بسی صورت بگردیدست عالم
وزین صورت بگردد عاقبت هم
عمارت با سرای دیگر انداز
که دنیا را اساسی نیست محکم
مثال عمر، سر بر کرده شمعیست
که کوته باز میباشد دمادم
و یا برف گدازان بر سر کوه
کزو هر لحظه جزوی میشود کم
بسا خاکا به زیر پای نادان
که گر بازش کنی دستست و معصم
نه چشم طامع از دنیا شود سیر
نه هرگز چاه پر گردد به شبنم
گل فرزند آدم خشت کردند
نمیجنبد دل فرزند آدم
به سیم و زر نکونامی به دست آر
منه بر هم که برگیرندش از هم
فریدون را سرآمد پادشاهی
سلیمان را برفت از دست، خاتم
به نیشی میزند دوران گیتی
که آن را تا قیامت نیست مرهم
وفاداری مجوی از دهر خونخوار
محالست انگبین در کام ارقم
به نقل از اوستادان یاد دارم
که شاهان عجم کیخسرو و جم
ز سوز سینهٔ فریاد خوانان
چنان پرهیز کردندی که از سم
که موران چون به گرد آیند بسیار
به تنگ آید روان در حلق ضیغم
و ما من ظالم الا و یبلی
و ان طال المدی یوما باظلم
سخن را روی در صاحبدلانست
نگویند از حرم الا به محرم
حرامش باد ملک و پادشاهی
که پیشش مدح گویند از قفا ذم
عروس زشت زیبا چون توان دید
وگر بر خود کند دیبای معلم
اگر مردم همین بالا و ریشند
به نیزه نیز بربستست پرچم
سخن شیرین بود پیر کهن را
ندانم بشنود نوئین اعظم
جهانسالار عادل انکیانو
سپهدار عراق و ترک و دیلم
که روز بزم بر تخت کیانی
فریدونست و روز رزم رستم
چنین پند از پدر نشنوده باشی
الا گر هوشمندی بشنو از عم
چو یزدانت مکرم کرد و مخصوص
چنان زی در میان خلق عالم
که گر وقتی مقام پادشاهیت
نباشد، همچنان باشی مکرم
نه هر کس حق تواند گفت گستاخ
سخن ملکیست سعدی را مسلم
مقامات از دو بیرون نیست فردا
بهشت جاودانی یا جهنم
بکار امروز تخم نیکنامی
که فردا برخوری والله اعلم
مدامت بخت و دولت همنشین باد
به دولت شادمان از بخت خرم
به دست راست قید باز اشهب
به دست چپ عنان خنگ ادهم
سر سالت مبارک باد و میمون
سعادت همره و اقبال همدم
محرم بر حسود ملک و جاهت
که ماند زنده تا دیگر محرم


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ زوال دنیا و ناپایداری آن است که به ستایش امیرانکیانو پرداخته شده است. شاعر به تناقضات زندگی، گذرا بودن عمر و ریاست اشاره میکند و یادآور میشود که ثروت، زیبایی ظاهری و مقام پادشاهی در نهایت از بین میروند. او اهمیت نیکوکاری و کسب نام نیک را به عنوان ارثی جاودانه مطرح میکند و به مخاطب توصیه میکند که بر کسب مکارم اخلاقی تأکید کند. در پایان، شاعر برای امیر آرزوی بخت و سعادت میکند و به خطری که حسودان میتوانند ایجاد کنند، اشاره میکند.
هوش مصنوعی: جهان در شکلها و ظواهر مختلفی میچرخد و در نهایت همه این صورتها به سرنوشت واحدی خواهند رسید.
هوش مصنوعی: دنیا مانند خانهای است که بر پایۀ محکمی بنا نشده و بنابراین نمیتوان به آن دل بست. بهتر است زندگی و داراییمان را به جایگاههای دیگری اختصاص دهیم، چون این دنیا دائم در حال تغییر و ویرانی است.
هوش مصنوعی: عمر انسان مانند شمعی است که در حال سوختن است و هر لحظه، آن را کوتاهتر میکند.
هوش مصنوعی: برف در حال ذوب شدن بر روی کوه در هر لحظه به طور تدریجی کمتر میشود.
هوش مصنوعی: بسیاری از خاکها زیر پای نادان وجود دارد که اگر آنها را از زمین برداری، دست و مچ او را نشان میدهد. این به معنای آن است که نادانی و جهالت میتواند افراد را به اعمال اشتباه ویرانگری بکشاند.
هوش مصنوعی: انسانهای طمعکار هرگز از دنیا سیر نمیشوند و مانند چاهی که همیشه تشنه است، هرگز پر نخواهد شد، حتی اگر بارانی سبک بر آن ببارد.
هوش مصنوعی: انسان، که به فرزند آدم شهرت دارد، مانند گلی است که با خشت ساخته شده و بیحرکت است. دل او نیز در این حالت بیتحرک و ساکن است.
هوش مصنوعی: برای بهدست آوردن خوبیها و شهرت، از طلا و نقره استفاده کن و نگذار که آنها را از دیگران بگیرند.
هوش مصنوعی: فریدون، پادشاه ایران، دورهٔ سلطنتش به پایان رسید و نشان سلطنت سلیمان نیز از دست او رفت. در این بیت به پایان قدرت و افت پادشاهی آنها اشاره شده است.
هوش مصنوعی: زمان، مانند نیشی دردناک به انسانها آسیب میزند و هیچ درمانی برای آن وجود نخواهد داشت تا ابد.
هوش مصنوعی: از زمانهٔ بیرحم وفاداری نخواه، زیرا امکان ندارد که شیرینی زندگی در کام مار باشد.
هوش مصنوعی: به یاد دارم که استادان میگفتند شاهان ایرانی قدیم، مثل کیخسرو و جم، دارای ویژگیهای خاص و شایستگیهایی بودند.
هوش مصنوعی: از درد و رنج سینهٔ کسانی که فریاد میزنند، چنان پرهیز میکنند که مانند سم (زهر) از آن فرار میکنند.
هوش مصنوعی: زمانی که مورچگان دور هم جمع شوند، روح انسان در گلوی شیر به شدت تنگ میشود. این به این معناست که وقتی جمعیت زیاد شود، بر قدرت و سلطهٔ دیگران فشار بیشتری وارد میشود.
هوش مصنوعی: هیچ ظالمی نیست که بالاخره از بین نرود، حتی اگر مدت طولانی بر ظلم خود ادامه دهد، روزی به خاطر ظلمش فرومیافتد.
هوش مصنوعی: سخنان واقعی را فقط برای افراد با دلهای پاک و صاحبدل بیان میکنند و نمیتوان اینگونه سخنان را نزد کسانی که بیاعتبارند گفت مگر با اطمینان و در جمع دوستان.
هوش مصنوعی: پادشاهی و سلطنت او که در حضورش، به خاطر ترس یا منافعت، از پشت او را ستایش کنند و در غیابش، او را بدگویند، برایش آرزوی بدی دارم.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان زیبایی را در چهرهای زشت دید، و اگر کسی خود را در دیبای (پارچهٔ نرم و لطیف) معلم بپیچد، چگونه ممکن است حقیقت را انکار کرد؟
هوش مصنوعی: اگر مردم همینجا (بالا) با ریشهای خود، به نیزه پرچم را بسته باشند، نشاندهندهٔ قدرت و استقلال آنهاست.
هوش مصنوعی: پیر کهن، یعنی فردی با تجربه و سالخورده، سخن شیرین و دلنواز میگوید، اما نمیدانم آیا نوئین اعظم (اصلاحطلب یا فرد برجستهای در جامعه) این سخن را میشنود یا نه.
هوش مصنوعی: امیر انکیانو، که حاکم عادل و بزرگ است، فرمانده نیروهای نظامی در عراق، ترکیه و دیلم (منطقهای در شمال ایران) میباشد.
هوش مصنوعی: در روز جشن و میهمانی، مانند کیانیها و پادشاهی فریدون نشسته است و در روز جنگ و نبرد، شجاعت و دلاوری رستم را دارد.
هوش مصنوعی: جز این پندی که از پدر خود نگرفتهای، اگر دانا هستی، از این عم (دایی) بشنو.
هوش مصنوعی: وقتی خداوند تو را بزرگ و محترم قرار داده و تو را در میان مردم ممتاز کرده، باید همینطور در زندگیات رفتار کنی.
هوش مصنوعی: اگر زمانی به مقام پادشاهی دست پیدا نکنی، باید همچنان با احترام و بزرگی رفتار کنی.
هوش مصنوعی: نه هر کسی میتواند حق را به زبان بیاورد؛ زیرا تنها کسی که شایسته است سخن از مقام پادشاهی بگوید، سعدی است.
هوش مصنوعی: آدمی در این دنیا تنها دو سرنوشت دارد: بهشت جاودانی یا جهنم.
هوش مصنوعی: امروز باید به کار نیک و کسب شهرت خوب بپردازی، زیرا فردا از ثمرهٔ آن بهرهمند خواهی شد و تنها خداوند از سرنوشت انسان خبر دارد.
هوش مصنوعی: امیدوارم بخت و خوش شانسی همواره با هم باشند و از ثروت و خوشحالی به خاطر بخت نیک بهرهمند شوید.
هوش مصنوعی: در دست راست، ریسمان اسب سرخ رنگی است و در دست چپ، مهار اسب سیاه رنگی قرار دارد.
هوش مصنوعی: سال نو را به تو تبریک میگویم و امیدوارم خوشبختی و موفقیت همیشه همراهت باشد.
هوش مصنوعی: حسودان و دشمنان قدرت و مقام تو، اگرچه زندگی کنند، هرگز صلاح و خوشبختی را نخواهند داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۱۶
سخن را روی در صاحبدلانست
نگویند از حرم الا به محرم
« سخن را روی با صاحبدلان است »
نه با هر بیدل بیخانمان است
به پاکی سید فرزند آدم
به نیکی رهنمای خلق عالم
درین محنت سرای شادی و غم
که گاهی ماژ باشد گاه ماتم
غمم غم بی و همراز دلم غم
غمم همصحبت و همراز و همدم
غمت مهله که مو تنها نشینم
مریزا بارک الله مرحبا غم
چو دانستم که گردندهست عالم
نیاید مرد را بنیاد محکم
پس آن بهتر که ما در وی مقیمیم
شبان و روز با هم مست و خرم
مرا زان چه که چونان گفت ابلیس
[...]
مبارک باد و میمون باد و خرم
همایون خلعت سلطان عالم
بلی خود خلعت سلطان بهرحال
مبارک باشد و میمون و خرم
ترا بیرون ز تشریف شهنشاه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.