مقامِ امن و مِیِ بیغَش و رفیقِ شَفیق
گَرَت مُدام میسر شود زِهی توفیق
جهان و کارِ جهان جمله هیچ بَر هیچ است
هزار بار من این نکته کردهام تحقیق
دریغ و دَرد که تا این زمان ندانستم
که کیمیایِ سعادتْ رَفیق بود رَفیق
به مَأمَنی رو و فرصت شمُر غنیمتِ وقت
که در کمینگهِ عُمرَند قاطِعانِ طَریق
بیا که توبه ز لَعلِ نگار و خندهٔ جام
حکایتیست که عقلش نمیکُند تَصدیق
اگر چه مویِ میانَت به چون منی نرسد
خوش است خاطرم از فکرِ این خیالِ دَقیق
حلاوتی که تو را در چَهِ زَنَخدان است
به کُنهِ آن نرسد، صد هزار فکرِ عمیق
اگر به رنگِ عقیقی شد اشکِ من چه عجب
که مُهرِ خاتمِ لَعلِ تو هست همچو عقیق
به خنده گفت که «حافظ! غلامِ طبعِ توام»
ببین که تا به چه حدم همی کُند تحمیق



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
این شعر از حافظ بیانگر اهمیت رفاقت یار با انسان در زندگی است. شاعر به این نکته اشاره میکند که نزد یار، دنیا و امور آن هیچ اثری بر رفاقت یار با ما ندارد و تنها در کنار رفیق میتوان به سعادت دست یافت. او به احساسات عمیق و لذتبخش ناشی از عشقی میپردازد که یار به ما میورزد و رفاقتی که یار می کند و میگوید که در هر لحظه باید از فرصتهای زندگی بهره برد. در انتها، حافظ به این موضوع میپردازد که عشق و دوستی یار میتواند انسان را دچار سرگشتگی و تحمیق کند، چرا که حتی به لطائف و تبع ما نیز با مهربانی و رفاقت می خندد.
اگر همواره مقام امن و می بینقص و رفیق دلگشایی به آسانی در دسترست باشد، خیلی خوشا به حال تو که موفقیت همین است.
یار رفیق ماست و ما که جهانیان و جمله کار جهانیم، اثرمان بر رفاقت یار هیچ است. (مثلا اگر ظاهر ما خوب یا بد باشد، یار باز هم رفیق ما می ماند). دلیل هیچ بودن اثر جهان بر رفاقت یار اینستکه جهان نیز نزد یار که خود همه چیز است، هیچ نیست. پس میشود هیچ بر هیچ. شاعر میگوید من این نکته ظریف را هزاران بار به راستی و حقیقت، متوجه شده ام (که علیرغم خوبی یا بدی من، او رفیق من ماند).
متاسفانه، تا به امروز متوجه نشدم که مایه خوشبختی من اینست: پذیرش رفیق بودن یار
هوش مصنوعی: به جای اینکه به سراغ مشکلات بروی، از زمان فعلی بهرهبرداری کن و به جای نگرانی دربارهی آینده، از فرصتهایی که هماکنون داری استفاده کن. چرا که زمان به سرعت میگذرد و ممکن است کسانی که به دنبال مانعتراشیاند، فرصتها را از تو بگیرند.
هوش مصنوعی: بیا که در توبه از لبهای یاقوتی معشوق و خندهٔ می، داستانی وجود دارد که عقل نمیتواند آن را تصدیق کند.
هوش مصنوعی: اگرچه موهای میانت به زیبایی شواهد نمیرسد، اما این خیال عمیق و دقیق، خاطر من را خوشحال میکند.
هوش مصنوعی: آن لذتی که تو در عمق وجودت داری، قابل مقایسه با هیچیک از هزاران اندیشه عمیق نیست.
هوش مصنوعی: اگر اشک من به رنگ عقیق درآمد، جای تعجب نیست؛ چون نشان عشق تو مانند عقیق برجسته و زیباست.
هوش مصنوعی: او با خنده گفت که من تحت تاثیر حال و هوای تو هستم و ببین چگونه تا چه اندازه من را در وضعیت احمقانهای قرار میدهد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۲
جهان و کار جهان جمله هیچ بر هیچ است
هزار بار من این نکته کردهام تحقیق
مجاز،قنطره ی راه اهل تحقیق است
هزار بار من این نکته کرده ام تحقیق
فریفت یار شکربار من مرا به طریق
که شعر تازه بگو و بگیر جام عتیق
چه چاره آنچ بگوید ببایدم کردن
چگونه عاق شوم با حیات کان و عقیق
غلام ساقی خویشم شکار عشوه او
[...]
اگر تو جهد کنی با تو می رود توفیق
رفیقِ راه تو توفیق به علی التحقیق
اگر مشاهده خواهی برو مجاهده کش
به پایِ جهد میسّر شده ست قطعِ طریق
سفینه واسطه ی مَخلص است بی ملاّح
[...]
دلم ببوسه شکر خواست زآن لب چو عقیق
ولیک نیست مرا دولت و ترا توفیق
بکارگاه جمال تو در همی سازند
سمن ببوی بنفشه شکر برنگ عقیق
مدام مستم چون ریخت ساقی جنت
[...]
به وقت گل چو به کف برنهی شراب رحیق
بنوش جام مروّق به یاد لعل رفیق
بیار ساقی گلرخ می خمار شکن
به بوی مشک و صفای گلاب و رنگ عقیق
صفای دل می صافیست بار ها گفتم
[...]
مقام امن و می بیغش و رفیق شفیق
گرت مدام میسر شود زهی توفیق
قبای ارمک و پیراهن کتان دقیق
اگر بود فرجی در برش زهی توفیق
بغیر صوف و سقرلاط اینهمه هیچست
[...]
معرفی ترانههای دیگر
تا به حال ۴۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.