چون ربشه در این باغ به افسون دمیدن
سر بر نکشی تا نخوری پای دویدن
تا فاش شود معنیگلزار حقیقت
از رفتن رنگ آینه باید طلبیدن
در باغ خیالیکهگذشتن ثمر اوست
انگارکه من نیز رسیدم به رسیدن
تدبیرخرد محرم نیرنگ جنون نیست
نقاش ندارد قلم ناله کشیدن
تا هست نفس صرفهٔ راحت نتوان برد
بال است و همان زحمت انداز پریدن
چون رنگ عبث سلسله اظهار شکستم
یعنی نرساندیم صدایی به شنیدن
ما هیچکسان فارغ از آرایش نازیم
تمثال ندارد سر آیینه خریدن
تا پیرهنی چند به نیرنگ ببالیم
چون شمع کفافست سر انگشت مکیدن
طاووس من احرام تماشای که دارد
دل گشت سراپای من از آینه چیدن
دست هوسم شیفتهٔ دامن کس نیست
بیدل چو نسیمم همه تنگرد رمیدن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دربارهٔ فنا، رنج هستی و ناپایداری است. بیدل میگوید رسیدن جز گذشتن نیست، حقیقت در رفتن رنگ آشکار میشود و تا نفس هست آسودگی ممکن نیست. او ناتوانی عقل در برابر جنون را نشان میدهد و در پایان خود را همچون نسیمی وصف میکند که به هیچ دامنی دل نبسته و سراپا گریز است.
هوش مصنوعی: مانند ریشه که در این باغ با افسونِ روییدن پیش میرود، تا رنج دویدن و تلاش پنهان را تحمل نکنی، سر بلند نخواهی کرد. بالیدن و برآمدن بدون رنج و پویش به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: برای آشکار شدن معنای گلزار حقیقت، باید آینه را در رفتن و پریدن رنگ جست. یعنی حقیقت در فنا و ناپدید شدن ظاهر نمایان میشود.
هوش مصنوعی: در این باغ خیالی که میوهاش گذشتن و فانی شدن است، فرض کن من هم به رسیدن رسیدم. رسیدنِ من نیز چیزی جز گذشتن نیست.
هوش مصنوعی: تدبیر عقل از جادوی جنون آگاه نیست، همانطور که نقاش قلمی ندارد که ناله را تصویر کند. حال عشق و جنون در چارچوب عقل نمیگنجد.
هوش مصنوعی: تا نفس باقی است، نمیتوان از آسودگی بهره برد. نفس همچون بال است و بال همیشه رنج پریدن را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: مانند رنگ، بیهوده زنجیرهٔ شکستن خود را آشکار کردیم. شکستن رنگ صدایی ندارد و ما هم صدایی به گوش کسی نرساندیم.
هوش مصنوعی: ما بیکسان و هیچها از آرایش و ناز فارغیم، همانطور که تصویر هوس خریدن آینه ندارد.
هوش مصنوعی: برای آنکه با فریب چند پیراهن بر تن کنیم و به ظاهر ببالیم، مانند شمع روزیمان فقط مکیدن سر انگشت است. یعنی جلوهٔ ظاهریمان با تهیدستی و خودخوری همراه است.
هوش مصنوعی: طاووس وجود من برای تماشای چه کسی احرام بسته است؟ از بس آینه چیدم، سراپایم دل شد. همهٔ هستیام به چشم و آینهٔ انتظار دیدار یار تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: بیدل خطاب به خود میگوید: دست هوس من شیفتهٔ دامن هیچکس نیست و مانند نسیم سراپا گرد گریختن و رهایی هستم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از یار بریدن بسزا وار گزیدن
مستم ز بنفشه بسمن برگ گزیدن
چون سیم کشیده شده مویم بجوانی
از راز نهان کردن و اندیشه کشیدن
از بسکه سخندانم هر گونه بگویم
[...]
جانا ز لب آموز کنون بنده خریدن
کز زلف بیآموختهای پرده دریدن
فریاد رس او را که به دامِ تو درافتاد
یا نیست تو را مذهبِ فریاد رسیدن؟
ما صبر گزیدیم به دام تو که در دام
[...]
با روی تو کفر است به معنی نگریدن
یا باغ صفا را به یکی تره خریدن
با پر تو مرغان ضمیر دل ما را
در جنت فردوس حرام است پریدن
اندر فلک عشق هر آن مه که بتابد
[...]
گر باز میسّر شودم رویِ تو دیدن
جان پیش کشم تا به کی از جور کشیدن
طاقت برسیدهست ز طوفانِ فراقم
فریاد ز من وز تو به فریاد رسیدن
بر من چه ملامت اگرم طاقتِ آن نیست
[...]
امروز درین شهر هر آن دل که شود گم
در حلقه گیسوی تو باید طلبیدن
چون سرو ثبات قدمی گیر که رشته ست
چون بلبل ازین شاخ بدان شاخ پریدن
باید قدمی بر سر هستی زدن اوّل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.