در مَسیلِ مَسکَنَت خُفتیم و چندی برگذشت
سر ز جا برداشتیم اکنون که آب از سر گذشت
تیغ بر سر خورده فرهادا برآور سر ز خواب
کآفتاب از تیغ کوه بیستون اندر گذشت
اهرمن مُلکِ سلیمانِ پیمبر غصب کرد
دیو بر بنگاهِ کیکاوسِ نامآور گذشت
پیش این روز سیه، گشتند بالله روسفید
روزهایی کز سیهبختی برین کشور گذشت
هست بالله سهل و آسان پیش دزد خانگی
زحمت دزدی که از بام آمد و از در گذشت
تازه گشت از فرقهٔ قزّاق در دوران ما
آنچه از خیلِ غُزان در دورهٔ سنجر گذشت
در دهانِ اهلِ دانش فرقهٔ غُز خاک ریخت
وای خاکم بر دهان بر ما از آن بدتر گذشت
هیچ نگذشت از ستم بر ما ز چنگیز مغول
کز رضاخان ستمکار ستمگستر گذشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل شکایتی سیاسی از روی کار آمدن رضاخان و قزاقهاست. شاعر از بیداری دیرهنگام ملت پس از گذشتن کار از کار آغاز میکند و غصب قدرت را به گرفتن ملک سلیمان به دست اهریمن مانند میکند. سپس این ستم را با تاخت غزها در روزگار سنجر و یورش چنگیز مغول میسنجد و آن را بدتر از هر دو میشمارد. در بیت پایانی نام رضاخان را آشکارا به عنوان عامل این ستم میآورد.
هوش مصنوعی: ما در گذرگاه سیلِ خواری و درماندگی به خواب رفتیم و مدتی گذشت؛ اکنون که کار از کار گذشته و آب از سرمان گذشته است، تازه سر برداشتهایم و بیدار شدهایم.
هوش مصنوعی: ای فرهادِ ضربه بر سر خورده، از خواب برخیز، زیرا خورشید از ستیغ کوه بیستون گذشته و روز به نیمه رسیده است. فرهاد در اینجا نماد ملت فریبخورده و ستمدیده است که باید بیدار شود.
هوش مصنوعی: اهریمن پادشاهی سلیمانِ پیامبر را غصب کرد و دیو بر خانه و جایگاه کیکاوسِ نامدار تاخت. یعنی فرومایهای ناشایست تختِ پادشاهی ایران را از دارندگان بر حقش ربوده است.
هوش مصنوعی: به خدا سوگند، روزهای بدبختیای که پیش از این بر این کشور گذشت، در برابر این روز سیاه روسفید شدند؛ یعنی بدبختی امروز از همهٔ آن روزها بدتر است.
هوش مصنوعی: به خدا سوگند، آزار دزدی که از بام وارد میشود و از در بیرون میرود، در برابر زیانِ دزد خانگی ناچیز و آسان است. اشاره به ستمگری است که از درون خود کشور برخاسته است.
هوش مصنوعی: آنچه در روزگار سلطان سنجر از دست قبیلهٔ غزها بر مردم گذشت، در دوران ما از سوی گروه قزاقها دوباره تکرار شد.
هوش مصنوعی: غزها دهان دانشمندان را پر از خاک کردند؛ اما افسوس، خاک بر دهانم، آنچه بر سر ما آمد از آن هم بدتر بود.
هوش مصنوعی: آن ستمی که از رضاخانِ ستمکار و ستمگستر بر ما رفت، از چنگیز مغول هم بر ما نرفته بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دستبرد غم چو میبینی چه پرسی سر گذشت
پای مال محنتم زآن اشکم از سر درگذشت
نیم تشت فرش اغبر تا لبالب شد ز خون
عکس موج او ز تاس قبه اخضر گذشت
لشکر ضحاک شد در شهر کرمان خیمه زد
[...]
چند گویم در فراقت کآبم از سر گذشت؟
شد به پایان عمر و پایانی ندارد سرگذشت
چون نویسم کز فراقت بر سر کلکم چه رفت
باز سودایت چو بر طومار و بر دفتر گذشت
جانم آمد بر لب و کشتیش، بر خشک اوفتاد
[...]
شمعوار از سر گذشتم بشنو از من سرگذشت
آتشم سر تا به پا بگرفت و آب از سر گذشت
رفت دل چون مُهر لعل او به جان پنهان نداشت
عین لطف است آنکه رنگ باده از ساغر گذشت
با فراغ بال پروانه وصال شمع را
[...]
ذوق وصلت یافت دل از ساقی و ساغر گذشت
شد خلیل خلوت خلت ز ماه و خور گذشت
آب چشمم راست طوف آستانت آرزو
هر چه خواهد می تواند کرد چون از سر گذشت
چون مسیحا می تواند پای بر گردون نهد
[...]
در دلم هرگاه زلف آن پری پیکر گذشت
از سر دریای چشمم موجه عنبر گذشت
بر سر مجنون اگر کردند مرغان آشیان
مرغ نتواند ز سوز دل مرا بر سر گذشت
از در دل می توان کام دو عالم یافتن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.