تنگ و محدودیت‌های زندگی‌ام، شب را خواستارم که پنجره‌ای باز کند. بگو تا صدای ناله‌هایم که مانند زندانی است، به کلبه‌ات برسد.
هوش مصنوعی: دل‌مشغولی او را در محیطی که زهره (احتمالاً به معشوق اشاره دارد) است، می‌چرخاند. به او می‌گوید که چرا در این مرتع، دست از نی‌زدن و چوپانی (کوچ کردن یا پرورش) برنمی‌دارد و خود را درگیر مشکلات می‌کند.
هوش مصنوعی: ای غریق دریا دل، بدان که یک ساحل نجات وجود دارد، اما برای رسیدن به آن، باید از این محیط پرخطر و طوفانی عبور کنی و هزینه‌ای بابت آن بپردازی.
هوش مصنوعی: زمانی که خواجه (حافظ) در میان ما هست، خوشحالیم، زیرا نوای جاودان او صدای توحید را به گوش می‌رساند و مانند آهنگ عرفانی جریان دارد.
هوش مصنوعی: حافظ، شاعر بزرگ فارسی‌زبان، در حالی که در مقام والایش قرار دارد، بیان می‌کند که تا چه حد این پستی و زبونی در جامعهٔ ایرانی می‌تواند پیش برود و این وضعیت نگران‌کننده‌ای است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
وقت را غنیمت دان آن قدر که بتْوانی
حاصل از حیات ای جان این دم است تا دانی
کام‌بخشیِ گردون عمر در عوض دارد
جهد کن که از دولت دادِ عیش بستانی
باغبان چو من زین جا بگذرم حرامت باد
[...]
وقت را غنیمت دان آنقدر که بتوانی
حاصل از حیات جان ایندمست تا دانی
ای که ده جهت داری جامه زمستانی
بر تن خودت کن بار آنقدر که بتوانی
بر نهالی اطلس چون دهی شب آسایش
[...]
وقت گل می و مطرب دولتیست تا دانی
دولتی چنین دریاب ای به دولت ارزانی
کیش کافران دارد نرگس تو کز مژگان
کرده صد مسلمان را رخنه در مسلمانی
در جفا کمر بستی عهد مهر بشکستی
[...]
ساقیا! بده جامی، زآن شراب روحانی
تا دمی برآسایم زین حجاب جسمانی
بهر امتحان ای دوست! گر طلب کنی جان را
آن چنان برافشانم، کز طلب خجل مانی
بی‌وفا نگار من، می‌کند به کار من
[...]
ای که در ره عرفان مستمند برهانی
ترسمت چو خر در گل عاقبت فرو مانی
سبحه زهد و سالوسی، خرقه زرق و شیادی
آه ازین خدا ترسی، داد از این مسلمانی
مشکل ار بکف آری، بعد از این بدشواری
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.