گنجور

 
ساغر کنگاوری

گوشه امن و جام می ماه‌وشی مقابلم

بی‌خبر است آسمان شکر ز بخت مقبلم

ای که گره گشایمت فکر رهاییم کند

دام چگونه بگسلم بندی آن سلاسلم

یار کند به صد جفا بند ز بند من جدا

خون وفا همی‌چکد از رگ و از مفاصلم

ای که به قهر گفته‌ای از سر کوی من برو

گیرم اگر که خود روم گو به کجا رود دلم

من که سفینه می‌برم لجّه بحر عشق را

یا بکشد به غرقه‌ام یا بکشد به ساحلم

تخم وفا که کشته‌ام بی‌ثمر است عاقبت

سیل جفا نبرد اگر برق زند به حاصلم

تا تو به بزم دیگران شمع و چراغ بوده‌ای

من به گداز و سوز دل غیر شمع محفلم

هر که جنون عشق را چاره به عقل می‌کند

عقل گمان نمی‌کند گوید اگر که عاقلم

دعوی خون به حیرتم روز جزا چه سان کنم

گر به نگاه واپسین چشم فتد به قاتلم

خود به هوای دامگه ترک نمودم آشیان

من نه به صیدگاه عشق آمده صید غافلم

کاسه نگشت خاک من در کف می‌فروش اگر

رند سبوکش دگر کوزه بسازد از گلم

پیش‌رو خیال من رهبر کوی عشق شد

روز ازل که ساربان بست به ناقه محملم

دوش که پیر میکده دید به حال حیرتم

گرد به یک پیاله می حل هزار مشکلم

ساغر دل‌شکسته‌ام مانده و زار و خسته‌ام

نی پی گرد کاروان نه به سراغ منزلم

 
 
 
سعدی

بار فراق دوستان بس که نشست بر دلم

می‌روم و نمی‌رود ناقه به زیر محملم

بار بیفکند شتر چون برسد به منزلی

بار دل است همچنان ور به هزار منزلم

ای که مهار می‌کشی صبر کن و سبک مرو

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از سعدی
کمال خجندی

عشق تو داغ بندگی باز کشیده بر دلم

نام و نشان مقبلی شد به غم تو حاصلم

پیش دو دیده قدر من بین که میان مردمان

غیر خیال روی نو کی ننهد مقابلم

نیست عذاب خواندهای نامزد بهشتیان

[...]

آشفتهٔ شیرازی

عکس جمال این و آن هر چه فتاد در دلم

میرود و نمیرود روی تو از مقابلم

پرتو شمع خاوری تافت زمشرق دلم

شمع برید یک نفس همنفسان زمحفلم

بانگ جرس زهر طرف میرسدم بگوش جان

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از آشفتهٔ شیرازی
صفایی جندقی

آه کزین سفر نشد جز تب و تاب حاصلم

داد ز سعد روشنم وای ز بخت مقبلم

رخت کجا کشم کزین غایله خیز منزلم

بار فراق دوستان بسکه نشسته بردلم

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از صفایی جندقی
جیحون یزدی

گفت سکینه با پدر نیست اگر چه قابلم

ماندن قتلگاه را بیش ز هر چه مایلم

لیک چه سود کز برت برد و بزد موکلم

بار فراق دوستان بسکه نشسته بردلم

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه