برگ بی برگی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۵:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۳:

خطِ عذارِ یار که ماه بگرفت از او

خوش حلقه ای ست لیک به در نیست راه از او

خطِ عِذار علاوه بر اینکه تداعی کنندهٔ موهایِ تازه رستهٔ گردِ رخسارِ جوانان، به معنیِ زیباییِ صورت نیز آمده است، پس‌ حافظ ضمنِ اینکه هر دو معنی را در نظر دارد اشاره می کند به عبادت و پرهیزگاریِ یاران یا جوانانی پاک طینت که موجبِ درخشش و نورانی شدنِ چهرهٔ آنان می شود، و این نوری ست الهی که ماه با تمامِ زیباییِ خود نورش را از آن گرفت است، (از نگاهِ عرفا همهٔ انسان‌ها یارِ خداوند یا زندگی هستند)، در مصراع دوم تناسبی زیبا بینِ حلقه‌ی  موهای ریزِ گردِ صورت با حلقهٔ در و حلقهٔ یاران و حلقهٔ هلالی ِ ماه ایجاد شده است، پس حافظ که این نور را به هلالِ ماه تشبیه می کند آنرا خوش حلقه ای می داند، بعبارتی دیگر این پرهیز و دیانتِ یارانی که گِردِ یکدیگر حلقه زدند و خالصانه به عبادت مشغولند بسیار هم حلقه‌ی خوبی ست ولیکن طریقی نیست که بتوان از آن به درگاهِ حضرتِ دوست راه یافت و اگر هم به درگاهش برسی و با چنین حلقه ای بر آن بکوبی آنرا باز نخواهد کرد.. این طریقِ دیانت و پرهیز مربوط به دین و آیینِ خاصی نیست و پیروانِ همهٔ ادیان و از جمله ادیانِ ابراهیمی نیز بوسیلهٔ چله نشینی ها و اعمالی مانندِ کشیدنِ دست و صورت به اماکنِ مذهبی امکان دارد حلقه‌ و خطِ عذارشان خوش و چون ماه منور شود اما این تمامِ ماجرا نیست.

ابروی دوست گوشهٔ محرابِ دولت است 

آنجا بمال چهره و حاجت بخواه از او

پس حافظ که محتمل است خود نیز در نوجوانی و جوانی با پرهیز و اعمالِ واجب و مستحبی این خوش عذاری را تجربه و یا در دیگران مشاهده کرده باشد آنرا راهی می داند که خوش و خوب است اما سرانجامش محرابِ دولتِ دوست نخواهد بود، یعنی پایانِ آن به دولت یا نیکبختی و سعادتمندی منجر نمی شود ،چنانچه امروزه هم می بینیم جوانانِ متدینی را که عذاری خوش و نورانی دارند اما لبریز از خشم و کینه توزی نسبت به پیروانِ دینِ دیگری هستند، نمونه بارزِ آن خوش عذارانِ دو سویِ یک دیوار در بیت‌المقدس است که هر دو جماعت پس از فراقت از عبادات و راز ونیاز با خدایِ خود بسویِ آن گروهِ دیگر در پشتِ دیوار سنگ و موادِ آسیب زننده پرتاب می کنند و با نفرتی عجیب نمی توانند آن دیگری را تحمل کنند، حافظ آدرسِ محرابِ حقیقی را به آنان داده و می فرماید گوشهٔ ابرویِ حضرتِ دوست محرابِ دولت و سعادتمندی ست، گوشهٔ ابرو چشم است و نگرشِ به جهان از طریقِ نگاهِ خداوندی ست که از خشم و کینه توزی و نفرت پراکنی مبرا ست، در مصراع دوم پس از دادنِ نشانی می فرماید دست و مالیدنِ روی خود را برای مثال به دیوارِ ندبه و یا آنسوی دیوار که بُراقش نامیده اند کاری عبث است، پس رویِ خود را به آن چشم و نگاهِ خداوندی بمال و از او حاجت بخواه تا از کوری رهایی یافته و دیدگانت به نورِ عشق گشوده و روشن شود.

ای جرعه نوشِ مجلسِ جم سینه پاک دار

کآیینه ای ست جامِ جهان‌بین که آه از اوست

جم یا جمشید در اینجا تمثیلِ خداوند است، پس حافظ همهٔ پیروانِ ادیان را جرعه نوشانِ مجلسِ شاه می داند که باید سینه را از کینه ها پاک دارند و تنها تمرکزِ آنان بر باده نوشیِ خود باشد،‌ به آنسویِ دیوار و چگونگیِ عبادتِ دیگران کاری نداشته باشند و از ایجادِ نفرت پرهیز کنند، بفرمودهٔ مولانا؛

 رومیان آن صوفیانند ای پدر      بی ز تکرار و کتاب و بی هنر

لیک صیقل کرده اند آن سینه ها    پاک از آز و حرص و بخل و کینه ها

پس حافظ در مصراع دوم ادامه می دهد این سینه ها همان جامِ جهان نمای صیقلیِ جمشید یا خداوند است که با آهی مکدر شده و پس از آن در آن جام که همچون آیینه صاف است دیگر شاه رخسارِ خود را نمی بیند، چقدر این بیت بیانگرِ احوالِ روزگارِ ماست، با آهِ صدها کودک و زنِ یهودی و متعاقبِ آن( و چه بسا در هفتاد سالِ گذشته) با آهِ هزاران زن و کودکانِ غزه سالها بطول می انجامد تا زنگهایِ قطورِ جامِ جهان بین از بدخواهی و بخل و کینه و نفرت زدوده شود و شاه بتواند بار دیگر رخسارِ خود را در آئینهٔ سینه ها ببیند.

کردارِ اهلِ صومعه ام کرد مِی پرست

این دود بین که نامهٔ من شد سیاه از او

منظور از اهلِ صومعه در اینجا پیروانِ همهٔ ادیان است، اهلِ دیر و مسجد و کلیسا نیز همان ویژگی ها را داشته و با کارهایِ بیرونی که در مکانهایِ عبادیِ خود انجام می دهند گمان می برند شمعی روشن می کنند و نور و برکت به جهان می افشاند، در حالیکه از این شمع دود و دردِ بسیاری ساطع می شود، درواقع قرار بوده است با نورِ آن شمعها نامهٔ اعمالِ پیروانِ ادیان نورانی و روشن شود اما حافظ می فرماید با دودِ حاصل از عباداتِ سطحی که منتهی به کردارِ بد و ایجادِ درد و تباهی می شود او درمی‌یابد نامه اش سیاه شده است، پس‌ عطایِ صومعه را به لقایش بخشیده و مِی پرستی را پیشهٔ خود می کند.

سلطان‌ِ غم هر آن چه تواند بگو بکن

من برده ام به باده فروشان پناه از او

پس‌حافظ همهٔ کردارهای بدِ اهلِ صومعه و دیگر اماکن را که منجر به خشم و کینه‌توزی می شوند ناشی از دودِ خویشتنِ برساختهٔ بوسیلهٔ ذهنِ انسان می داند، دودی که جامِ جهان بینِ پادشاه را تیره و تار کرده است و این خویشتن که در ادیان از آن با عنوانِ نفس یاد می کنند سلطانِ غم و کارش انتشارِ غم و درد در جهان است و اگر به عقیده دوستان آنرا شیطان بنامیم هم خلاف و گزاف نگفته ایم چرا که بفرمودهٔ مولانا "نفس و شیطان  هر دو یک تن بوده اند / در دو صورت خویش را بنمود اند" پس‌ حافظ می‌فرماید به این خویشتنِ توهمی بگویید هرچه می خواهد دود و درد را در جهان پراکنده کند بکند، او بی توجه به آن دودِ برآمده از ذهنِ انسانها و برای در امان ماندن از کارهای مخربِ او به باده فروشان پناه برده است، باده فروشان عارفان و بزرگانی هستند که با شرابِ عشق غم و دردها را تبدیل به شادی و نشاط می کنند و سلطان یا درواقع دیوِ غم را ناکام می گذارند.

ساقی چراغِ مِی به ره، آفتاب دار

گو برفروز مشعلهٔ صبحگاه از او

ساقی همان باده فروشِ بیتِ پیشین و چراغِ مِی استعاره از شرابِ روشنگر یا غزلیاتِ حافظ و دیگر بزرگان است، پس‌ حافظ لازمه‌ی ورود و عبور در راهِ پر خطرِ عاشقی را برخورداری از مِیِ و شرابِ عشقی می داند که همچون چراغی هدایتگرِ راهِ عاشقی ست و در نهایت می تواند مبدل به آفتابی گردد، آفتابی پهناور که می تواند دلِ دیگر عاشقان را نیز به این نور روشن نموده و بفرمودهٔ حافظ " صد گدایِ همچو خود را بعد از این قارون کنم"، آفتابی که اگر عارف یا خداوند بگوید و فرمان دهد مشعلهٔ صبحگاهِ بیداریِ دیگر عاشقان را نیز برافروخته و فروزان خواهد نمود.

آبی به روزنامهٔ اعمالِ ما فشان

باشد توان سترد حروفِ گناه از او

روز نامهٔ اعمال یعنی اعمال و فرایضی که پیروانِ ادیان بایستی در طولِ روز به انجامِ آن بپردازند، پس‌حافظ چنانچه در اولین غزلِ دیوانِ خود نیز سروده است؛ به مِی سجاده رنگین کن، گرت پیرِ مغان گوید" در اینجا نیز از ساقی می خواهد تا از مِی یا آبِ زندگی بخشِ خود بر اعمال و فرایضِ او و همهٔ عاشقان بیفشاند، باشد و امید اینکه حروفی که ما به خطا در این اعمالِ روزانه و دعا هایِ خود بکار می بریم شسته شده و بتواند از آن اعمال زدوده شود، مولانا نیز در بارهٔ مضراتِ دعاهای روزمره‌ی ما می فرماید؛ " بس دعاها کو زیان است و هلاک   وز کرم می نشنود یزدانِ پاک"، دعا کردن برای هلاکتِ دشمنان و یا بقای دوستان و هم کیشان می تواند از این دسته حروفی باشد که خطا و گناه است و باید به مِی شسته شوند.

حافظ که سازِ مطربِ عشاق ساز کرد

خالی مباد عرصهٔ این بزمگاه از او

مطربِزعشق استعاره از زندگی یا خداوند است که خود از جنسِ شادی ست و خلق را نیز شادمان و بدور از غم و اندوه می خواهد، حافظ خود را کسی می داند که در این بزمگاه تخصصش کوک کردنِ سازِ زندگی و مطرب است، یعنی با غزلهایِ نابی که دارای پیغامهای عشق و ریتم و موسیقی ست به مطربِ عاشقان کمک می کند تا مجلسش هرچه بیشتر رونق یابد، پس‌حافظ از عاشقانی که در همهٔ عصرها و دوران با غزلهایِ حافظ به طرب انگیزی و بزم می‌نشینند می خواهد تا در بزمگاهِ خود بیادِ او بوده و راهش را ادامه دهند و به این ترتیب است که جایِ او خالی نخواهد بود و همیشه در هر بزمگاهی که شرابِ غزلهایِ او را بنوشند حضور خواهد داشت.

آیا در این خیال که دارد گدایِ شهر

روزی بود که یاد کند پادشاه از او؟

 

کوروش در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۴:۰۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۵۷ - در تفسیر این آیت کی و اما الذین فی قلوبهم مرض فزادتهم رجسا و قوله یضل به کثیرا و یهدی به کثیرا:

زانک استعداد تبدیل و نبرد

 

بودش از پستی و آن را فوت کرد

 

منظور از استعداد تبدیل و نبرد چیست ؟

 

فرهاد فرخزاد در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۳:۱۵ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۵۸ - دزد و قاضی:

با درود 

من خود را خیلی کوچک تر از بزرگانی چون بانو پروین اعتصامی و دیگر بزرگان ادبیات این سرزمین میدانم، اما با خواندن این شعر زیبا چند بیتی بر زبانم جاری شد و بابت این جسارت از همه بزرگواران و دوستداران شعر و شاعری پوزش می‌طلبم 

مردمان سرزمینم دوستان هم نشین 

بشنوید از شاعری دیرین چنین شعری وزین  

ای جماعت که همه نالان و گریان مانده ایم

از چه می نالیم که خود کردیم چنین 

درس تاریخ است این بالا و پایین ها شدن 

از چه گویم کشورم را مردم نادان کوبیدند زمین 

اینک این ماییم که در گل مانده ایم 

چون خرد را راندهایم و جای آن بنشسته دین 

 

نیچه در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۱۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۶:

چه شده که شورها چنین زنده گشته؟زایش و تولدی نو رخ داده زیرا روی یار آشکار شده اما کسی توان رویت یار را دارد که مست باشد و درگیر عقلانیت حساب گر نباشد.تا زمانی که چهره یار در نظر باشد حتی مفتی و شمع سرگرفته حقیر شده امکان جان گرفتن خواهد داشت و پیر سالخورده روحش جوان خواهد شد.

عشوه عشق چیست؟می گوید همین تحولات است که هفت گنبد افلاک را پر صدا کرده ولی کوته نظر گمان می برد این ازره به در شدن و جوان شدن و چهره بر افروختن اموری تکراری و بی اهمیت اند و قادر به درک عظمت این تحول خواهی بر آمده از رویت حقیقت به مدد روحیه مست و سرخوش نیست زیرا با چنین روحی این تغییرات و این شور زیستن ممکن است.

آشکارگی رخ یار از سویی خارج از اراده حافظ است ولی حافظ خواهان حضور همزمان ساقی هم هست تا به مدد ساغر رموز دو عالم را از حتی نقش خاک ره بخواند چه رسد به خوانش حقیقت از چهره یار.

امیرحسین صباغی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۱۴ دربارهٔ امیر پازواری » دیوان اشعار » دوبیتی‌ها » شمارهٔ ۱۳۴:

بنازم ادبیات زوون مازرونی ره که حتی اتا جفت قافیۀ سالم ندارنه :)

فرود کایدیmis در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۳۶ در پاسخ به آوا دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۳۴:

همون دوغ درسته

طاهری در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۹:۴۳ دربارهٔ شاه نعمت‌الله ولی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۰:

از عارف ترین های شاعر که بنده علاقه فراوانی به اشعارشون دارم، دو صد حیف که چنین گمنام مانده اند...

هومن در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۱۰ در پاسخ به Mojtaba Razaq zadeh دربارهٔ سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۷۶:

فرقه‌ای از درویشان. منظور اینکه وارث مال و منال، دارایی خود را با خلق و خوی قلندری از دست می‌دهد.

bolhasani در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۳۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۵:

مستی و زیبایی این شعر تا ابد جاری و ساری است. حتی خود سعدی که استاد سخن و سخنوری بوده تعجب میکند و سهمش از این عشق را بالاتر از حد تصورش بیان میکند. 

چه طاعت کرده ام گویی که این پاداش می یابم

چه فرمان برده ام گویی که این مقدار میبینم

هو الحق در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۴:۲۹ در پاسخ به امیر نصر دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۸۷:

سپاسگزارم از نظرتون که از بعدی درستِ ولی یه راه هست که خورشید بزرگی به نام "عشقِ بی قید وشرط" کامل روشن و واضح کرده مسیر رو برامون این عشق تمام خوبی هاست پس شما رو دعوت میکنم به مسیری که توش عشقِ بی قید و شرط به خودتون و دیگران و موجودات و اشیا موج میزنه عشقی که خالقِ تمام ِ ابعادِ 

درودِ این عشق بر شما دوست عزیزم  

هو الحق در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۴:۱۲ در پاسخ به کتایون فرهادی دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۷ - قصهٔ دیدن خلیفه لیلی را:

درود بر خانم فرهادی و وقتی که گذاشتین سپاسگزارم از تفسیرهای زیباتون🙏🙏🙏

کوروش در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۳:۵۵ در پاسخ به سارنگ دربارهٔ عطار » فتوت نامه:

برید تذکره اولیا عطار ذکر رابعه عدویه رو بخونید نظراتشون درباره زن اونجا مشخص تره

کوروش در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۳:۲۵ دربارهٔ عطار » مصیبت نامه » بخش شانزدهم » بخش ۴ - الحكایة و التمثیل:

زیبا بود

هلیا در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۲:۰۲ در پاسخ به Sepide دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۴:

خیلی زیبا بود🌙

یوسف شیردلپور در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۱۷ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۹۲:

مهله می‌تواند این هم باشد،

محال :یعنی محال است که غم هیچ وقت مرا تنها بگذارد

البته با احترام به نظرات همه عزیزان گنجوری 

 

 

اما ای وای چه ها که نمی‌کند این دو بیت الماس گونه بابا وچه وجدی میده نوای ملکوتی فرازمینی استاد شجریان بااون لطائف و سوز ماورایی شان از دوستان خواهش مندم که حتما البته جسارتا این اجرای استاد شجریان را گوش کنند تا پی پرند به اوج لذت معنوی یک اثر فاخر و ناب ... واقعا که چه گنجی داریم با این شاعران شهیر ونام آور 

💯💯💞💞💞

یوسف شیردلپور در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۱۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:

این همه شور وشیدایی؟ این شیفتگی آشوب وبی قراری از عا‌شق به معشوق؟

🤔🤔 خدایا شکرت که اینچنین گنجوری نصیب مان کرده ای بینهایت سپاس و اما اوج لذت ورهایی دنیای فانی ورسیدن به معنویت‌ وشدا شدن بشنوید این شعر وغزل با نوای ملکوتی فرازمینی استاد شجریان خود یعنی تفسیر وتحلیل یک شاهکار بلامنازع 💯

 

سپاس ها از اینکه همچو استاد شجریان ها این رسولان راه راستین به  ما هدیه 

دادی 🙏🙏🙏💯💞💞

فاطمه رضائیان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۲۷ در پاسخ به بهرام شاگرد سعدی و فردوسی دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳۲:

درود بر شما 💫

علی بینا در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۴۱ در پاسخ به روفیا دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۶۱:

نکته اینجاست که از نظر خیام چرخه یا دایره هستی با نگاه کلی ای که همه آدم ها مضمون سخن باشند معنا پیدا میکنه و الا در نگاه فردی میگه هر انسانی به خاک تبدیل میشه و از روش سبزه ام در میاد تمام!

حالا اینکه روح وجود داره یا نه اصلا مهم نیست چرا که اولا نمیتونیم در حیات بهش یقین پیدا کنیم و ثانیا اگر هم باشه مسلما با این جسممون و حیات زمینی مون متفاوته

علی بینا در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۳۱ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۹:

بنظرم در مصرع اول، معنی این میشه که سیاره ها و اجرام آسمانی که در این دنیا ساکن هستند و جایی نمیروند (در ادامه و در مصرع دوم) باعث رفت و آمد (شکل گرفتن) خردمندان هستند.

در مصرع سوم، هان (مواظب باش) که سررشته خرد همین اجرام هستند و غافل شدنت به مساوات بی خردی است.

در توضیح مصرع چهارم، میشه گفت از جمله چرت ترین آدم ها به نظر خیام کسانی هستند که تدبیر ارائه میدهند و بدون شک و شبهه خیالات خودشون رو به مردم تجویز میکنند. با این اوصاف میگوید تدبیر کنندگان از دیدن و اندیشیدن به این اجرام سرگردان یا روی گردان هستند.

محمد خراسانی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۱۳ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۵۲:

دوستان کسی اگر معنی ابیات ۱ و ۲ و ۹ رو میدونه اگر لطف کنه و برای من هم معنی کنه ممنون میشم