منم آن گشته غایب از تن خویش
بیخبر از ستیز و از من خویش
از رهی اوفتاده سوی رهی
که ندانم شدن به معدن خویش
کودکان داشتم چو حور و پری
کرده بر من گشاده روزن خویش
هر یکی مر مرا نشاندندی
گرد بر گرد آن نهنبن خویش
برده هر یک به زعفران کوبی
دسته هاونم به هاون خویش
محتسبوار کردمی همه را
ادب از دره متمن خویش
مر مرا بود از همه شعرا
پادشاوار حکم بر تن خویش
داشتم در میانه حکما
سرخ روی و سپیچ گردن خویش
بودم اندر ره مرا دو هوی
هم بت خویش و هم برهمن خویش
هیچکس دبهای نداد به من
که درین دبه ریز روغن خویش
نام زن بر زبان من نگذشت
که لبان نازدم به سوزن خویش
زن به مزدی ز راه برد مرا
عاشن شلف ریز برزن خویش
گفت زن کن چنانکه من کردم
تا بدانی مکان و مسکن خویش
خان و مان سازیی و با مردم
ورچه مرغی کنی نشیمن خویش
زن و فرزند ساز چون مردان
از پی ساز و سوز سوزن خویش
گفت او کرد مر مرا مغرور
کور کردم ره معین خویش
نتوانستم آنچه داشت نگاه
. . . ر خود را به زیر دامن خویش
ریش خود سست کردم و گفتم
آنچه چون موم کرد آهن خویش
خود ریم ریش خویش را اکنون
که شدم بر هوای ریمن خویش
مرد مردان بدم چو زن کردم
گشتم از بهر زن زن زن خویش
هر زمان زین خطا که من کردم
سیلیای درکشم به گردن خویش
چون گریزان شوم رزن گیرم
در قطب الامان و مأمن خویش
تن برهنه گریزم از برزن
تا دهد جبه ملون خویش
سر برهنه که تا نهد بر سر
شرب در بسته چوب خرمن خویش
گرسنه نیز تا بفرماید
گندم و جو کرنج ارزن خویش
میوه ناخورده نیز تا دهدم
نعمت باغ کوه حمین خویش
زشت گدای زن به مزدم من
وز همه زو کشم بلیفن خویش
در ره شعر و در عطا بخشی
من فن خویش دانم او فن خویش
پسر پادشاه شرع است او
دارد از علم و حلم گرزن خویش
چون به بستان شرع بخرامد
گل معنی چند ز گلشن خویش
برتر از پادشاه چین دارد
کمترین مایقول گردن خویش
باد چندان هزار سال بقاش
که ندانم به وهم کردن خویش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سوزنی در این قصیدهٔ هزلآمیز از گذشتهٔ خود میگوید که آزاد و بیزن بود و با پسران زیبا کامجویی میکرد. سپس زنی دلّاله او را فریفت و به زن گرفتن واداشت و او از مردی به زبونیِ «زنِ زنِ خویش» افتاد و پشیمان شد. در پایان، گریزان از زن و برهنه و گرسنه، به ممدوحی از خاندان شریعت پناه میبرد، از او جامه و خوراک میخواهد و او را به دانش و بخشش میستاید و برایش عمر دراز آرزو میکند.
هوش مصنوعی: من همان کسی هستم که از خود بیخود شدهام و از درگیریها و از خودِ خویش هم خبر ندارم.
هوش مصنوعی: از راهی به راه دیگری افتادهام، چنانکه دیگر نمیدانم چگونه به اصل و جایگاه نخستین خود بازگردم.
هوش مصنوعی: پیشتر پسرانی زیبا چون حور و پری داشتم که درِ خود را به روی من گشوده بودند؛ اشارهای هزلآمیز به کامجویی شاعر از پسران.
هوش مصنوعی: هر یک از آنان مرا گرداگرد «نهنبن» (سرپوش) خود مینشاندند؛ کنایهای مستهجن از همخوابگی.
هوش مصنوعی: هر یک دستهٔ هاون مرا برای زعفرانکوبی به هاون خود میبرد؛ استعارهای هزلآمیز از آمیزش.
هوش مصنوعی: مانند محتسب همه را با تازیانهٔ خود ادب میکردم؛ تازیانه کنایهای مستهجن از آلت است.
هوش مصنوعی: در میان همهٔ شاعران، مانند پادشاه بر تن خود فرمانروا بودم و آزاد و بیقید زندگی میکردم.
هوش مصنوعی: در میان دانشمندان سرافراز و آبرومند بودم و گردن خود را برافراشته نگه میداشتم.
هوش مصنوعی: در این راه دو هوس داشتم: هم بتِ خود بودم و هم برهمنِ خود؛ یعنی هم معشوق خود بودم و هم پرستندهٔ خود.
هوش مصنوعی: هیچکس ظرف روغنی به من نداد که روغن خود را در آن بریزم؛ یعنی هیچ زنی به همسری من درنیامده بود.
هوش مصنوعی: نام زن بر زبانم نمیآمد، مگر آنکه لبانم را با سوزن خود میدوختم؛ با بازی بر تخلص «سوزنی».
هوش مصنوعی: زنی دلّاله که برای مزد کار میکرد و از اهل محلهٔ خودش بود، مرا از راه به در برد.
هوش مصنوعی: آن زن گفت: همانگونه که من شوهر کردم تو هم زن بگیر تا جا و خانهٔ خود را بشناسی.
هوش مصنوعی: خانه و زندگی بساز و با مردم بزی؛ حتی پرنده هم برای خود آشیانه میسازد.
هوش مصنوعی: مانند مردان زن و فرزند اختیار کن، برای سامان دادن به سوز و حاجتِ «سوزن» خود؛ بازی با تخلص و کنایه از شهوت.
هوش مصنوعی: سخن او مرا فریفته کرد و راه روشن و معین خود را کور و گم کردم.
هوش مصنوعی: نتوانستم آلتِ خود را زیر دامنم نگه دارم؛ یعنی نتوانستم شهوتم را مهار کنم.
هوش مصنوعی: ریش خود را سست کردم و خود را رسوا کردم و آن را گفتم که آهنِ وجودم را چون موم نرم کرد.
هوش مصنوعی: اکنون خودم به ریش خود ریشخند میزنم و آن را آلوده میکنم، چون پیرو هوس پلید خود شدم.
هوش مصنوعی: پیشتر مردِ مردان بودم، اما چون زن گرفتم به خاطر زن، خودم زنِ زنم شدم؛ یعنی زبون و فرمانبر همسر گشتم.
هوش مصنوعی: هر لحظه به سبب این خطایی که کردم، سیلی به گردن خودم میزنم.
هوش مصنوعی: وقتی از دست زن میگریزم، به قطب امان و پناهگاه خود، یعنی ممدوح، پناه میبرم.
هوش مصنوعی: برهنه از محله میگریزم تا او جبهٔ رنگارنگ خود را به من ببخشد.
هوش مصنوعی: سربرهنه میروم تا او دستاری از پارچهٔ نازک و گران بر سرم بگذارد.
هوش مصنوعی: گرسنه هم میروم تا دستور دهد از گندم و جو و برنج و ارزن خود به من بدهند.
هوش مصنوعی: میوهنخورده هم میروم تا از نعمت و میوهٔ باغ کوهستانی خود به من بدهد.
هوش مصنوعی: من گدایی زشت و گرفتار زنم و همهٔ روزی و خوراکم را از او میگیرم.
هوش مصنوعی: در شاعری و در بخشش، من هنر خود را میدانم و او هنر خود را؛ من شعر میگویم و او عطا میدهد.
هوش مصنوعی: او فرزند پیشوای شریعت است و از دانش و بردباری تاجی بر سر دارد.
هوش مصنوعی: هرگاه در بوستان شریعت گام بردارد، از گلستان خود گلهای معنا میچیند.
هوش مصنوعی: کمترین فرمانبر او گردنی برافراشتهتر از پادشاه چین دارد؛ یعنی زیردستانش از شاهان سرافرازترند.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم چندان هزار سال بماند که در اندیشهام نگنجد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گوهر روح بود خواجه وزیر
لیک محبوس مانده در تن خویش
چون تنش روح گشت تیز چنو
باز پرید سوی معدن خویش
مکن ار نیستی تو دشمن خویش
خون منِ بیگنه به گردن خویش
هر یکی هم به رنگ مسکن خویش
جامه را رنگ داده بر تن خویش
پادشاهی تو هم به مسکن خویش
بلکه در هستی خود و تن خویش
هر که کوی تو ساخت مسکن خویش
خون خود میکند بگردن خویش
دانه خال پیش رخ بنمای
تا گل آتش زند به خرمن خویش
شمع، پروانه را بسوخت، ولیک
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.