گنجور

غزل ۱۳۶

 
سعدی شیرازی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

ای دیدنت آسایش و خندیدنت آفت

گوی از همه خوبان بربودی به لطافت

ای صورت دیبای خطایی به نکویی

وی قطره باران بهاری به نظافت

هر ملک وجودی که به شوخی بگرفتی

سلطان خیالت بنشاندی به خلافت

ای سرو خرامان گذری از در رحمت

وی ماه درفشان نظری از سر رأفت

گویند برو تا برود صحبتت از دل

ترسم هوسم بیش کند بعد مسافت

ای عقل نگفتم که تو در عشق نگنجی

در دولت خاقان نتوان کرد خلافت

با قد تو زیبا نبود سرو به نسبت

با روی تو نیکو نبود مه به اضافت

آن را که دلارام دهد وعده کشتن

باید که ز مرگش نبود هیچ مخافت

صد سفره دشمن بنهد طالب مقصود

باشد که یکی دوست بیاید به ضیافت

شمشیر ظرافت بود از دست عزیزان

درویش نباید که برنجد به ظرافت

سعدی چو گرفتار شدی تن به قضا ده

دریا در و مرجان بود و هول و مخافت

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | طیبات | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

منتخبی از اشعار سعدی، حافظ و جامی » تصویر 22 کلیات سعدی مصور و مذهب نسخه‌برداری شده در ۹۳۴ هجری قمری شیراز » تصویر 459 کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده در ۹۲۶ هجری قمری » تصویر 511 کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 683

حاشیه‌ها

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

مژده در ‫۱۲ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۲ آذر ۱۳۸۷، ساعت ۱۷:۱۶ نوشته:

وی ماه درافشان نظری از رافت
به
وی ماه درافشان نظری از ره رافت
(وزن ایراد دارد)
---
پاسخ: با تشکر، مطابق نسخهٔ چاپی به صورت «وی ماه درفشان نظری از سر رأفت» تصحیح شد.

 

در ‫۱۱ سال و ۹ ماه قبل، یک شنبه ۱۹ مهر ۱۳۸۸، ساعت ۱۳:۰۵ نوشته:

به نظر می رسد تحکم کردن در این شعر چندان با لطافت بیان شاعر تناسب ندارد.:
درویش نباید که برنجد به ظرافت
به نظر من همان گونه که در برخی نوشته ها آمده:
درویش نباشد که برنجد به ظرافت
بهتر است.

 

مهران در ‫۱۱ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۸۹، ساعت ۲۲:۵۷ نوشته:

پاسخ به ناشناس:
فکر نکنم ایده شما جالب باشه چرا که خود سعدی میفرماید:
زین جور و تحکمت قرض چیست؟
وز قتل خطا چه غم خورد مست؟
بنابرین همین که درین صفحه آمده درست تر است

 

آرش در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، دو شنبه ۱۵ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۱۶ نوشته:

دوستان میشه معنیش رو قرار بدید برام ! ممنون

 

علیرضا محدثی در ‫۵ سال قبل، جمعه ۲۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۵۵ نوشته:

جناب مهران عزیز
اتفاقا با همین مثالی که خودتان آورده اید ، به درستی ضبط مصرع "درویش نباید که برنجد به ظرافت " مهر تایید زده اید .
این که سعدی در جای دیگری آورده : " زین جور و تحکمت قرض چیست؟ " ، نشان دهنده ی این است که درویش یا رهرو راه عشق ، جور و ستم معشوق را در عین عشق ورزی خود ، احساس میکند و تحت فشار معشوق است ، برای همین در باره ی چرایی آن ستم ، از معشوق ، سوال می کند .
اما در مصرع خود غزل بالا : " درویش نباید که برنجد به ظرافت " ، شاعر در مقام مرشد یا همراه درویش ، او را نصیحت میکند که درویش باید با تیزبینی و هوشمندی از شمشیر دوست ، استقبال کند و نرنجد ... ضمنا ضبط این مصرع در سایت گنجور ، دقیقا مطابق نسخه ی مرحوم فروغی است .

 

علیرضا محدثی در ‫۵ سال قبل، جمعه ۲۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۵۸ نوشته:

اصلاحیه !
علیرضا محدثی نوشته:
جناب مهران عزیز
اتفاقا با همین مثالی که خودتان آورده اید ، به درستی ضبط مصرع “درویش نباید که برنجد به ظرافت ” مهر تایید زده اید .
این که سعدی در جای دیگری آورده : ” زین جور و تحکمت ، غرض چیست؟ ” ، نشان دهنده ی این است که درویش یا رهرو راه عشق ، جور و ستم معشوق را علیرغم عشق ورزی خود ، احساس میکند و تحت فشار معشوق است ، برای همین در باره ی چرایی آن ستم ، از معشوق ، سوال می کند .
اما در مصرع خود غزل بالا : ” درویش نباید که برنجد به ظرافت ” ، شاعر در مقام مرشد یا همراه درویش ، او را نصیحت میکند که درویش باید با تیزبینی و هوشمندی از شمشیر دوست ، استقبال کند و نرنجد … ضمنا ضبط این مصرع در سایت گنجور ، دقیقا مطابق نسخه ی مرحوم فروغی است .

 

سعید فاضلی در ‫۲ سال و ۴ ماه قبل، دو شنبه ۱ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۴۹ نوشته:

ای صورت دیبای خطایی به نکویی
وی قطره باران بهاری به نظافت
در مصرع اول بیت دوم به جای خطا ، به نظر می رسد کلمه ختا صحیح باشد .
منظور از ختا ولایت و استانی در چین شمالی ست .

 

مصطفی خدایگان در ‫۲ سال و ۲ ماه قبل، سه شنبه ۶ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۴۷ نوشته:

درود. مهربانان لطفاً اصلاح شود:
خطایی »»» ختایی
سربلند باشید

 

حسینی تبار در ‫۴ ماه قبل، پنج شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۷:۲۸ نوشته:

بیت (صدسفره دشمن بنهد طالب مقصود باشد که یکی یار بیاید به ضیافت)
با فعل تازه تاسیس انگلیسی gatsbying هم مفهومه.
واقعا افتخاریه که زیانمون فارسیه و میتونیم اشعار سعدی را بخوانیم و لذت ببریم

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.