به مطلب میرساند وحشت از آفاق ورزبدن
که دارد چیدن دامن درین گلزار گلچیدن
به غفلت نقد هستی صرف سودای خطا کردم
به رنگ سایهام سر تا قدم فرسوده لغزیدن
ز دست خودنمایی میکشم چندین پریشانی
چو بوی گل ز گلزارم جدا افکند بالیدن
سیهبختم دگر از حاصل غفلت چه میپرسی
بهرنگ سایه روز روشنم شب کرد خوابیدن
چنانم ناتوان در حسرت شوق گرفتاری
که نتوانم به گرد خاطر صیاد گردیدن
به مردن نیز حسرت صورخیز است از غبار من
نفس دزدیدهام اما ندارم ناله دزدیدن
مقابل کردهام با نقش پایی جبههٔ خود را
درین آیینه شاید روی جمعیت توان دیدن
شکست خاطر نازک مزاجان چاره نپذیرد
که موی کاسهٔ چینی بود مشکل تراشیدن
چه دانی رمز دریا گر نداری گوش گردابی
که کار خار و خس نبود زبان موج فهمیدن
اگر از معنی آگاهی بساز ای دل به حیرانی
که از آیینهها دشوار باشد چشم پوشیدن
ادب پروردهٔ تسلیم دیرستان انصافم
دل آتشخانهای دارد که میباید پرستیدن
مرا بیدل خوش آمد در طریق خاکساریها
چو تخم آبله در زیر پای خلق بالیدن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش کنارهگیری، فروتنی و خاکساری است. شاعر از غفلت و خودنمایی خود که هستیاش را تباه کرده گله میکند و آرامش را در سر نهادن بر نقش پا و حیرت آگاهانه میجوید. در پایان، بالیدن را چون آبله در زیر پای خلق یعنی در افتادگی میداند.
هوش مصنوعی: رمیدن و کناره گرفتن از جهان آدمی را به مقصود میرساند؛ چنانکه در این گلزار دنیا، دامن برچیدن و دوری کردن خود همان گل چیدن و بهره بردن است.
هوش مصنوعی: سرمایهٔ هستیام را از روی غفلت در سودای خطا خرج کردم و مانند سایه سراپا از لغزیدن و افتادن فرسوده شدهام.
هوش مصنوعی: به سبب خودنمایی اینهمه پریشانی میکشم؛ همچون بوی گل که بالیدن و گسترده شدنش آن را از گل جدا میکند، بالیدن و خودنمایی مرا از اصل و گلزارم دور افکند.
هوش مصنوعی: بدبختم؛ دیگر از نتیجهٔ غفلت چه میپرسی؟ مانند سایه که با خفتن و بر زمین افتادن تیره است، خواب غفلت روز روشنم را شب کرد.
هوش مصنوعی: در آرزوی گرفتار شدن به دام معشوق چنان ناتوانم که حتی نمیتوانم پیرامون خاطر صیاد بگردم و به یادش آیم.
هوش مصنوعی: حتی پس از مرگ نیز حسرت از غبار من چون صور قیامت برمیخیزد؛ نفس را پنهان کرده و فرو بردهام، اما نمیتوانم ناله را پنهان کنم.
هوش مصنوعی: پیشانی خود را روبهروی نقش پایی نهادهام، به این امید که در این آینهٔ فروتنی چهرهٔ آرامش و جمعیت خاطر را ببینم.
هوش مصنوعی: دل شکستهٔ نازکدلان درمان نمیپذیرد، چنانکه ترک مویی کاسهٔ چینی را نمیتوان تراشید و از میان برد.
هوش مصنوعی: اگر گوشی چون گرداب ژرف و شنوا نداشته باشی، راز دریا را درنمییابی؛ زیرا فهمیدن زبان موج کار خار و خس سطحی نیست.
هوش مصنوعی: ای دل، اگر از حقیقت آگاهی به حیرت خرسند باش؛ زیرا آینه نمیتواند چشم بپوشد و آگاه همیشه حیران است.
هوش مصنوعی: من پروردهٔ ادب و تسلیم در بتکدهٔ انصافم؛ دل آتشکدهای است که سزاوار پرستیدن است.
هوش مصنوعی: بیدل، در راه خاکساری این را خوش داشتم که مانند آبله زیر پای مردم بروم و ببالم؛ یعنی رشد من در افتادگی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ملامت میکند دشمن مرا در عشق ورزیدن
به چشم عاشقان باید جمال شاهدان دیدن
نگردانند بدگویان مرا دور از نکورویان
به آواز سگان نتوان ز کوی دوست گردیدن
میان خلق میباید که عاشق راز نگشاید
[...]
ندارم روزی از رویت به جز حیرت گه دیدن
چه سود از دیدن بستان، چه نتوان میوه ای چیدن؟
اگر دزدیدن جان می نخواهی، چیست از شوخی
به هنگام خرامش خویش را صد جای دزدیدن؟
دلی کو عاشق شمعی بود سوزد چو پروانه
[...]
من آوردم در این عالم طریق عشق ورزیدن
به گرد کوی مهرویان چو گرد کعبه گردیدن
ملامت میکند عقلم که پیوند از بتان بگسل
به شمشیر اجل نتوان مرا زاین قوم ببریدن
غذای عاشقان چبود غم عشق بتان خوردن
[...]
نخواهم بیش از این از خلق راز خویش پوشیدن
نمی آید ز من کاری بغیر از باده نوشیدن
اگرچه دیدن خوبان همه عین بلا باشد
به هر صورت که می بینیم دیدن به ز نادیدن
دل و دین را ز درویشی ببخشیدم به درویشی
[...]
میسر نیست بی ابر تنک خورشید را دیدن
ازان رخسار در ایام خط گل می توان چیدن
گشودم بی تأمل دیده بر دنیا، ندانستم
که دیدن های رسمی دارد از دنبال وادیدن
جواهر سرمه بینش بود ارباب دولت را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.