ای از مکارم تو شده در جهان خبر
افگنده از سیاست تو آسمان سپر
صاحب قران ملکی و بر تخت خسروی
هرگز نبوده مثل تو صاحب قران دگر
با رای پیر و بخت جوانی و کرده اند
اندر پناه جاه تو پیر و جوان مقر
گیتی زبان گشاده بمدح تو و فلک
بسته ز بهر خدمت تو بر میان کمر
با موکب سیادت تو هم کنف شرف
با مرکب سعادت تو هم عنان ظفر
گیتی ز امر تو نشود یک نفس جدا
گردون ز حکم تو نکند یک زمان گذر
از ارتفاع قدر تو بر هر فلک نشان
وز اصطناع بر تو در هر مکان اثر
جود برامکه است خبر و آن تو عیان
هرگز براستی نبود چون عیان خبر
از فیض مکرمات کف راد تو نماند
در قعر بحر لؤلؤ و در جوف کان گهر
ای دستبرد باس تو اندر هدی مثل
وی کارکرد تیغ تو اندر جهان ثمر
تا عدل تست بدرقه ، شبها بهیچ راه
از دزد و راهزن نکند کاروان حذر
با بیشمار فضلی و با بیقیاس عدل
با بی حساب جودی و با بیکران هنر
در موقفی ، که پاره کند اهل حرب را
زخم سنان تارک و نوک سنان جگر
صحرای کارزار چو رهبان دیر دار
اندر کشد ز خون یلان طیلسان بسر
از عکس تیغ ها شده پر اختران هوا
وز خون شخص ها شده چون ارغوان حجر
آنجا ز نوک رمح تو گیرد حذر قضا
وانک ز حد تیغ تو جوید امان قدر
دل ها کنی فکار بپیکان دل شکاف
جان ها کنی شکار بشمشیر جان گذر
در مغزها حسام تو چون در ظلام نور
در سینها سنان تو چون در خان شرر
ای گشته دشمن تو ببند هوان اسیر
وندر زمانه چیست ز بند هوان بتر؟
از فکرت تو ساخته جسم هنر روان
وز نکتهٔ تو یافته چشم بیان بصر
هر مشکلی گشاده شود چون گماشتی
بر حل مشکلات گه امتحان فکر
در راه کین و مهر تو خوف و رجا دلیل
بر شاخ لطف و عنف تو سود و زیان ثمر
چون مدح خوان مدیح تو آورد در دهان
گردد مدیح در دهن مدح خوان درر
بد گوی تو اگر شکر اندر دهان نهد
در حال زهر گرددش اندر دهان شکر
هر خلق را عطای تو قارون کند همی
همچون بهار از در و همچون خزان ز زر
شاها ، گذشت انده و وقت طرب رسید
آمد بصدرت از شرف جاودان حشر
در دولت تو بود گمان خلق را ، کنون
آمد گل یقین ز درخت گمان ببر
زین پس نکرد خواهد ، تا روز رستخیز
چشم بد زمانه در این خاندان نظر
در مملکت تو همچو روانی ، بتن روانی
نارد بنزد خلق تن بی روان خطر
همواره تا بتابد از آسمان نجوم
پیوسته تا بروید در بوستان شجر
از گرز همچو گوز سر حاسدان
بکوب وز نیزه همچو سنبه دل دشمنان بدر
تا بر فراز گنبد فیروزه گون شود
هر مه دوبار چون سپر و چون کمان قمر
بادا ولیت را زسعود سپهر مهر
بادا عدوت را ز صروف زمان ضرر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیدهٔ ذوقافتین (با دو قافیه در هر مصراع) در ستایش اتسز خوارزمشاه است. شاعر نخست بخشش و عدل و فرمانروایی او را برتر از برمکیان میشمارد و امنیت راهها را نتیجهٔ عدل او میداند، سپس صحنهٔ خونین نبرد و هیبت شمشیر و نیزهٔ شاه را وصف میکند. پس از آن از پایان اندوه و رسیدن شادی و یقین مردم به دولت او سخن میگوید و با دعای پیروزی بر دشمنان و سعادت دوستان قصیده را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که خبر بزرگواریهایت در جهان پیچیده است، آسمان از ترس سیاست و هیبت تو سپر انداخته و تسلیم شده است.
هوش مصنوعی: تو پادشاهی صاحبقران هستی و بر تخت شاهی هرگز صاحبقرانی مانند تو نبوده است.
هوش مصنوعی: اندیشهات پخته و کهنهکار و بختت جوان است، و پیر و جوان در پناه مقام تو جای گرفتهاند.
هوش مصنوعی: جهان زبان به ستایش تو گشوده و آسمان برای خدمت تو کمر بسته است.
هوش مصنوعی: شرف و بزرگی همراه و همدوش کاروان سروری توست و پیروزی همرکاب و همعنان مرکب خوشبختی تو.
هوش مصنوعی: جهان یک لحظه از فرمان تو جدا نمیشود و آسمان یک دم از حکم تو سرپیچی نمیکند.
هوش مصنوعی: از بلندی مقام تو بر هر آسمانی نشانی هست و از نیکوکاری و احسان تو در هر جایی اثری پیداست.
هوش مصنوعی: بخشش برمکیان تنها خبر و شنیده است ولی بخشش تو دیدنی و آشکار است، و شنیده هرگز مانند دیده راست و استوار نیست.
هوش مصنوعی: از فراوانی بخشش دست گشادهٔ تو نه در ته دریا مرواریدی ماند و نه در دل معدن گوهری.
هوش مصنوعی: ای کسی که حملهٔ دلیریات زبانزد است و کارسازی شمشیرت در جهان ثمر داده است.
هوش مصنوعی: تا عدل تو نگهبان و همراه راه است، کاروانها شبها در هیچ راهی از دزد و راهزن پروا ندارند.
هوش مصنوعی: تو فضل بیشمار، عدل بیاندازه، بخشش بیحساب و هنر بیکران داری.
هوش مصنوعی: در میدان نبردی که زخم نیزه سر جنگجویان را میشکافد و نوک نیزه جگرشان را پاره میکند (دنبالهٔ سخن در بیتهای بعد است).
هوش مصنوعی: دشت جنگ مانند راهب دیرنشین، ردایی از خون پهلوانان بر سر کشیده است.
هوش مصنوعی: از درخشش شمشیرها هوا پر از ستاره شده و از خون کشتگان سنگها مانند گل ارغوان سرخ گشته است.
هوش مصنوعی: در چنین جایی حتی قضا از نوک نیزهٔ تو پرهیز میکند و قدر از تیزی شمشیرت امان میخواهد.
هوش مصنوعی: با پیکان دلشکافت دلها را زخمی میکنی و با شمشیر جانگذرت جانها را شکار میکنی.
هوش مصنوعی: شمشیر تو در مغز دشمنان مانند نور در تاریکی فرو میرود و نیزهات در سینهها مانند جرقه در دود.
هوش مصنوعی: دشمن تو در بند خواری اسیر شده است و در روزگار چه چیزی از بند خواری بدتر است؟
هوش مصنوعی: اندیشهٔ تو به پیکر هنر جان بخشیده و نکتهسنجی تو به چشم سخن بینایی داده است.
هوش مصنوعی: هرگاه هنگام آزمون اندیشهات را به گشودن دشواریها بگماری، هر مشکلی حل میشود.
هوش مصنوعی: در راه دشمنی و دوستی تو، ترس و امید راهنمای مردم است و بر شاخهٔ مهربانی و درشتی تو، سود و زیان میوه میدهد.
هوش مصنوعی: وقتی ستایشگر مدح تو را بر زبان میآورد، آن مدح در دهانش به مروارید بدل میشود.
هوش مصنوعی: اگر بدگوی تو شکر در دهان بگذارد، آن شکر در دم در دهانش زهر میشود.
هوش مصنوعی: بخشش تو هر کسی را مانند قارون توانگر میکند؛ همچون بهار که مروارید شبنم و شکوفه میپراکند و پاییز که زر برگهای زرد را.
هوش مصنوعی: ای شاه، اندوه گذشت و هنگام شادی رسید و سپاه شرف جاودان به درگاه تو آمد.
هوش مصنوعی: مردم دربارهٔ دولت تو گمان و تردید داشتند، اما اکنون درخت گمان گل یقین داده است.
هوش مصنوعی: از این پس تا روز رستاخیز چشم بد روزگار به این خاندان نخواهد افتاد.
هوش مصنوعی: تو در کشورت همچون جان در تنی، و تن بیجان نزد مردم هیچ ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: تا همیشه که ستارگان از آسمان میتابند و درختان در باغ میرویند (دعا در بیت بعد کامل میشود).
هوش مصنوعی: سر حسودان را با گرز مانند گردو بکوب و دل دشمنان را با نیزه مانند سنبه بشکاف.
هوش مصنوعی: تا وقتی که ماه هر ماه دو بار بر فراز آسمان فیروزهای یک بار گرد چون سپر و یک بار خمیده چون کمان میشود.
هوش مصنوعی: دوستت از ستارگان سعد آسمان مهر و نیکی ببیند و دشمنت از گردشهای روزگار زیان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
در کوی تو ابیشه همی گردم ای نگار
دزدیده تا مگرت ببینم به بام بر
سروست و بت نگار من آن ماه جانور
ار سرو سنگ دل بود و بت حریر بر
باری ندانمت که چه خو داری ای پسر
تا نیستی مرا و ترا هیچ درد سر
همچون مه دو هفته برون آیی از وثاق
همچون مه گرفته درون آییم ز در
رغم مرا چو سرکه مکن چون بمن رسی
[...]
اخگر هم آتشست ولیکن نه چون چراغ
سوزن هم آهنست ولیکن نه چون تبر
کلکش چو مرغکیست دو دیده پر آب مشک
وز بهر خیر و شر زبانش دو شاخ وتر
آن سوسن سپید شکفته به باغ در
یک شاخ او ز سیم و دگر شاخ او ز زر
پیراهنیست گویی دیبا ز شوشتر
کز نیل ابره استش و از عاج آستر
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.