پیداست سر وحدت از اعیان اماتری
العکس فی المرایا والنقش فی القوی
شد مختلف بمخرج اگر نه چه شد که هست
یک صوت و یک ترانه گهی مدح و گه هجا
هستی چو بحر و دل چو یکی کشتی اندار آن
از نفس بادبانش و از عقل نا خدا
عشق است باد و هست ازو ره سوی مراد
لیک از صواب گاه گراید سوی خطا
انظر فمارایت سوی البحر اذ رایت
موجا بدا ومنه بدافیه ما بدا
گاهی صواب نام نهیمش گهی خطا
گه ناخدا خطاب دهیمش گهی خدا
بازلف و روی او نه اثر ماند از نشاط
لاالشمس فی الدجیة لاالبدر فی الضحی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل ملمّع فارسی و عربی دربارهٔ وحدت وجود است: همهٔ کثرتها بازتاب و موج یک حقیقتاند، مانند تصویرهای آینه و موجهای دریا. شاعر هستی را دریا، دل را کشتی، نفس را بادبان، عقل را ناخدا و عشق را باد میداند که گاه به مقصود و گاه به خطا میبرد. سپس میگوید نامها گوناگون است اما حقیقت یکی است، و در پایان خود را در برابر جلوهٔ زلف و روی معشوق محو و بینشان میبیند.
هوش مصنوعی: راز یگانگی هستی از همین موجودات و حقایق پیداست؛ مگر نمیبینی؟ مانند تصویری که در آینهها میافتد و نقشی که در قوای ادراکی نقش میبندد. یعنی همهٔ کثرتها جلوهها و بازتابهای یک حقیقتاند.
هوش مصنوعی: اگر چنین نیست، پس چرا یک صدا و یک آواز، چون از دهانها و جاهای گوناگون بیرون میآید، گاهی ستایش است و گاهی نکوهش؟ اصل یکی است و تفاوت از محل ظهور است.
هوش مصنوعی: هستی مانند دریاست و دل مانند کشتیای در آن؛ بادبانِ این کشتی نفس است و ناخدای آن عقل.
هوش مصنوعی: عشق باد این کشتی است و به نیروی آن راه به مقصود باز میشود؛ اما گاهی همین باد کشتی را از راه درست به سوی خطا میبرد.
هوش مصنوعی: بنگر: وقتی موجی را دیدی که پدیدار شد، جز دریا چیزی ندیدی؛ هرچه در آن پیدا شد از خود دریا پیدا شد. یعنی موجها یا پدیدهها جز جلوهٔ همان دریای هستی نیستند.
هوش مصنوعی: همان یک حقیقت را گاهی درست مینامیم و گاهی خطا، گاهی ناخدا خطابش میکنیم و گاهی خدا؛ نامها گوناگون است اما حقیقت یکی است.
هوش مصنوعی: در برابر زلف و روی معشوق اثری از نشاط (شاعر) باقی نماند؛ همانگونه که نه خورشید در شب تار پیداست و نه ماه تمام در روز روشن. یعنی شاعر در جلوهٔ معشوق محو و ناپدید شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوارزم گرد لشکرش ار بنگری همی
بینی علم علم تو بهر دشت و کردری
نوروز برنگاشت به صحرا به مشک و می
تمثالهای عزه و تصویرهای می
بستان بسان بادیه گشتهست پرنگار
از سنبلش قبیله و از ارغوانش حی
صد کارگاه ششترکردهست باغ لاش
[...]
روز دی است خیز و بیار ای نگار می
ای ترک می بیار که ترکی گرفت دی
می ده به رطل و جام که در بزم خسروی
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به می
شاهی که کرد چرخ و فلک را به زیر پای
[...]
فصل بهار آمد و بگذشت عهد دی
پیش آر، ای چراغ ری، اکنون چراغ می
تاریکی است مانده ز دی در نهاد ما
و آن جز چراغ می نبرد، ای چراغ ری
برکش نوا، که خاطب گل بر کشید صورت
[...]
ای پایگاه قدر تو بر خط استوی
از فر تو چو خلد برین گشته استوی
در باغ استوی طرب انگیز بگذران
لحن مغنیان خود از خط استوی
جان راغذا سماع خوش و روی نیکو است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.