به سوی کعبه ز میخانه رهی باید کرد
آخر عمر به عمدا گنهی باید کرد
شیخ مستور و زلیخا ره بازار به پیش
چارهٔ معجر و فکر کلهی باید کرد
گفت زاهد که من از آن سگ گو پاکترم
لانسلم به تأمل نگهی باید کرد
یوسف از غیرت حسنت زده بر شیدایی
فکر زندانی و تدبیر چهی باید کرد
تا به کی پای به زنجیر گدایان سودن
دست در حلقهٔ فتراک شهی باید کرد
چند دندان کنم ای خواجه به مسواک سفید
که مرا چارهٔ روز سیهی باید کرد
نفس یغما به مدارای خرد پندپذیر
نیست تمهید مصاف و سپهی باید کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با لحنی رندانه و طنزآمیز زاهد و شیخ را به ریشخند میگیرد. شیخ را پردهنشینتر از زلیخا مینماید و ادعای پاکی زاهد را از پاکی سگ کوچه هم کمتر میشمارد. در میانه، از زیبایی معشوق و از رها کردن گدایان و پناه بردن به پادشاه سخن میگوید و آداب ظاهری را در برابر تیرهروزی بیحاصل میداند. در پایان شاعر میپذیرد که نفس سرکش او با پند عقل رام نمیشود و باید با آن به جنگ برخاست.
هوش مصنوعی: باید از میخانه راهی به سوی کعبه پیش گرفت و در پایان عمر آگاهانه گناهی کرد. شاعر به طعنه رفتن از میخانه به کعبه را همان گناه عمدی میداند.
هوش مصنوعی: شیخ مانند زنان پردهنشین و پنهان شده و زلیخا بیپروا راه بازار را در پیش گرفته است. پس باید جای روسری و کلاه را عوض کرد: روسری را به شیخ داد و کلاه را به زلیخا. این بیت طنزی دربارهٔ وارونه شدن نقشهاست.
هوش مصنوعی: زاهد گفت من از آن سگ کوچه پاکترم. شاعر پاسخ میدهد: این را نمیپذیریم؛ باید با تأمل نگاه کرد، یعنی شاید سگ از زاهد پاکتر باشد.
هوش مصنوعی: یوسف از رشک زیبایی تو دیوانه و شیدا شده است. پس باید دوباره برای او زندان و چاهی فراهم کرد، همانگونه که در داستانش بود.
هوش مصنوعی: تا کی باید پای خود را در بند گدایان فرسود؟ باید دست در بند زین پادشاهی زد و به بزرگی پناه برد.
هوش مصنوعی: ای خواجه، تا کی با مسواک دندان سفید کنم؟ من باید چارهای برای روزگار سیاه خود بیندیشم. ظاهرآرایی و آداب ظاهری دردی از تیرهروزی دوا نمیکند.
هوش مصنوعی: نفس یغما با نرمی و اندرز عقل پند نمیپذیرد. باید برای جنگ با آن لشکر آراست و آمادهٔ نبرد شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
طاعت از دست نیاید گنهی باید کرد
در دل دوست به هر حیله رهی باید کرد
منظر دیده قدمگاه گدایان شده است
کاخ دل درخور اورنگ شهی باید کرد
تیغ عشق و سر این نفس مقنع بخرد
[...]
عشق گفتی گنهست و گنهی باید کرد
خضر جستیم و بظلمات رهی باید کرد
این عروسان مقنع همه رنگند و فریب
روی بر درگه صاحب کلهی باید کرد
عشق پیکان قضاراست سپر قصه مخوان
[...]
طاعت از دست نیاید گنهی باید کرد
در دل دوست به هر حیله رهی باید کرد
همره قافلهٔی روبرهی باید کرد
جای در میکده یا خانقهی باید کرد
کس به خود راه به سر منزل جانان نبرد
جان من پیروی خضر رهی باید کرد
به تزلزل نتوان عمر گرامی گذراند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.