دی بدان رستهٔ صرافان من بر دَرِ تیم
پسری دیدم تابندهتر از در یتیم
زین سیه چشمی جادو صنمی طرفه چو ماه
بینظیری که نظیریش نه در هفت اقلیم
با دلم گفتم ای کاشکی این میر بتان
کندی بر من بیچاره دل خویش رحیم
رفتم و چشمگکی کردم و شد بر سر کار
کودکک جلد بد و زیرک و دانا و فهیم
گفتم او را ز کجایی و بگو نام تو چیست
گفت از بلخم و نامست مرا قلب کریم
گفتم: ای جان پدر آیی مهمان پدر؟
گفت: چون نایم و رفتیم همی تا سوی تیم
هر دو در حجره شدیم آنگه و در کرده فراز
خوب شد آنهمه دشوار و شدم کار سلیم
دست شادی و طرب کردن و می خوردن برد
او چنان میر و منش راست بمانند ندیم
چون بشد مست و ز باده سر او گشت گران
کرد وسواس مرا در دل شیطان رجیم
گفتم او را که: سه بوسه دهی ای جان پدر
گفت: خواهی شش بگشای در کیسهٔ سیم
ده درم داشتم از گاه پدر مانده درست
کردم آن ده درم خویش بدان مه تسلیم
بند شلوارش بگشاده نگه کردم من
جفتهای دیدم آراسته با هر چه نعیم
سینه بر خاک نهاد آن بت باریک میان
تا به ماهی برسید از بر سیمینش نسیم
شکم و نافش چون قافله پرتو و پنیر
و آن سرین گاهش همچون شکم ماهی شیم
گنبدی از بر چون نقره برآورده سفید
کرده آن نقرهٔ سیمینش به الماس دو نیم
پارهای بردم از این روغن ابلیس به کار
الف خویش نهان کردم در حلقهٔ میم
او به زیر من چون کبک که در چنگل باز
من بر آن گنبد او راست چو بر طور کلیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر هزلی روایی است. راوی در بازار صرافان پسری زیبا از بلخ را میبیند و با اشارهٔ چشم او را به حجرهٔ خود در کاروانسرا میبرد. پس از بادهنوشی، راوی با وسوسهٔ شیطان بوسه میخواهد و پسر در برابر آن پول میطلبد. راوی ده درمِ میراث پدر را میپردازد و کامجویی را با تشبیهها و کنایههای حروفی و قرآنی، مانند الف و میم و موسی بر طور، به طنز وصف میکند.
هوش مصنوعی: دیروز در راستهٔ صرافان، کنار درِ کاروانسرا (تیم)، پسری دیدم که از مروارید یگانه درخشانتر بود.
هوش مصنوعی: سیهچشم بود و چشمانش جادو میکرد، بتی شگفت و چون ماه، یگانهای که در هفت اقلیم همتایی نداشت.
هوش مصنوعی: با دلم گفتم: ای کاش این سرور زیبارویان دلش را بر من بیچاره مهربان میکرد.
هوش مصنوعی: نزدیک رفتم و با چشم اشارهای کردم و کار گرفت؛ آن پسرک چابک و زیرک و هوشیار و فهمیده بود و اشاره را دریافت.
هوش مصنوعی: از او پرسیدم اهل کجایی و نامت چیست؛ گفت اهل بلخم و نامم وارونهٔ «کریم» است، یعنی «میرک».
هوش مصنوعی: گفتم: عزیزم، مهمان من میشوی؟ گفت: چرا نیایم؟ و با هم به سوی کاروانسرا رفتیم.
هوش مصنوعی: هر دو به حجره رفتیم و در را بستیم؛ همهٔ دشواریها آسان شد و کارم هموار گشت.
هوش مصنوعی: او در شادی و خوشگذرانی و میخواری از همه پیشی گرفت؛ او چون امیر بود و من درست مانند همنشین و ندیم او.
هوش مصنوعی: وقتی مست شد و سرش از شراب سنگین گشت، شیطان راندهشده در دلم وسوسه انداخت.
هوش مصنوعی: به او گفتم: عزیزم، سه بوسه به من میدهی؟ گفت: اگر شش بوسه میخواهی، در کیسهٔ نقرهات را باز کن.
هوش مصنوعی: ده درم سالم داشتم که از روزگار پدرم مانده بود؛ آن ده درم را به آن ماهرو سپردم.
هوش مصنوعی: بند شلوارش را گشودم و نگاه کردم؛ سرینی دیدم آراسته به همهٔ زیباییها و نعمتها.
هوش مصنوعی: آن بت باریکمیان سینه بر زمین نهاد، چنانکه بوی خوش تن سیمینش تا ماهیِ زیر زمین هم رسید؛ اغراقی در خوشبویی تن اوست.
هوش مصنوعی: شکم و نافش در سپیدی و نرمی به چیزی چون پنیر میمانست و سرینش مانند شکم ماهیِ شیم سفید و نرم بود.
هوش مصنوعی: از پشت گنبدی سپید چون نقره برآمده بود که گویی آن نقره را با الماس به دو نیم کرده بودند؛ کنایه از سرین و شکاف میان آن.
هوش مصنوعی: اندکی از این روغنِ شیطانی به کار بردم و «الف» خود را در حلقهٔ «میم» پنهان کردم؛ کنایهای از آمیزش.
هوش مصنوعی: او زیر من چون کبکی در چنگال باز بود و من بر آن گنبدِ او درست مانند موسی بر کوه طور بودم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بفزوده ست بر من خطر قیمت سیم
تا بنا گوش ترا دیده ام ای در یتیم
سیم را شاید اگر در دل و جان جای کنم
از پی آنکه بماند به بنا گوش تو سیم
از بناگوش تو سیم آمد و زر از رخ من
[...]
آفرین باد بر آن عارض پاکیزه چو سیم
و آن دو زلفینِ سیاه تو بدان شکل دو جیم
از سرا پایِ توام هیچ نیاید در چشم
اگر از خوبیِ تو گویم یک هفته مقیم
بینی آن قامتِ چون سرو خرامان در خواب
[...]
ای دل و هوش و خرد داده به شیطان رجیم
روی بر تافته از رحمت رحمان رحیم
دل چون بحر تو در معصیت و نرم چو موم
سنگ خاراست گه معذرت و تنگ چو میم
نتوانی که کنی بر سخن حق تو مقام
[...]
علم محترم دولت دین قیم
مستوی قامت باد از تو تا روز قیام
منم امروز و دلی زانده گیتی به دو نیم
بیم آنست هنوزم که به جان باشد بیم
نه مرا مسکن و ماوی،نه مرا خانه و جای
نه مرا مونس و غمخور،نه مرا یارو ندیم
بردلم حسرت اصحاب بلایی ست بزرگ
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.