شه حسام‌الدین که نور انجمست
طالب آغاز سِفر پنجمست
این ضیاء الحق حسام الدین راد
اوستادان صفا را اوستاد
گر نبودی خلق محجوب و کثیف
ور نبودی حلقها تنگ و ضعیف
در مدیحت دادِ معنی دادمی
غیر این منطق لبی بگشادمی
لیک لقمهٔ بازْ آنِ صعوه نیست
چاره اکنون آب و روغن کردنیست
مدح تو حیفست با زندانیان
گویم اندر مجمع روحانیان
شرح تو غَبنست با اهل جهان
همچو راز عشق دارم در نهان
مدح تعریفست و تخریق حجاب
فارغست از شرح و تعریف آفتاب
مادح خورشید مداح خودست
که دو چشمم روشن و نامُرمدست
ذم خورشید جهان ذم خَودست
که دو چشمم کور و تاریک و بد است
تو ببخشا بر کسی کاندر جهان
شد حسود آفتاب کامران
توٰاندش پوشید هیچ از دیده‌ها؟
وز طراوت دادن پوسیده‌ها؟
یا ز نور بی‌حدش توٰانند کاست
یا به دفع جاه او توانند خاست
هر کسی کو حاسد کیهان بود
آن حسد خود مرگ جاویدان بود
قدر تو بگذشت از درک عقول
عقل اندر شرح تو شد بوالفضول
گرچه عاجز آمد این عقل از بیان
عاجزانه جنبشی باید در آن
ان شیئا کله لا یدرک
اعلموا ان کله لا یترک
گر نتانی خورد طوفان سحاب
کی توان کردن بترکِ خوردِ آب
راز را گر می‌نیاری در میان
درکها را تازه کن از قشر آن
نطقها نسبت به تو قشرست لیک
پیش دیگر فهمها مغزست نیک
آسمان نسبت به عرش آمد فرود
ورنه بس عالیست سوی خاک‌تود
من بگویم وصف تو تا ره برند
پیش از آن کز فوت آن حسرت خورند
نور حقی و به حق جذاب جان
خلق در ظلمات وهم‌اند و گمان
شرط تعظیمست تا این نور خوش
گردد این بی‌دیدگان را سرمه‌کش
نور یابد مستعد تیزگوش
کو نباشد عاشق ظلمت چو موش
سست‌چشمانی که شب جولان کنند
کی طواف مشعلهٔ ایمان کنند
نکته‌های مشکل باریک شد
بند طبعی که ز دین تاریک شد
تا بر آراید هنر را تار و پود
چشم در خورشید نتواند گشود
همچو نخلی برنیارد شاخها
کرده موشانه زمین سوراخها
چار وصفست این بشر را دل‌فشار
چارمیخ عقل گشته این چهار
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر آغاز مثنوی معنوی مولانا درباره حسام‌الدین، استادی بزرگ است که در نور معنویت و علم میدرخشد. شاعر با اشاره به چالش‌های انسان‌ها در درک حقیقت و معرفت، میگوید که صفت‌های انسانی و محدودیت‌های آنها مانع از درک عمیق نور حق میشود. او تأکید می‌کند که مدح و ستایش از نور حقیقت فراتر از توانایی‌های انسانی است و تنها چشم‌هایی که در جستجوی نورند میتوانند به درک درستی برسند. مولانا به تشریح مفهوم عشق و حسد نیز می‌پردازد و بر این نکته تأکید می‌کند که هر گونه حسد نسبت به نور حقیقت یک خودزنی روحی و فکری است. در نهایت، او از ضعف درک انسانی و نیاز به توجه به نور الهی میگوید تا انسان‌ها از تاریکی و ضلالت خارج شوند.
هوش مصنوعی: شه حسام‌الدین که درخشش او همچون ستاره‌هاست، شروع سفر پنجم مثنوی را طلب می‌کند.
هوش مصنوعی: این نور حقیقت، حسام‌الدین راد است که استادان پاکی و صفا را به او نسبت داده‌اند.
هوش مصنوعی: اگر مردم دچار حجاب و ناپاکی نبودند و اگر حلقه‌های محدودکننده و ضعیف وجود نداشت، اوضاع به شکل دیگری می‌بود.
هوش مصنوعی: در ستایش تو، معنای عمیق و حقیقی را می‌گویم و غیر از این، سخنانی با زبان گویا و دل‌نشین می‌زنم.
هوش مصنوعی: اما لقمهٔ آماده و مناسب برای گنجشک نیست، و اکنون باید کاری کرد و ترکیب آب و روغن را انجام داد.
هوش مصنوعی: مدح و ستایش تو برای من نادرست و بی‌مورد است که من آن را با گروه زندانیان بگویم؛ زیرا تو در میان کسانی که در جمع روحانیان و افراد والا هستی، مقام و شأن بالاتری داری.
هوش مصنوعی: توضیح و بیان ویژگی‌های تو در کنار انسان‌های عادی بی‌فایده است، چون مانند عشق که در دل مخفی است، عمق و اسرار آن چیزی فراتر از بیان و توضیح است.
هوش مصنوعی: تعریف یا ستایش به معنای مدح است و توصیف حقیقت همواره از پشت پرده یا حجاب انجام میشود و نمی‌توان آفتاب را با کلمات و توصیفات به‌طور کامل نمایان ساخت.
هوش مصنوعی: مدح‌کننده خورشید در واقع به خود مدح می‌کند، زیرا بینایی دو چشمم روشن و بی‌عیب نیست.
هوش مصنوعی: نقد و سرزنش خورشید در واقع انتقاد از خود انسان است، زیرا چشم‌های من کور و تاریک و ناپاک هستند.
هوش مصنوعی: ای خدا، بر کسی که در این دنیا حسود بوده و مانند آفتاب خوشبخت است، ببخش.
هوش مصنوعی: آیا ممکن است او چیزی از دیده‌ها پنهان کند؟ و آیا می‌تواند تا آنجا طراوت ببخشد که حتی چیزهای پوسیده را زنده کند؟
هوش مصنوعی: یا با نور بی‌پایان خداوند میتوانند کم کردند، یا با دور کردن او میتوانند به مقام و عنوان دست یابند.
هوش مصنوعی: هر کسی که به کیهان و جهانیان حسد بورزد، حسادت او برایش باعث مرگ همیشگی میشود.
هوش مصنوعی: عقل انسان از درک و فهم مقام و ارزش تو عاجز است و هرچه درباره‌ی تو بگوید، فقط به هذیان و بی‌اساس می‌انجامد.
هوش مصنوعی: هرچند عقل در بیان موضوعات ناتوان است و نمی‌تواند به‌خوبی تو را توصیف کند، اما باید حرکتی انجام شود تا کوشش و تلاش بیشتری صورت گیرد.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که نمی‌توان شناخت، بدانید که هیچ‌چیز نمی‌تواند بدون شناخت رها شود.
هوش مصنوعی: اگر نتوانی در برابر طوفان باران مقاومت کنی، چگونه می‌خواهی به این آب آسیب بزنی یا آن را بشکنی؟
هوش مصنوعی: اگر نتوانی راز را درک کنی، باید درک خود را با تجدید نظر تازه کنی و از ظواهر و سطحی‌نگری (قشر) فراتر بروی.
هوش مصنوعی: سخنان و گفتارها نسبت به تو سطحی و ظاهری هستند، اما در میان فهم‌های دیگر، حقیقت و عمق را به خوبی درک می‌کنند.
هوش مصنوعی: آسمان نسبت به عرش (مقام خداوند) پایین‌تر است، زیرا خداوند به اندازه‌ای بلند مرتبه و عالی است که به زمین (خاک) نزدیک نمی‌شود.
هوش مصنوعی: من می‌خواهم وصف و ویژگی‌های تو را بگویم تا دیگران پیش از آنکه از دست رفتن تو افسوس بخورند، به تو نزدیک شوند.
هوش مصنوعی: نور حقی که در واقعیت وجود دارد، جان‌های مخلوق را به خود جذب می‌کند، اما در تاریکی‌های وهم و تصورات نادرست، این نور برایشان پنهان و غیرقابل درک است.
هوش مصنوعی: برای اینکه این نور زیبا و حقیقی جلوه کند، باید شرط بزرگداشت و احترام به آن رعایت شود؛ زیرا این نور برای کسانی که بینا نیستند و در جهل به سر می‌برند، تجلی نمی‌یابد.
هوش مصنوعی: کس نمی‌تواند به درک و حقیقت نور برسد، مگر اینکه گوش و جانش برای پذیرش آن آماده باشد. کسی که به سراغ تاریکی می‌رود و عاشق آن است، مانند موش در تاریکی زندگی می‌کند و از روشنی دور است.
هوش مصنوعی: چشم‌های ضعیف و کاهل که در تاریکی شب سرگرم به کارهای بیهوده هستند، چگونه میتوانند به دور مشعل ایمان بچرخند و به آن نزدیک شوند؟
هوش مصنوعی: نکته‌های پیچیده و دشوار به آرامی و کم‌کم روشن می‌شوند، اما وقتی روح (طبع) انسان از دین و ایمان بی‌بهره و تاریک باشد، این کار سخت‌تر میشود.
هوش مصنوعی: برای اینکه هنر به ظهور برسد و خود را نشان دهد، چشم نمی‌تواند به خورشید نگاه کند و آن را ببیند.
هوش مصنوعی: انسان مانند درخت نخلی که شاخ و برگ‌هایش را بالا نمی‌آورد، با خضوع و humildity در زمین خویش را حفر می‌کند.
هوش مصنوعی: انسان چهار ویژگی دارد که دلش را فشار می‌دهد و آن چهار مورد عبارتند از: عقل که کم عقل شده و مانند میخی به او فشار می‌آورد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.