قصیدهٔ شمارهٔ ۱۲۴ - در مدح امیر ضیاء الدین مودود احمد عصمی و تهنیت او به تشریف سلطان
مبارک باد و میمون باد و خرم
همایون خلعت سلطان عالم
بلی خود خلعت سلطان بهرحال
مبارک باشد و میمون و خرم
ترا بیرون ز تشریف شهنشاه
که حد و قدر آن کاریست معظم
نیارد داد گردون هیچ دولت
که نه قدرش بود از قدر تو کم
ایا در امر تو تعجیل مضمر
و یا در نهی تو تاخیر مدغم
مقدم عهد و در دولت مؤخر
مؤخر عهد و در فرمان مقدم
فلک را قدر تو والا ذعالی
جهان را حزم تو بنیاد محکم
کند امن تو آب فتنه تیره
کند سهم تو سور زهره ماتم
زمین تاب عنان تو ندارد
چه جای این حدیثست آسمان هم
ستم تا پای عدلت در میان بست
نهادست از تحیر دست بر هم
کفت را خواستم گفتن زهی ابر
دلت را خواستم گفتن زهی یم
قضا گفتا معاذالله مگو این
که ما را اندرین حکمیست ملزم
دلش را گفتهام عقل مجرد
کفش را گفتهام جود مجسم
به قدرت آسمانی زان زمین شد
تصرفهای کلکت را مسلم
ز کلک بیقرار تست گویی
قرار ملک سطان معظم
نباشد منتظم بیکلک تو ملک
حدیث رستمست و رخش رستم
به کلک و رای در ملک آن کنی تو
که در عمر آن نکردست از کف و دم
به اعجاز عصا موسی عمران
به ایجاب دعا عیسی مریم
چه اندر صدر تو دیوان طغری
چه اندر دست دیوان خاتم جم
تویی کز فتح باب دست تو هست
همیشه خشکسال آز را نم
جراحتهای آسیب فلک را
ز داروخانهٔ خلق تو مرهم
همه اسلام رادر راحت و رنج
همه آفاق را در شادی و غم
برد یمن از یمینت نوک خامه
دهد یسر از یسارت نقش خاتم
چو تو در دور آدم کس ندیدست
کریم ابن کریمی تا به آدم
غرض ذات تو بود ارنه نگشتی
بنیآدم به کرمنا مکرم
بیانم هست از وصف تو عاجز
زبانم هست در نعت تو ابکم
سخن کوتاه شد گر راست خواهی
تویی مانند تو والله اعلم
الا تا از خم گردون برون نیست
نه صبح اشهب و نه شام ادهم
مبادا صبح تایید ترا شام
مبادا پشت اقبال ترا خم
ابد با مدت عمرت هم آواز
چو از روی تناسب زیر با بم
کمینه پاسبانت بخت بیدار
فروتر بارگاهت چرخ اعظم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح و تبریک امیر ضیاء الدین مودود احمد عصمی بهخاطر تشریفات سلطانی میپردازد و برکت و شادی این رویداد را مطرح میکند. او بزرگی و موقعیت والا این امیر را در میان حاکمان و بزرگزادگان توصیف میکند و عدالت و تدبیر او را ستایش میکند. شاعر به قدرت و نفوذ او اشاره میکند و میگوید که زمین تاب تسلط او را ندارد و همچنین او را به عنوان چهرهای بینظیر در تاریخ معرفی میکند. در نهایت، شاعر ناتوانی زبانش از وصف فضائل این امیر را بیان کرده و به اهمیت وجود او در حفظ اسلام و برقراری آرامش در جامعه اشاره میکند.
هوش مصنوعی: خوشا و مبارک باشد خلعت (لباس) سلطان بزرگ و معتبر که برکت و شادمانی به همراه دارد.
هوش مصنوعی: ذاتا، هدیه یا خلعتی که از سوی سلطان داده میشود، در هر حال مبارک، خوش یمن و خوشحالکننده است.
هوش مصنوعی: تو هرگز از مقام و جایگاه شاه خارج نخواهی شد، زیرا این کار (تشریفات سلطنت) بسیار بزرگ و ارجمند است.
هوش مصنوعی: هیچ دولت و سلطنتی از سوی آسمان (گردون) نمیتواند به تو ارزشی کمتر از شأن و مقام تو بدهد.
هوش مصنوعی: آیا در کار تو تسریع و شتابی نهفته است یا در نهی و منع تو تأخیری پنهان وجود دارد؟
هوش مصنوعی: در زمانهٔ تو، آغاز دورانها و زمانها به تو وابسته است و در حکمرانی، تو نسبت به دیگران پیشتاز هستی، در حالی که در زمانهٔ خود هم با تأخیرهایی مواجه هستی.
هوش مصنوعی: قدرت تو در آسمان (فلک) بهقدری بلند است که قابل مقایسه نیست و عقل و احتیاط تو در دنیا بهقدری محکم و استوار است که بهعنوان بنیاد قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: امن تو به آب فتنههای تیره آرامش میبخشد و سهم تو از شادی، سوگ و غم را به جشن و سرور بدل میکند.
هوش مصنوعی: زمین توانایی تحمل رهبری و سلطنت تو را ندارد و این گفتوگو دربارهٔ تو در آسمان نیز بیمعناست.
هوش مصنوعی: ستم در برابر پای عدل تو به زانو درآمده و از حیرت، دست بر دست گذاشته است.
هوش مصنوعی: خواستم از کفت (دستکردگار) بگویم، ولی به زیبایی ابر دلت (دل تو) اشاره کردم، خواستم از یم (دریا) بگویم، ولی به عظمت آن اشاره کردم.
هوش مصنوعی: قضا (سرنوشت) میگوید: هرگز نمیتوانی این را بگویی، زیرا ما در این حکم (سرنوشت) مجبور و مقید هستیم.
هوش مصنوعی: من به دل او گفتهام و عقل را به صورت مجرد نشان دادهام و بخشندگی را به صورت محسوس و مجسم توصیف کردهام.
هوش مصنوعی: قدرت آسمانی موجب شده است که تسلط و تصرفهای قلم تو در زمین، کاملاً معین و محرز باشد.
هوش مصنوعی: به خاطر ذوق و هنر نویسندگی تو، هرچند تو خود ناپایدار هستی، اما آرامش و ثبات سلطنت و ملک را فراهم میآوری.
هوش مصنوعی: بدون وجود قلم تو، این ملک به گونهای است که تنها داستان رستم و اسبش را روایت میکند و هیچ نظم و ترتیبی ندارد.
هوش مصنوعی: با تدبیر و نبوغ خود در این ملک، کارهایی را انجام بدهی که در تمام عمرش کسی از عهده آنها برنیامده است.
هوش مصنوعی: به خاطر تواناییهای شگفتانگیزی که داری، میتوانی مانند موسی(ع) با عصایش معجزه کنی و یا مانند عیسی(ع) با دعاهای خود، کارهای بزرگی انجام دهی.
هوش مصنوعی: چه چیزی در بالای سر تو (صدر تو) با دیوانی از طغری (نقش زیبایی) مشخص شده است و چه چیزی در دست تو با دیوانی از خاتم جم (ختم یا انگشتری که نشان بزرگی و مقام است) وجود دارد.
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که به وسیلهٔ دست تو همیشه درهای خوشی و کامیابی به روی دیگران باز میشود و برعکس، خشکسالی و ناکامی به علت وجود تو به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: جراحتها و آسیبهای ناشی از مشکلات و سختیهای زندگی که بر اثر حوادث مختلف به وجود میآید، با کمک و حمایت تو، مثل دارویی از مردم، معالجه و التیام مییابد.
هوش مصنوعی: تمام مسلمانان در آسایش و سختی و همچنین همه جا در خوشحالی و اندوه تحت تأثیر تو هستند.
هوش مصنوعی: از سمت راست تو، یمن (نیکوئی) میآید و از هبّت تو، نقش خاتم (خودت) آسانی (خوشبختی) میگیرد.
هوش مصنوعی: هیچکس در میان انسانها مانند تو را که فرزند فردی نیکوکار و بزرگمنش باشد، ندیده است.
هوش مصنوعی: اگر هدف از خلق تو نبود، انسانها هیچگاه به این اندازه با کرامت و بخشنده نمیشدند.
هوش مصنوعی: از توصیف زیباییها و فضایل تو ناتوانم و زبانم در وصف تو همراهی نمیکند.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی بهطور خلاصه بگویی که چه چیزی در توصیف تو منطق دارد، باید گفت که تو در این وصف بهترین و درخورترین هستی، و فقط خداوند میداند که چقدر شایسته این توصیف هستی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که از چرخ فلکی (جهان) برون نیامدهای، نه سپیدهدم روشن (به معنای صبح روشن و شفاف) وجود دارد و نه غروب تیره (به معنای غروب تاریک و غمانگیز).
هوش مصنوعی: مبادا که صبحِ خوش یمن و موفقیت تو به شامِ ناامیدی و بدبختی تبدیل شود، و مبادا که پشتِ اقبال و شانس تو به کمر خمیدگی بیفتد.
هوش مصنوعی: هرگز صدای زندگیات از صدای عمرت جدا نباشد، مانند اینکه تناسب زیر و بم در موسیقی همچنان برقرار است.
هوش مصنوعی: بدان که بخت تو همیشه بیدار و حامیات است و به همین دلیل، آسمان بزرگ همیشه در خدمت توست و بر تو سایه میافکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به پاکی سید فرزند آدم
به نیکی رهنمای خلق عالم
درین محنت سرای شادی و غم
که گاهی ماژ باشد گاه ماتم
غمم غم بی و همراز دلم غم
غمم همصحبت و همراز و همدم
غمت مهله که مو تنها نشینم
مریزا بارک الله مرحبا غم
چو دانستم که گردندهست عالم
نیاید مرد را بنیاد محکم
پس آن بهتر که ما در وی مقیمیم
شبان و روز با هم مست و خرم
مرا زان چه که چونان گفت ابلیس
[...]
بجز تو در دو گیتی کس ندیدست
کریم ابنالکریمی تا به آدم
زمین تاب عتاب تو ندارد
چه جای این حدیث است آسمان هم
غرض ذات تو بود ارنه نگشتی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.