گنجور

حکایت شمارهٔ ۳

 
سعدی شیرازی
سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان
 

ملک زاده ای را شنیدم که کوتاه بود و حقیر و دیگر برادران بلند و خوبروی، باری پدر به کراهت و استحقار در او نظر می‌کرد، پسر به فراست و استبصار به جای آورد و گفت: ای پدر کوتاه خردمند به که نادان بلند. نه هر چه به قامت مهتر به قیمت بهتر.

الشاةُ نظیفةٌ و الفیلُ جیفةٌ.

اقلُّ جبالِ الارضِ طورٌ و اِنّهُ

لاَعظَمُ عندَ اللهِ قدراً وَ منزلا

آن شنیدی که لاغری دانا

گفت باری به ابلهی فربه

اسب تازی و گر ضعیف بود

همچنان از طویله‌ای خر به

پدر بخندید و ارکان دولت بپسندیدند و برادران به جان برنجیدند.

تا مرد سخن نگفته باشد

عیب و هنرش نهفته باشد

هر پیسه گمان مبر نهالی

باشد که پلنگ خفته باشد

شنیدم که ملک را در آن قرب دشمنی صعب روی نمود چون لشکر از هر دو طرف روی در هم آوردند اول کسی که به میدان در آمد این پسر بود گفت

آن نه من باشم که روز جنگ بینی پشت من

آن منم گر در میان خاک و خون بینی سری

کانکه جنگ آرد به خون خویش بازی می‌کند

روز میدان و آن که بگریزد به خون لشکری

این بگفت و بر سپاه دشمن زد و تنی چند مردان کاری بینداخت چون پیش پدر آمد زمین خدمت ببوسید و گفت

ای که شخص منت حقیر نمود

تا درشتی هنر نپنداری

اسب لاغر میان به کار آید

روز میدان نه گاو پرواری

آورده‌اند که سپاه دشمن بسیار بود و اینان اندک جماعتی آهنگ گریز کردند پسر نعره زد و گفت ای مردان بکوشید یا جامه زنان بپوشید سواران را بگفتن او تهور زیادت گشت و به یک بار حمله آوردند شنیدم که هم در آن روز بر دشمن ظفر یافتند ملک سر و چشمش ببوسید و در کنار گرفت و هر روز نظر بیش کرد تا ولیعهد خویش کرد.

برادران حسد بردند و زهر در طعامش کردند خواهر از غرفه بدید دریچه بر هم زد پسر دریافت و دست از طعام کشید و گفت محالست که هنرمندان بمیرند و بی هنران جای ایشان بگیرند

کس نیاید به زیر سایه بوم

ور همای از جهان شود معدوم

پدر را از این حال آگهی دادند برادرانش را بخواند و گوشمالی به واجب بداد پس هر یکی را از اطراف بلاد حصه معین کرد تا فتنه بنشست و نزاع برخاست که ده درویش در گلیمی بخسبند و دو پادشاه در اقلیمی نگنجند.

نیم نانی گر خورد مرد خدا

بذل درویشان کند نیمی دگر

ملک اقلیمی بگیرد پادشاه

همچنان در بند اقلیمی دگر

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | منبع اولیه: ویکی‌نبشه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب مورخ بیستم شوال ۱۱۳۵ هجری قمری » تصویر 32 گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب مورخ بیستم شوال ۱۱۳۵ هجری قمری » تصویر 30 کلیات شیخ سعدی علیه الرحمه به خط محمد حسینی اصفهانی - گلستان مورخ ۱۲۵۹ هجری قمری » تصویر 54 کلیات سعدی نسخهٔ ۱۰۳۴ هجری قمری » تصویر 86 گلستان سعدی به خط محمدحسین کشمیری و نقاشی مانوهار داس نسخهٔ کتابخانهٔ دیجیتال دانشگاه کمبریج » تصویر 29 نسخهٔ گلستان سعدی نوشته شده توسط چند کاتب به سال ۹۱۸ هجری قمری » تصویر 18 گلستان به خط شکستهٔ خوانا و زیبا تحریر شده در دارالخلافهٔ طهران » تصویر 15 گلستان به خط توسط عبداللطیف شروانى سال ۹۷۱ هجری قمری » تصویر 26 گلستان سعدی به خط خوانا و زیبای میرزا محمدحسین شیرازی سال ۱۲۷۱ هجری قمری » تصویر 25 نسخهٔ گلستان سعدی به سال ۱۱۸۵ هجری قمری  » تصویر 53 گلستان سعدی در مالکیت اسبق سلطان عبدالحمید دوم عثمانی » تصویر 24 گلستان به همراه بوستان در حاشیه » تصویر 24 نسخهٔ کلیات شیخ سعدی مورخ ۱۲۰۹ هجری قمری » تصویر 58 گلستان سعدی به خط محمد محمود لاری به سال ۱۰۱۱ هجری قمری » تصویر 30 گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی به سال ۹۷۵ هجری قمری در بخارا » تصویر 35 گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی به سال ۹۷۵ هجری قمری در بخارا » تصویر 37 گلستان با بوستان در حاشیه به خط محمدرضا تبریزی سنهٔ ۹۸۰ هجری قمری » تصویر 35 کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر 31 کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده در ۹۲۶ هجری قمری » تصویر 99 گلستان بایسنقری موزهٔ چستر بیتی کتابت به سال ۸۳۰ هجری قمری در هرات » تصویر 16 کلیات سعدی مصور و مذهب نسخه‌برداری شده در ۹۳۴ هجری قمری شیراز » تصویر 77 کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 129

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۳۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

حمید طالقانی در ‫۱۰ سال و ۴ ماه قبل، دو شنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۰، ساعت ۱۴:۳۳ نوشته:

تا بحال شنیده بودیم : هر بیشه گمان مبر که خالیست شاید که پلنگ خفته باشد
که در این حال از لحا ظ معنی هم ملموس تر است

 

محمد هادی در ‫۹ سال و ۷ ماه قبل، پنج شنبه ۱۵ دی ۱۳۹۰، ساعت ۰۲:۲۷ نوشته:

نه درستش همینه
پیسه به هرچیز سیاه و سفید میگن و بعضی گیاهها به رنگ سیاه و سفید هستن
پس معنی اش میشه هرچیز سیاه و سفیدی که دیدی نهال نیست
شاید یه پلنگ باشه

 

منصور‏ ‏براهوی‏ ‏ در ‫۹ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۱، ساعت ۰۶:۳۹ نوشته:

ازبیشه‏ ‏گمان‏ ‏مبر‏ ‏که‏ ‏خالیست‏ ‏شاید‏ ‏که‏ ‏پلنگ‏ ‏نهفته‏ ‏باشد
‏ ‏‏ ‏

 

ابراهیم جوانمرد براهوی در ‫۹ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۱، ساعت ۱۴:۵۳ نوشته:

تامردسحن نگفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد از بیشه گمان مبر که خالیست شاید که ببر حزیده باشد

 

رسته در ‫۹ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۱، ساعت ۲۰:۱۲ نوشته:

هر پیسه گمان مبر نهالی است‏
باشد که پلنگ خفته باشد
از نامه ای از شادروان حبیب یغمایی که گلستان را به مدت شش سال با محمدعلی فروغی تصحیح کرده‌اند راجع به این بیت توضیح شده است. این نامه پس از در گذشت ایشان در سال 1363 در مجلۀ آینده منتشر شد:
" به اتفاق نسخه‏ های قدیم و کهنه ضبط بیت همین است. می‏ دانیم درویش‏ ها سابقا بر پوست پلنگ می‏ لمیده‏ اند و پوست پلنگ به جای فرش‏شان بوده. نهالی به زبان‏ فارسی لطیف و فصیح و اصیل به معنی توشک یا دوشک ترکی است که امروزه رایج‏ است،گمان می‏ کنم در یکی از داستانهای بهرام گور در شاهنامه است: نهالی بیاورد و بالش نهاد.
به‏ هرحال لغتی است فارسی و اصیل که در ولایت خور و بیابانک رایج‏ است.
می‏ فرماید: هر پیسه و هر فرش خال‏خال را تصور مکن نهالی هست که بر آن لم‏ بدهی، ممکن است که پلنگی باشد خوابیده . این عبارت مطابق است با همۀ نسخه‏ های قدیم که بعدها نفهمیده‏ اند و تبدیل کرده‏ اند به:
هر بیشه گمان مبر که خالی است‏
شاید که پلنگ خفته باشد.
در صورتی که شیر جایش در بیشه است و پلنگ در کوهسار، وانگهی چرا صفت حشو بی‏ربط بی‏ جای«خفته»را برای پلنگ آورده؟
و اما«باشد»به دو معنی‏ در مصراع دوم تکرار شده و این لطف کلام است که اهل ادب درک می‏کنند. "

 

محمد رضا در ‫۸ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۵ دی ۱۳۹۱، ساعت ۱۱:۰۰ نوشته:

آن منم گر در میان خاک و خون بینی سری

 

مجید محمدپور در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۱۴ نوشته:

الشاةُ نظیفةٌ و الفیلُ جیفةٌ :گوسفند پاکیزه است و قیل مُردار . مقصود آن است که گوشت گوسفند با همه کوچکی اندام پاک و حلال است و فیل ، با وجود بزرگی جثه وقتی کشته شود در حکم مُردار است و ناپاک .

 

مجید محمدپور در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۱۸ نوشته:

اقلُّ جبالِ الارضِ طورٌ و اِنّهُ
لاَعظَمُ عندَ اللهِ قدراً وَ منزلا
کوچکترین کوههای زمین کوه طور (طورِ سینا کوهی که موسی (ع) برای مناجات به آن جا می رفت و محل تجلی خداوند بر او بود .) است و همانا از لحاظ قدر و مرتبه در نزد خداوند از همه ی کوه ها بزرگتر است .

 

رهام در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۴۲ نوشته:

بیت :
اسب تازی و گر ضعیف بود
همچنان از طویله خر به
در نسخه تصحیح مرحوم محمد علی فروغی
به این نحو درج گردیده است که هم با مفهوم و هم با وزن شعر نیز سازگار تر است
اسب تازی و گر ضعیف بود
همچنان از طویله ای خر به
لطفا در صورت امکان عبارت طویله ای خر بجای طویله خر جایگزین شود

 

رهام در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۵۱ نوشته:

چند نکته در مورد کلمه پیسه در بیت زیر
هر پیسه گمان مبر نهالی
باشد که پلنگ خفته باشد
در لغت نامه دهخدا در مورد معنی کلمه پیسه اینگونه آمده است:
سیاه و سپید بهم آمیخته که بتازی ابلق خوانند. و نیز گویند هر رنگ که با سپید آمیخته باشد. (برهان ). پیستک . (پهلوی ). دورنگ . ابلق . (برهان ). دورنگ وپلنگ و یوز را نیز به این مناسبت دورنگی [ پیسه ] گفته اند
با این توضیح چنین به نظر می رسد که در قدیم به یوز و پلنگ به این مناسبت پیسه می گفتند لذا نیازی به اینکه کلمه بیشه را جایگزین کنیم و کلمه را از معنای اصلی آن تهی نمائیم نمی باشد .شاد و پیروز باشید

 

رهام در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۵۷ نوشته:

پس معنای بیت اینگونه می شود که هر پلنگی را گمان مبر که نهال یا درختی است شاید در آن حالت پلنگ یا یوزی در حالت استتار و به شگل یک نهال خوابیده باشد یا به اشتباه به چشم تو به شکل یک نهال به نظر آید و با دقت باید نزدیک شد و بی گدار به آب نباید زد .
شاد و پیروز باشید

 

گمنام در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۳۵ نوشته:

دوستان سعدی،
با وجود ارادت بسیار به حضرت شیخ، در مورد برتری یک اسب تازی فرتوت بر پروستی خر با ایشان موافق نیستم،

 

رهام در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، چهار شنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۶:۳۰ نوشته:

مصرع دوم بیت زیر :
آن نه من باشم که روز جنگ بینی پشت من
آن منم گرد در میان خاک و خون بینی سری
همانطور که محمد رضای عزیز نوشته به این شکل ذیل صحیح است
آن منم گر در میان خاک و خون بینی سری
از گنجور خواستاریم آنرا تصحیح نمایند بجای کلمه "گرد "کلمه "گر" صحیح است :

 

در ‫۵ سال قبل، دو شنبه ۴ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۰۷ نوشته:

با سلام بر تمامی اهالی کشور یونان تبار گنجور
اسب تازی و گر ضعیف بود
همچنان از طویله خر به
آقای گمنام گرامی، نظر شما محترم است. اما مقصود سعدی بزرگ را دریابید بعد قبول یا رد بفرمایید.
سعدی می گوید وقتی جوهر و ذات یک چیز از جوهر و ذات چیز دیگر برتر باشد، عوارض در مقام قیاس، نمی توانند معادلۀ برتری چیز اول بر دومی را به هم بریزند.
اسب، برتر از حمار است،
و لو اینکه اسب، ضعیف باشد و حمار، سر حال و متعدد و فراوان.
مراد سعدی این است،
تا رای حضرتعالی چه بود.
با احترام

 

در ‫۵ سال قبل، دو شنبه ۴ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۰۹ نوشته:

«طویله» هم همان »طویله ای» است که به سبک نگارش قدیم می باشد.
البته در برخی دیوان های چاپ جدید، این گونه الفاظ را به سبک امروزی می نویسند.
عذر می خواهم مزاحم شدم.
یاعلی

 

سید عبدالباسط پیریونسی در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، چهار شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۰۳ نوشته:

با سلام و عرض ادب ، و تشکر بابت سایت قشنگ تون
در مورد بیت هر پیسه گمان نکن نهالی شاید پلنگ نهفته باشد
در زبان کردی کلمه پیسه به معنی پوست دباغی شده حیوانات است ، لذا احتمال میدهم منظور همان پوست کنده شده باشد ، که فرموده هر پوستی رو گمان نکن که تشک و رختخوابه ، شاید پلنگی نهفته باشد.
با تشکر

 

حسین انجو در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، چهار شنبه ۶ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۳۲ نوشته:

هر بیشه گمان مبر که خالی است صحیحتر است زیرا که پیسه بیشتر در مورد خال خال بودن یا سفید شدن قسمتی از پوست اطلاق میشود.

 

حسین در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۱۸ نوشته:

آن منم گر در میان خاک و خون بینی سری
در متن به جای «گر» به اشتباه «گرد» نوشته شده.

 

محمد سجاد در ‫۴ سال و ۳ ماه قبل، یک شنبه ۱۳ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۰۵ نوشته:

میشود معنی این شعر را بگذارید

 

ناطق در ‫۴ سال قبل، دو شنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۵۱ نوشته:

در کتاب گلستان با تصحیح فروغی بیت زیر اینگونه نوشته شده :
آن نه من باشم که روز جنگ بینی پشت من
آن منم گر در میان خاک و خون بینی سری
لطفا تصحیح کنید . با تشکر از سایت خوبتون !

 

ساعد در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۱۰ نوشته:

سلام .. چرا تصحیح هایی که دوستان نوشته اند را انجام نمی دهید ؟؟
مثلا ( آن منم گرد در میان خاک و خون بینی سری ) که درستش ( آن منم گر در میان خاک و خون بینی سری ) است

 

داریوش شهابی در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۵۶ نوشته:

سلام
هنوز در خراسان جنوبی شهرستان نهبندان به تشک نهالی میگویند
بیت هر پیسه گمان مبر نهالی است
صحیح تر به نظر میرسد

 

۷ در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، چهار شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۵۵ نوشته:

هر پیسه گمان مبر نهالی
باشد که پلنگ خفته باشد
پیسه یعنی سفیدی/سفیدی که سیاهی(لکه و خال) بر آن نشسته است و گویا پلنگ را به همین سبب پیسه گفته اند.
نهالی همان رختخواب(پتو و تشک) است.
پتو پلنگی:پتویی که پیسه است.
گمان مبر هر پیسه ای پتوپلنگی است شاید خود پلنگ باشد.
بپا شیرجه نزنی روی پلنگ
واژه عربی بیضا از همین پیسه است.
بیضا و بیاض و ابیض
به موی سفید و سیاه هم پیسه گویند
دور جوانی گذشت موی سیه پیسه شد
برق یمانی بجست گرد بماند از سوار
شاید بیضه به معنی تخم مرغ نیز از همین پیسه باشد.
به بیماری پوستی برص هم پیسی یا لک و پیس گویند.
شاید با واژه Alopecia (تاسی) از یک ریشه باشد.

 

محمد ضیا احمدی در ‫۱ سال و ۸ ماه قبل، یک شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۲۶ نوشته:

مقداری از داستان حذف شده است
آنکه جنگ آرد به خون خویش بازی میکند
روز میدان وانکه بگریزد به خون لشکری

 

امیرحسین در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۰۴ نوشته:

با سلام
به نظر هردو ضبط درست می نماید.
هرپیسه گمان مبر که خالی
باشد که پلنگ خفته باشد
و
هر بیشه گمان مبر که خالی ست
شاید که پلنگ خفته باشد
صفت خفته برای پلنگ در هردوضبط صحیح است.چه در بیشه و چه در پیسه . منظور شاعر احتیاط در هرحال است که در هردو مستفاد میگردد.
موید باشید

 

رها در ‫۱ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۵:۳۴ نوشته:

با سلام و درود. در بیت:
هر پیسه گمان مبر نهالی
باشد که پلنگ خفته باشد
پیسه در لغتنامه ی دهخدا به معنای هر چیز خال خال می باشد و نهالی به معنای دشک یا تشک.
مفهوم شعر بدین صورت است که هرچیز خال خالی را دشک نپندارید شاید که پلنگ خوابیده باشد(اشاره به رعایت شرط احتیاط در هر کاری) و صحیح است و از لحاظ معنا و وزن متناسب است.
"هر بیشه گمان مبر که خالی ست" به نظر صحیح نمی رسد.

 

شهرزاد در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۲۴ نوشته:

سلام و عرض ارادت
هر پیسه گمان مبر نهالی است
شاید که پلنگ خفته باشد
در مناطقی از حومه اصفهان مثلا منطقه برخوار هنوز هم تشک را نهالی می گویند
ازین رو به نظر می رسد " پیسه " کلمه مورد نظر جناب سعدی بوده که :
هر پوست خال خالی را گمان مبر تشک است
شاید پلنگی است که خفته است و به نظر تشک می رسد

 

حازم اسپندیار در ‫۱ سال و ۱ ماه قبل، پنج شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۱۷ نوشته:

در فارسی هرات برای توشک یا دوشک، نهالی گفته می شود. در نیم بیت «هرپیسه گمان مبر نهالی‌ست» احتمال این‌که مراد از نهالی، توشک باشد نیز است.

 

saba در ‫۶ ماه قبل، چهار شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۹، ساعت ۱۶:۱۳ نوشته:

سلام دوستان منظور از ای مردان بکوشید یا جامه زنان بپوشید چیز دیگری هست یا واقعا اینجا مردسالاری سعدی رو مشاهده میکنیم؟:)

 

saba در ‫۶ ماه قبل، چهار شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۹، ساعت ۱۶:۱۵ نوشته:

سلام دوستان اینجا منظور از ای مردان بکوشید یا جامه زنان بپوشید چیز دیگری هست یا واقعا داریم مردسالاری سعدی رو مشاهده میکنیم؟:)

 

آزادبخت در ‫۳ ماه قبل، جمعه ۱۳ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۱۰ نوشته:

بارخدایا این چه شیوایی و رسایی باندک سخن است
براستی که خدای سخنوری و شهنشاه گفتار دریست
گفت ای مردان بکوشید یا جامه زنان پوشید سواران را بگفتن او تهور زیادت گشت و به یکبار حمله آوردند شنیدم که هم در آن روز بر دشمن ظفر یافتند ملک سر و چشمش ببوسید و در کنار گرفت و هر روز نظر بیش کرد تا ولیعهد خویش کرد.
برادران حسد بردند و زهر در طعامش کردند خواهر از غرفه بدید دریچه بر هم زد پسر دریافت و دست از طعام کشید و گفت محالست که هنرمندان بمیرند و بی هنران جای ایشان بگیرند
از سخنوری و سخندانی سعدی که درگذریم این رادمرد از نابسامانی ایران سلجوقیست پیش از انان چه ساسانی و چه اسلامی برای انکه درک درستی از کشور داشتند هر شاهی کشور را به یکی از فرزندان میداد و یکی و تنها یکی اما سلجوقیان از انجا که قبیله ای امدند و ایرانی نبودند کشور را میان و فرزندان و عمو زادگان بش کردند گویی که ملک پدریشان بود و به فرزندان می بخشیدند شاه اسماعیل صفوی بسیار زحمت کشید تا دوباره ان رسم بیگانه بر انداخت تا انجا که شاهان صفوی فرزندان خود را میکشتند تا تنها یکی بماند میبینیم که پس از انها افشاریان و زندیه با رفتن نادر و کریمخان به جان هم افتادند حتی قاجاریه بسیار زحمت کشیدند و اقامحمد خان قاجار برادرش را کشت و فتحلی شاه نیز همچنین -و سعدی زیبا به طنز میگوید که هریک را از اطراف بلاد حصه ای معین کرد تا فتنه نشست و نزاع برخاست

 

آزادبخت در ‫۳ ماه قبل، جمعه ۱۳ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۱۴ نوشته:

نکته دیگر همانگونه که خوارزمی و دیگران گفته اند پارسیان جز دلیر جنگاور مردانه را سوار نمی نامیدند و همین سواریه است که در زبانهای اروپایی شوالیه شده است

 

آزادبخت در ‫۳ ماه قبل، جمعه ۱۳ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۵۲ نوشته:

پیسه به معنی هرچیز دورنگ و نهال و نهالی و نهالین به معنی بستر است تشک نهالی یعنی دشکی که بهر بستر است دشک و تشک نیز پارسی است و پیش از انکه ترکان به ایران ایند این واژه به عربی رفته اما نهالین که ریشه اش از هلیدن و نهادن است همچون بستر که از گستردن است به بستر گویند
تن مرده را خاک باشد نهال
تو از کشتن من بدین سان منال.
فردوسی.
به روز جوانی بدین مایه سال
چرا خاک را برگزیدی نهال.
فردوسی.
کسی کو ز فرمان ما سر بتافت
نهالی جز از خاک تیره نیافت.
فردوسی.
اگر شاه باشیم و گر زردهشت
نهالین ز خاک است و بالین ز خشت.
فردوسی.
نصربن احمد از اسب فرود آمد و نهالین بیفکند و بنشست و امیر اسماعیل برسید و خویشتن از اسب بینداخت و پیش آمد و نهالین را بوسه داد. (تاریخ بخارا ص 100).
پوستین پاره ای بدش بر دوش
شب نهالین و روز بالاپوش.
شیخ بهایی
و اما هر بیشه گمان مبر که خخالی است صد درصد اشتباه است چرا که خالی از چیست از پلنگ ؟ یا از حیوان دیگر ؟ اگر از پلنگ بگویید شاید شیر باشد و این سخن لغو است که از سعدی سر زند و باشد که پلنگ در بیشه بیدار باشد و راه رود و خفته اینجا حشو میشود که سعدی ان هم در گلستانش حشو نمیگوید -
اما نهالی که به معنی بستر است کاملا با خوابیدن همگون است میگوید هر پیسه دورنگ دیدی گمان نبر رختخواب است شاید پلنگی است خوابیده

 

هاشم قاسمی در ‫۲ ماه قبل، شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۱۹ نوشته:

البته شاید تکراری باشد ولی تا آنجا که دیدم کسی اشاره ای به این موضوع نکرده بود که قریم ها که ما دانش آموز دبیرستانی بودیم همم معلم ها و هم در کتب درسی شعر "هر پیسه گمان مبر ... " را به صورت " هر بیشه گمان مبر که خالی است - شاید که پلنگ ( با کسره ) خفته باشد " می خواندند و لی بعد ها تناقضی در آن مطرح شد و آن اینکه پلنگ جانور بیشه نیست و... و نهایتآ می گفتند که اینطوری بهتر است که بگوییم : هر پیسه گمان مبر که خاری است شاید که پلنگ خفته باشد . که پیسه بوته خاری شبیه گون یا اصلا خود گون است که مثل یک سبد برعکس روز زمین رشد می کند و سر شاخه های آن سفید به نظر می رسند و کل گیاه خال خالی ! که درست شکل پلنگ خفته یا کمین کرده می باشد . خوشحال باشید و سلامت - هاشم .

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.