گنجور

حاشیه‌ها

 

میم الف


میم الف در ‫۶ روز قبل، پنج شنبه ۱۱ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱ - سر آغاز:

دوستان خودشان میتوانند ویرایش کنند اگر عضوند. منتهی بر اساس نسخه‌ای معتبر نه صرفا حدس و گمان خودشان. منبع را نیز ذکر کنند

 

میم الف در ‫۱۸ روز قبل، جمعه ۲۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۳۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱ - سر آغاز:

لطف تصحیح بفرمایید: مدح تعریف است و تخریق حجاب. که در این صورتی که شما نوشته‌اید وزن مغشوش میشود.

در ضمن حرکت کسره را برای سِفر بگذارید تا سَفر خوانده نشود.

 

 

 

 

 

میم الف در ‫۲ ماه قبل، پنج شنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۰۵ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۵۶ - در شکایت از جهان و نعت خاتم پیغمبران:

سلامها. لطفا نیم‌فاصله‌ها رعایت شود. برجیس درست است و نه بر جیس. خاربست درست است و نه خار بست

 

میم الف در ‫۷ ماه قبل، جمعه ۲۷ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۰۶ دربارهٔ عطار » مصیبت نامه » بخش بیست و نهم » الحكایة و التمثیل:

البته دوستانی که خواندن مِهین‌ست و دین‌ْست به نظرشان مخلّ خوانش درست و مغایر با اوزان ابیات پیشین است حق دارند. کم شعر می‌خوانیم! و این همه از آموزش ناقص ادبیات فارسی در مدارس و دانشگاه نشآت گرفته است. و الّا وزن مشکل و دست‌اندازی ندارد.
ضمن اینکه یادآوری‌ اینکه آن کلمه مِهین (متضاد کلمه کِهین)است و نه مَهین، شاید خالی از لطف مباشد.
این حکایت‌مثنوی از مصیبت‌نامهٔ عطار، اغلب در صورت بازنویسی و به نثر منتشر شده است. و نیک میدانیم که همهٔ جلالت و هنر و ادبیت اشعار و متون زیبای ادب فارسی در بازنویسی و ترجمه و شرح دستمال شده و از میان برمی‌خیزد. اصل متون را منتشر کنیم
سرتان سلامت بادا و دلتان غمگین مباد
.

 

میم الف در ‫۱ سال و ۸ ماه قبل، دو شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۰۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۰۸۴:

سماع‌باره! عجب ترکیب زیبایی!

 

میم الف در ‫۱ سال و ۱۱ ماه قبل، یک شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۰۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۲۱۳ - جذب هر عنصری جنس خود را کی در ترکیب آدمی محتبس شده است به غیر جنس:

چو مرغ پای ببسته ست دور می نپرد

 

میم الف در ‫۲ سال و ۱۱ ماه قبل، دو شنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۰۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۴۴ - صفت رسیدن خزان و در گذشتن لیلی:

کلالهٔ تاک درست است، نه کلالهٔ خاک. یعنی تاک بی‌برگ میشود و شبیه مارهایی که بر دوش ضحاکند.

 

میم الف در ‫۳ سال قبل، چهار شنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۴۸ دربارهٔ سنایی » طریق التحقیق » الملک یبقی مع الکفر ولایبقی مع الظلم:

«الملک لایبقی مع الظلم» حکمتی متین است. مطلب آقای کدیور را اینجا بخوانید:
پیوند به وبگاه بیرونی

 

میم الف در ‫۳ سال و ۱ ماه قبل، سه شنبه ۳ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۰۷ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب اول در عدل و تدبیر و رای » بخش ۱۳ - حکایت در معنی رحمت با ناتوانان در حال توانایی:

در جواب محمد منغص درست است و نه منقص. منغص به معنای ناگوار و ناخوش. تیره و مکدر. یعنی عیشی که گوارا و خوش نیست

 

میم الف در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، یک شنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۵۸ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۲ - (مناجات اول) در سیاست و قهر یزدان:

به شمس الحق:
به نظر من «هر چه نه یاد تو فراموش به» به این معنی‌ست که هر چیز که یادی از تو به خاطر ما متبادر نمی‌کند باید فراموش شود.
باقی بقایتان

 

میم الف در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، یک شنبه ۱۹ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۴۷ دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶:

در مصرع مطلع، شیشه به دل اضافه نشده. باید نوشته شود:
چون شیشه، دل نه از ستم آسمان پر است

 

میم الف در ‫۴ سال و ۳ ماه قبل، یک شنبه ۵ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۰۸:۱۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸:

کسی میداند تضمین بیت آخر از کیست؟ (همان مصرعی که در گیومه گذاشته شده)

 

میم الف در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۲۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۷:

خانم استاد دُره دادجو (از استادان خوب من در دوره دانشجویی) در خصوص بیت هشتم در نشست حافظ پژوهی در سرای اهل قلم در بخشی از سخنان خود پیرامون هنر ابهام گویی حافظ گفته اند:
«به اعتقاد من حافظ بیش از آنکه بخواهد به ایهام روی آورد با جد بلیغی به ابهام روی می‌آورد. وی گفت: ابهام در شعر حافظ یک ابهام عمدی است. شعر حافظ در یک زیبایی مه‌آلود فرو می‌رود و مخاطب ناچار و موظف است وارد این مه شده و خود به آفتاب دسترسی پیدا کند. این استاد دانشگاه تصریح کرد: به همین دلیل است که حافظ هرگز چیزی را به صراحت بیان نمی‌کند. (حدیث حافظ و ساغر که می‌زند پنهان) وی گفت: در مرحله اول هر فردی این شعر را بخواند «واو» میان "حافظ و ساغر" عطف به نظر می‌رسد یعنی حافظ و ساغر یک نقش دستوری در ذهن پیدا می‌کنند؛ ولی با کمی تعمق به ربط این واو پی می‌بریم " صحبت ساغر و حافظی که پنهانی می‌زند" و کل مصرع اول مفعول برای مصرع دوم می‌شود»
پس این مصرع را باید چنین خواند حدیث حافظ و ساغری که پنهان میزند را چه جای محتسب و ...

 

میم الف در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۵ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۴۳ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۰:

تصحیح میشود:
هادی سعیدی کیاسری

 

میم الف در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۲۵ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۴۲ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۰:

این غزل به خط بیدل در حاشیه صفحات نخست دیوان بیدل به خط وارث صدیقی. منتشر شده در اینستاگرام آقای هادی سعیدی کیاری
تاریخ کتابت : 1126 هجری قمری / حدود 7 سال پیش از وفات جناب ابوالمعانی
(کتابخانه ی الکترونیک بنیاد بیدل دهلوی)
:
پیوند به وبگاه بیرونی/

 

میم الف در ‫۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۴:۲۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۶:

در جواب آقای علی قندیلی
.
بیت :
قطراه دریاست اگر با دریاست / ورنه او قطره و دریا دریاست
از مولانا نیست و بیت پایانی مثنوی آشتی یا بازگشت عقاب است که مرحوم فخرالدین مزارعی به عنوان جوابیه ای برای شعر عقاب استاد خانلری سروده است... با این مطلع:
همه آفاق به زیر نظرش‏
کهکشان زیر پَر تیزپرش‏
..
به دلیل طولانی بودن این شعر ابیات آخرش را مینویسم. و شما را راهنمایی میکنم به خواندن این مطلب دکتر رستگار فسایی درین زمینه:
قطره را تا که به دریا جایی‏ست‏
پیش صاحبنظران دریایی‏ست‏
ور ز دریا به کنار آید زود
شود آن قطره ناچیز که بود
قطره دریاست اگر با دریاست‏
ورنه او قطره و دریا دریاست
...
آدرس مطلب دکتر فسایی:
پیوند به وبگاه بیرونی/

 

میم الف در ‫۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۰۸ دربارهٔ سنایی » حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه » الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران » التمثیل فی اَصحابِ الغَفلةِ والجُهّال:

مجالس سبعه / مجلس اول / مولانا:
...
زنگی همیشه دشمن آیینه بود. ناصحان و واعظان آینهاند یا آینه دارند. عاشقان نفس و طالبان دنیا زشت رویانند، زنگی چهرگانند که:« واتبعنا هم فی هذه الدنیا لعنه و یوم القیمه هم من المقبوحین»اما در ولایت زنگبار، زشتی زنگی کی نماید که آنجا مرد و زن همه زنگیند و جنس همدیگرند، باش تا از این ولایتش بر مرکب اجل بیرون برند بر خو بچهرگان ترک و روم که فرشتگان نورانیند«کِرامٌ بَرَرَه»که مسکن ایشان هفت آسمان است، آنگه رسوایی خویش میان رومیان روحانیان ببینند، حسرت خورند و هیچ سود ندارد. لاجرم از این سبب دشمن آینهاند و آیینه دارند.
«زنگئی یافت آینه در راه/ اندر او روی خویش کرد نگاه
بینیی پخش دید و رویی زشت/ چشم چون آتش و رخ از انگِشت
چون بر او عیبش آینه ننهفت/ بر زمینش زد آن زمان و بگفت:
کانکه این زشت را خداوند است/ بهر ننگش به راه بفکندست
گر چو من خود به کاری بودی این/ کی در این راه خوار بودی این؟»

 

میم الف در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهار شنبه ۱۵ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۴۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۸:

درباره بیت ششم و جوابی که سیمین دانشور درباره شیراز به جلال میدهد و همان باب آشناییشان میشود این خاطره از آقای دانایی خواهرزاده جلال را بخوانید:
پیوند به وبگاه بیرونی

 

میم الف در ‫۵ سال قبل، دو شنبه ۱ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۴۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۴۴ - نومید شدن انبیا از قبول و پذیرای منکران قوله حتی اذا استیاس الرسل:

آیا می دانستید که حتا بسیاری از اهل ادب و کتاب نیز ضرب المثل زیر را که از گفته های مولانا است نادرست می خوانند و نادرست می فهمند ؟
مولانا می فرماید : ماهی از سر گنده گردد، نِی ز د ُم
و این گروه که از آن یاد کردیم آن را چون این می فهمد که ماهی نه از قسمت د ُم بلکه از ناحیه ی سر است که می گَندد ( که به خودی خود معنایی غیر عادی دارد و با علم جانور شناسی نیز نمی خواند ). این نادرستی در خواندن و دریافتن، نتیجه ی کم توانی خط فارسی در نمایاندن صدای حروف است.
معنی اصلی این ضرب المثل آن است که ماهی از سمت سر خود رشد می کند و بزرگ می شود ( گُنده می شود ) و نِی ( که گیاهی است که در کنار رودخانه و دریا می روید ) از قسمت پایین خود که در درون آب قرار دارد قوی و کلفت می شود.
آریا ادیب

 

میم الف در ‫۵ سال قبل، جمعه ۲۸ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۱۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۰:

ادمین محترم صفحه
با سلام.
لطفا پیش از تایید حاشیه ی بنده به جای «شرح شرح» ویرایش بفرمایید «شرح شطح». ممنونم

 

[۱] [۲]