ما خریدیم به جان عشق تو نی با زر و سیم
به زر و سیم خَرَد عشقِ بتان مردِ لئیم
عالمی پر بُوَد از رایحۀ مُشک و عبیر
مگر از پهلویِ زلفِ تو گذر کرد نسیم
بر بناگوشِ تو آن سنبل و سوسن باشد
یا که زلفست و بُوَد سنبل و سوسن به شمیم
یا که کردست خداوندِ ادب میر نظام
امتحانِ خطِ تعلیق به صد دایره جیم
خطّ بشکستهٔ او سختتر از عهدِ درست
قولِ سنجیدۀ او بهتر از دُرِّ یتیم
آن وزیری که چو بنشیند بر مسندِ بار
مشتری را کند آدابِ وزارت تعلیم
آن امیری که چو روی آرد در پهنۀ رزم
دلِ مرّیخ ز سهمش به هراس است و به بیم
قهرِ او پوست بدرّانَد بر پیکرِ شیر
مهر او روح ببخشایَد بر عَظمِ رَمیم
عیدِ قربان را با عزّت و اقبال بر او
فر خجسته بِکُناد ایزدِ دَیّانِ رحیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با وصف عشق پاک و بیمنت به معشوق و بوی خوش زلف او آغاز میشود. سپس شاعر حلقههای زلف را به جیمهای خط تعلیق میر نظام مانند میکند و از این راه به ستایش او میرسد. در ادامه هنر خوشنویسی، سخنوری، شکوه وزارت، دلاوری، خشم و مهربانی ممدوح را میستاید و در پایان، عید قربان را بر او مبارک باد میگوید.
هوش مصنوعی: ما عشق تو را با جان خود خریدیم، نه با طلا و نقره؛ تنها آدم پست است که عشق زیبارویان را با پول میخرد.
هوش مصنوعی: تمام جهان از بوی مشک و عبیر پر شده است؛ گویا باد صبا از کنار زلف تو گذشته است.
هوش مصنوعی: آیا آنچه بر بناگوش تو دیده میشود گل سنبل و سوسن است، یا زلف توست که در خوشبویی مانند سنبل و سوسن است؟
هوش مصنوعی: یا شاید میر نظام، بزرگِ ادب، برای آزمودن خط تعلیق خود، صدها حرف «جیم» با دایرههای گرد نوشته است؛ یعنی حلقههای زلف تو به جیمهای خوشنویسی او میماند. شاعر از اینجا به ستایش ممدوح گریز میزند.
هوش مصنوعی: خط شکستهٔ او از پیمانِ درست و استوار محکمتر است، و سخن سنجیدهاش از مروارید یکتا گرانبهاتر است. میان «شکسته» و «درست» بازی لفظی هست.
هوش مصنوعی: او وزیری است که وقتی بر جایگاه بار عام مینشیند، حتی به ستارهٔ مشتری آیین وزارت را میآموزد.
هوش مصنوعی: او امیری است که وقتی به میدان جنگ رو میکند، دل مریخ، ستارهٔ جنگ، از هیبت او میترسد.
هوش مصنوعی: خشم او پوست را بر تن شیر میدرد، و مهربانیاش به استخوان پوسیده جان دوباره میبخشد.
هوش مصنوعی: امید است خداوندِ جزادهندهٔ مهربان، عید قربان را با عزت و بخت نیک بر او فرخنده و مبارک گرداند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بفزوده ست بر من خطر قیمت سیم
تا بنا گوش ترا دیده ام ای در یتیم
سیم را شاید اگر در دل و جان جای کنم
از پی آنکه بماند به بنا گوش تو سیم
از بناگوش تو سیم آمد و زر از رخ من
[...]
آفرین باد بر آن عارض پاکیزه چو سیم
و آن دو زلفینِ سیاه تو بدان شکل دو جیم
از سرا پایِ توام هیچ نیاید در چشم
اگر از خوبیِ تو گویم یک هفته مقیم
بینی آن قامتِ چون سرو خرامان در خواب
[...]
ای دل و هوش و خرد داده به شیطان رجیم
روی بر تافته از رحمت رحمان رحیم
دل چون بحر تو در معصیت و نرم چو موم
سنگ خاراست گه معذرت و تنگ چو میم
نتوانی که کنی بر سخن حق تو مقام
[...]
دی بدان رستهٔ صرافان من بر دَرِ تیم
پسری دیدم تابندهتر از در یتیم
زین سیه چشمی جادو صنمی طرفه چو ماه
بینظیری که نظیریش نه در هفت اقلیم
با دلم گفتم ای کاشکی این میر بتان
[...]
علم محترم دولت دین قیم
مستوی قامت باد از تو تا روز قیام
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.