اسیر شیشه کن آن جنیان دانا را
بریز خون دل آن خونیان صهبا را
ربودهاند کلاه هزار خسرو را
قبای لعل ببخشیده چهره ما را
به گاه جلوه چو طاووس عقلها برده
گشاده چون دل عشاق پر رعنا را
ز عکسشان فلک سبز رنگ لعل شود
قیاس کن که چگونه کنند دلها را
درآورند به رقص و طرب به یک جرعه
هزار پیر ضعیف بمانده برجا را
چه جای پیر که آب حیات خلاقند
که جان دهند به یک غمزه جمله اشیاء را
شکرفروش چنین چست هیچ کس دیدهست
سخن شناس کند طوطی شکرخا را
زهی لطیف و ظریف و زهی کریم و شریف
چنین رفیق بباید طریق بالا را
صلا زدند همه عاشقان طالب را
روان شوید به میدان پی تماشا را
اگر خزینه قارون به ما فروریزند
ز مغز ما نتوانند برد سودا را
بیار ساقی باقی که جان جانهایی
بریز بر سر سودا شراب حمرا را
دلی که پند نگیرد ز هیچ دلداری
بر او گمار دمی آن شراب گیرا را
زهی شراب که عشقش به دست خود پختهست
زهی گهر که نبودهست هیچ دریا را
ز دست زهره به مریخ اگر رسد جامش
رها کند به یکی جرعه خشم و صفرا را
تو ماندهای و شراب و همه فنا گشتیم
ز خویشتن چه نهان میکنی تو سیما را
ولیک غیرت لالاست حاضر و ناظر
هزار عاشق کشتی برای لالا را
به نفی لا لا گوید به هر دمی لالا
بزن تو گردن لا را بیار الا را
بده به لالا جامی از آنک میدانی
که علم و عقل رباید هزار دانا را
و یا به غمزه شوخت به سوی او بنگر
که غمزه تو حیاتیست ثانی احیا را
به آب ده تو غبار غم و کدورت را
به خواب درکن آن جنگ را و غوغا را
خدای، عشق فرستاد تا در او پیچیم
که نیست لایق پیچش ملک تعالی را
بماند نیم غزل در دهان و ناگفته
ولی دریغ که گم کردهام سر و پا را
برآ بتاب بر افلاک شمس تبریزی
به مغز نغز بیارای برج جوزا را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل از بادهای عرفانی سخن میگوید که پادشاهان را بیتاج، پیران را به رقص و همه چیز را زنده میکند و سودای عشق را با هیچ گنجی نمیتوان از سر عاشق بیرون برد. سپس از ساقی میخواهد که این شراب را بر دلهای ناپذیرا بریزد و میگوید پس از فنای ما تنها معشوق و شراب ماندهاند. در میانه، با بازی با «لالا» و «لا» و «الّا» از گذر از نفی به اثبات سخن میگوید و از ساقی میخواهد نگهبانِ غیرت را هم مست کند. غزل با بیخودی شاعر و ناتمام ماندن سخن و ستایش شمس تبریزی پایان مییابد.
هوش مصنوعی: شرابها را که مانند پریانی دانا و جادوگرند در شیشه گرفتار کن و خونِ دلِ این بادههای سرخِ خونریز را در جام بریز.
هوش مصنوعی: این بادهها کلاه و تاج هزار پادشاه را ربوده و آنان را از خود بیخود کردهاند و به چهره ما قبایی سرخ چون لعل بخشیدهاند، یعنی رخسار ما را سرخ کردهاند.
هوش مصنوعی: هنگام جلوهگری مانند طاووس عقلها را میربایند و پرهای زیبای خود را چون دل گشاده عاشقان باز میکنند.
هوش مصنوعی: از بازتاب رنگ آنها آسمان سبزرنگ سرخ چون لعل میشود؛ پس خود بسنج که با دلها چه میکنند.
هوش مصنوعی: با یک جرعه، هزار پیر ناتوانِ زمینگیر را به رقص و شادی درمیآورند.
هوش مصنوعی: سخن از پیران چیست؛ این بادهها آب حیاتِ آفرینندهاند که با یک غمزه به همه چیزها جان میبخشند.
هوش مصنوعی: آیا کسی شکرفروشی به این چابکی دیده است که طوطی شکرخوار را سخندان و گویا میکند؟
هوش مصنوعی: آفرین بر این لطیف و ظریف و بزرگوار و شریف؛ برای پیمودن راه بالا و آسمانی چنین همراهی لازم است.
هوش مصنوعی: همه عاشقانِ جوینده را بانگ دعوت دادند که برای تماشا به میدان روان شوید.
هوش مصنوعی: اگر همه گنج قارون را هم بر سر ما بریزند، نمیتوانند شور و سودای عشق را از سر ما بیرون کنند.
هوش مصنوعی: ای ساقیِ پاینده که جانِ جانهایی، بیاور و بر سر این سودا و شوریدگی شراب سرخ بریز.
هوش مصنوعی: دلی را که از هیچ دلبری پند نمیپذیرد، لحظهای به آن شراب گیرا و اثرگذار بسپار تا رامش کند.
هوش مصنوعی: آفرین بر شرابی که عشقِ او به دست خود پخته است و آفرین بر گوهری که هیچ دریایی مانند آن نداشته است.
هوش مصنوعی: اگر جام این شراب از دست زهره به مریخ برسد، مریخِ جنگجو با یک جرعه خشم و تندی خود را رها میکند.
هوش مصنوعی: اکنون تنها تو ماندهای و شراب و ما همه فانی شدهایم؛ پس چهرهات را از چه کسی پنهان میکنی، جز خودت کسی نمانده است.
هوش مصنوعی: اما غیرتِ لالا، یعنی نگهبان و مراقبِ معشوق، همیشه حاضر و ناظر است و تو برای خاطر او هزار عاشق را کشتهای.
هوش مصنوعی: آن لالا هر دم «لا، لا» میگوید و نفی میکند؛ تو گردن «لا» را بزن و «الّا» را بیاور، یعنی از نفی بگذر و به اثبات برس؛ اشاره به «لا اله الا الله».
هوش مصنوعی: به آن لالا جامی از همان شرابی بده که میدانی علم و عقل هزار دانا را میرباید، تا او هم از نگهبانی بازماند.
هوش مصنوعی: یا با غمزه شوخت به او نگاه کن، زیرا غمزه تو برای زنده کردن، زندگی دوباره است.
هوش مصنوعی: گرد غم و تیرگی را با آب بشوی و آن جنگ و غوغا را بخوابان و آرام کن.
خدا، عشق را فرستاد که ما بهآن بپیچیم و عمر بهآن صرف کنیم زیرا که حتی ملکِ متعالی، سزاوار پیچش و عمر نهادن نیست.
هوش مصنوعی: نیمی از غزل در دهانم ناگفته ماند، ولی افسوس که سر و پای خود را گم کردهام و از خود بیخود شدهام.
هوش مصنوعی: ای شمس تبریزی، برآی و بر آسمانها بتاب و برج جوزا را با گوهر لطیف وجودت بیارای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دو زلف تو صنما عنبر و تو عطاری
به عنبر تو همی حاجب اوفتد ما را
مرا فراق تو دیوانه کرد و سرگردان
ز بهر ایزد دریاب مر مرا یارا
بمان بر تن من زلف عنبرینت که هست
[...]
ز بهر غیرت آموخت آدم اسما را
ببافت جامع کل پردههای اجزا را
برای غیر بود غیرت و چو غیر نبود
چرا نمود دو تا آن یگانه یکتا را
دهان پر است جهان خموش را از راز
[...]
اگر تو فارغی از حال دوستان یارا
فراغت از تو میسّر نمیشود ما را
تو را در آینه دیدن جمالِ طَلعتِ خویش
بیان کند که چه بودهست ناشکیبا را
بیا که وقت بهار است تا من و تو به هم
[...]
به سرنمی شود از روی شاهدان ما را
نشاط و خوش دلی و عشرت و تماشا را
غلام سیم برانم که وقت دل بردن
به لطف در سخن آرند سنگ خارا را
به راستی که قبا بستن و خرامیدن
[...]
زمانه حله نو بست روی صحرا را
کشید دل به چمن لعبتان رعنا را
هوای گل ز خوشی یاد می دهد، لیکن
چه سود چون تو فرامش نمی شوی ما را
ز سرو بستان چندین چه می پرد بلبل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.