اگر تو عاشق عشقی و عشق را جویا
بگیر خنجر تیز و ببر گلوی حیا
بدانک سد عظیم است در روش ناموس
حدیث بیغرض است این قبول کن به صفا
هزار گونه جنون از چه کرد آن مجنون
هزار شید برآورد آن گزین شیدا
گهی قباش درید و گهی به کوه دوید
گهی ز زهر چشید و گهی گزید فنا
چو عنکبوت چنان صیدهای زفت گرفت
ببین چه صید کند دام ربی الاعلی
چو عشق چهره لیلی بدان همه ارزید
چگونه باشد اسری بعبده لیلا
ندیدهای تو دواوین ویسه و رامین
نخواندهای تو حکایات وامق و عذرا
تو جامه گرد کنی تا ز آب تر نشود
هزار غوطه تو را خوردنیست در دریا
طریق عشق همه مستی آمد و پستی
که سیل پست رود، کی رود سوی بالا؟
میان حلقه عشاق چون نگین باشی
اگر تو حلقه به گوش تکینی ای مولا
چنانک حلقه به گوش است چرخ را این خاک
چنانک حلقه به گوش است روح را اعضا
بیا بگو چه زیان کرد خاک از این پیوند
چه لطفها که نکردهست عقل با اجزا
دهل به زیر گلیم ای پسر نشاید زد
علم بزن چو دلیران میانه صحرا
به گوش جان بشنو از غریو مشتاقان
هزار غلغله در جو گنبد خضرا
چو برگشاید بند قبا ز مستی عشق
تو های و هوی ملک بین و حیرت حورا
چه اضطراب که بالا و زیر عالم راست
ز عشق کوست منزه ز زیر و از بالا
چو آفتاب برآمد کجا بماند شب
رسید جیش عنایت کجا بماند عنا
خموش کردم ای جان جان جان تو بگو
که ذره ذره ز عشق رخ تو شد گویا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ عشق و ابراز نشانههای آن است و بر اهمیت عشق عمیق و بیغل و غش تأکید میکند. مولانا به عشق بهعنوان نیرویی قدرتمند اشاره میکند که میتواند انسان را دچار جنون کند و او را به مرزهای ناشناختهای برساند. او از عاشقان میخواهد که حیا را کنار بگذارند و با دلباختگی کامل به عشق برسند. همچنین به تمثیلهایی از عشق و حالتهای آن اشاره کرده و عشق را مقایسه میکند با حلقهای که روح و بدن را به هم متصل میکند. در نهایت، عشق را به عنوان حقیقتی بیزمان و فراتر از محدودیتهای دنیایی توصیف میکند.
هوش مصنوعی: اگر تو عاشق عشق هستی و دنبال آن میگردی، با جرأت و شهامت باید به خواستههای واقعی خود بپردازی و حیا را کنار بگذاری.
هوش مصنوعی: بدان که موانع بزرگی در راه حفظ آبرو وجود دارد و این گفتگو که بدون هیچ منظور خاصی بیان میشود، را با دل پاک بپذیر.
هوش مصنوعی: مجنون (قلبی عاشق و دیوانه) هزاران حالت جنونآمیز از عشق را به خود راه داده و هزاران شیدایی (معشوقپرستی) را از میان دوستداشتنیها برگزیده است.
هوش مصنوعی: گاه لباس خود را دریده و از کوه بالا میرود، گاهی زهرِ مخالفت را میچشد و گاهی به فنا (زوال) مبتلا میشود.
هوش مصنوعی: مانند عنکبوت که شکارهای چرب و نرمی میگیرد، به تماشا بنشین که دام خداوند بزرگ چه صیدهایی خواهد کرد.
هوش مصنوعی: اگر عشق به زیبایی و چهرهٔ لیلی اینقدر ارزشمند است، چگونه میتواند کسی که در عشق به لیلا گرفتار شده (اسیر شده) از آن رنج والایی برخوردار نباشد؟
هوش مصنوعی: تو کتابهای داستانی مثل «ویسه و رامین» و «وامق و عذرا» را که داستانهای عاشقانه معروفی هستند، نخواندهای و با آنها آشنا نیستی.
هوش مصنوعی: تو برای اینکه از آب خیس نشوی، لباس خود را جمع میکنی، اما بدان که هزاران غوطهوری در دریا برای تو وجود دارد و نمیتوانی از آنها فرار کنی.
هوش مصنوعی: راه و روش عشق، فقط به مستی و پایین آمدن ختم میشود؛ مثل سیلی که همیشه به سمت پایین میرود، نه به سمت بالا.
هوش مصنوعی: ای مولا، اگر تو در میان حلقهٔ عاشقان مثل نگین باشی، به خاطر اینکه حلقه به گوش بودن تو ویژگی خاصی است و تو را از دیگران متمایز میکند.
هوش مصنوعی: همانطور که حلقه به گوش نشاندهندهی بندگی و تعلق است، این خاک (جهان مادی) مانند حلقهای به گوش چرخ (جهان طبیعی) است و اعضا (بدن) نیز همانطور که به روح وابستهاند، به روح تعلق دارند.
هوش مصنوعی: خاک از پیوند با روح چه فایدهای برده است و چه مرحمتهایی که عقل به اجزای بدن نکرده است.
هوش مصنوعی: پسر، زیر گلیم (فرش) دهل (طبل) زدن مناسب نیست؛ باید علم (پرچم) بزنید مانند دلیران در وسط میدان جنگ.
هوش مصنوعی: به دل و جان خود خوب گوش کن و صدای عاشقانی را بشنو که در فضای دلپذیر سبز و آسمانی وجود دارند و صدای بلندی تولید میکنند.
هوش مصنوعی: وقتی محبوب من در مستی عشقش، لباس خود را برمیدارد، صدای شوری و هیاهو در ملک وجود و حیرت حوریان برپا میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به احساس نگرانی و آشوبی اشاره دارد که در عالم وجود بر اثر عشق به خداوند ایجاد میشود. مولانا به برتری و پاکی عشق الهی اشاره میکند که برخلاف دنیا، نه به بالا و پایین تقسیم میشود و نه دچار اضطرابهای دنیوی است.
هوش مصنوعی: نه شب میتواند در حضور آفتاب باقی بماند و نه نعمت و لطف الهی در غیاب آن، یعنی هنگامی که روشنایی عشق و حقیقت فرامیرسد، تاریکی و مشکلات جایی ندارند.
هوش مصنوعی: ای جان، من سکوت اختیار کردهام، اما تو بگو که چگونه هر ذرهای از عشق تو، روشن و نمایان شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
به جمله خواهم یک ماهه بوسه از تو، بتا
به کیچ کیچ نخواهم که فام من توزی
دل مرا عجب آید همی ز کار هوا
که مشکبوی سلب شد ز مشکبوی صبا
ز رنگ و بوی همی دانم و ندانم از آنک
چنین هوا ز صبا گشت یا صبا ز هوا
درخت اگر عَلَم پرنیان گشاد رواست
[...]
بتی بروی چو لاله شکفته بر دیبا
تنم اسیر بلا کرد و دل اسیر هوا
دلم بصحبت او همچو پشت او شده راست
تنم ز فرقت او همچو زلف اوست دو تا
بدست دارد تیر و بغمزه دارد تیر
[...]
شب آمد و غم من گشت یک دو تا فردا
چگونه ده صد خواهد شد این عنا و بلا
چرا خورم غم فردا وزآن چه اندیشم
که نیست یک شب جان مرا امید بقا
چو شمع زارم و سوزان و هر شبی گویم
[...]
ایا ستارهٔ خوبان خَلُّخ و یغما
به دلبری دل ما را همی زنی یغما
چو تو نگار دل افروز نیست در خَلُّخ
چو تو سوار سرافراز نیست در یغما
غنوده همچو دل تنگ ماست دیدهٔ تو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.