گنجور

منظومهٔ حیدر بابا

 
شهریار
شهریار
 

ترجمهٔ فارسی بهروز ثروتیان

متن اصلی ترکی آذربایجانی

سلام بر حیدر بابا

حیدر بابایه سلام

۱

‫حیدربابا چو ابر شَخَد ، غُرّد آسمان‬

‫حیدربابا ایلدیریملار شاخاندا‬

‫سیلابهای تُند و خروشان شود روان‬

سئللر سولار شاققیلدییوب آخاندا‬

‫صف بسته دختران به تماشایش آن زمان‬

‫قیزلار اوْنا صف باغلییوب باخاندا‬

‫بر شوکت و تبار تو بادا سلام من‬

‫سلام اولسون شوْکتوْزه ائلوْزه !‬

‫گاهی رَوَد مگر به زبان تو نام من‬

‫منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوْزه‬

۲

حیدربابا چو کبکِ تو پَرّد ز روی خاک‬

‫حیدربابا ، کهلیک لروْن اوچاندا‬

خرگوشِ زیر بوته گُریزد هراسناک‬

‫کوْل دیبینن دوْشان قالخوب قاچاندا‬

‫باغت به گُل نشسته و گُل کرده جامه چاک‬

‫باخچالارون چیچکلنوْب آچاندا‬

‫ممکن اگر شود ز منِ خسته یاد کن‬

‫بیزدن ده بیر موْمکوْن اوْلسا یاد ائله‬

‫دلهای غم گرفته ، بدان یاد شاد کن‬

‫آچیلمیان اوْرکلری شاد ائله

۳

چون چارتاق را فِکنَد باد نوبهار‬

‫بایرام یئلی چارداخلاری ییخاندا‬

‫نوروزگُلی و قارچیچگی گردد آشکار‬

‫نوْروز گوْلی ، قارچیچکی چیخاندا‬

بفشارد ابر پیرهن خود به مَرغزار‬

آغ بولوتلار کؤینکلرین سیخاندا‬

از ما هر آنکه یاد کند بی گزند باد

‫بیزدن ده بیر یاد ائلییه ن ساغ اوْلسون‬

‫گو : درد ما چو کوه بزرگ و بلند باد

‫دردلریمیز قوْی دیّکلسین ، داغ اوْلسون

۴

‫حیدربابا چو داغ کند پشتت آفتاب‬

‫حیدربابا ، گوْن دالووی داغلاسین !‬

رخسار تو بخندد و جوشد ز چشمه آب‬

‫اوْزوْن گوْلسوْن ، بولاخلارون آغلاسین !‬

یک دسته گُل ببند برای منِ خراب‬

اوشاخلارون بیر دسته گوْل باغلاسین !‬

‫بسپار باد را که بیارد به کوی من‬

یئل گلنده ، وئر گتیرسین بویانا‬

‫باشد که بخت روی نماید به سوی من‬

بلکه منیم یاتمیش بختیم اوْیانا‬

۵

حیدربابا ، همیشه سر تو بلند باد‬

حیدربابا ، سنوْن اوْزوْن آغ اوْلسون !‬

‫از باغ و چشمه دامن تو فرّه مند باد‬

‫دؤرت بیر یانون بولاغ او ْلسون باغ اوْلسون !‬

‫از بعدِ ما وجود تو دور از گزند باد

‫بیزدن سوْرا سنوْن باشون ساغ اوْلسون !‬

‫دنیا همه قضا و قدر ، مرگ ومیر شد

دوْنیا قضوْ-قدر ، اؤلوْم-ایتیمدی‬

‫این زال کی ز کُشتنِ فرزند سیر شد ؟

دوْنیا بوْیی اوْغولسوزدی ، یئتیمدی‬

۶

‫حیدربابا ، ز راه تو کج گشت راه من‬

‫حیدربابا ، یوْلوم سنن کج اوْلدی‬

عمرم گذشت و ماند به سویت نگاه من‬

‫عؤمروْم کئچدی ، گلممه دیم ، گئج اوْلدی‬

دیگر خبر نشد که چه شد زادگاه من‬

هئچ بیلمه دیم گؤزللروْن نئج اوْلدی‬

هیچم نظر بر این رهِ پر پرپیچ و خم نبود‬

‫بیلمزیدیم دؤنگه لر وار ، دؤنوْم وار‬

‫هیچم خبر زمرگ و ز هجران و غم نبود‬

‫ایتگین لیک وار ، آیریلیق وار ، اوْلوْم وار‬

۷

‫بر حق مردم است جوانمرد را نظر‬

‫حیدربابا ، ایگیت اَمَک ایتیرمز‬

‫جای فسوس نیست که عمر است در گذر‬

‫عؤموْر کئچر ، افسوس بَرَه بیتیرمز‬

‫نامردْ مرد ، عمر به سر می برد مگر !‬

‫نامرد اوْلان عؤمری باشا یئتیرمز‬

در مهر و در وفا ، به خدا ، جاودانه ایم‬

‫بیزد ، واللاه ، اونوتماریق سیزلری‬

‫ما را حلال کن ، که غریب آشیانه ایم‬

‫گؤرنمسک حلال ائدوْن بیزلری‬

۸

‫میراَژدَر آن زمان که زند بانگِ دلنشین‬

‫حیدربابا ، میراژدر سَسلننده‬

شور افکند به دهکده ، هنگامه در زمین‬

کَند ایچینه سسدن - کوْیدن دوْشنده‬

‫از بهر سازِ رستمِ عاشق بیا ببین‬

‫عاشیق رستم سازین دیللندیرنده‬

‫بی اختیار سوی نواها دویدنم‬

‫یادوندادی نه هؤلَسَک قاچاردیم‬

چون مرغ پرگشاده بدانجا رسیدنم‬

‫قوشلار تکین قاناد آچیب اوچاردیم‬

۹

‫در سرزمینِ شنگل آوا ، سیبِ عاشقان‬

‫شنگیل آوا یوردی ، عاشیق آلماسی‬

رفتن بدان بهشت و شدن میهمانِ آن‬

‫گاهدان گئدوب ، اوْردا قوْناق قالماسی‬

‫با سنگ ، سیب و بِهْ زدن و ، خوردن آنچنان !‬

‫داش آتماسی ، آلما ، هیوا سالماسی‬

در خاطرم چو خواب خوشی ماندگار شد‬

‫قالیب شیرین یوخی کیمین یادیمدا‬

روحم همیشه بارور از آن دیار شد‬

‫اثر قویوب روحومدا ، هر زادیمدا‬

۱۰

‫حیدربابا ، قُوری گؤل و پروازِ غازها‬

‫حیدربابا ، قوری گؤلوْن قازلاری‬

‫در سینه ات به گردنه ها سوزِ سازها‬

‫گدیکلرین سازاخ چالان سازلاری‬

‫پاییزِ تو ، بهارِ تو ، در دشتِ نازها‬

‫کَت کؤشنین پاییزلاری ، یازلاری‬

‫چون پرده ای به چشمِ دلم نقش بسته است‬

‫بیر سینما پرده سی دیر گؤزوْمده‬

‫وین شهریارِ تُست که تنها نشسته است‬

‫تک اوْتوروب ، سئیر ائده رم اؤزوْمده‬

۱۱

‫حیدربابا ، زجادّة شهر قراچمن‬

‫حیدربابا ، قره چمن جاداسی‬

‫چاووش بانگ می زند آیند مرد و زن‬

‫چْووشلارین گَلَر سسی ، صداسی‬

‫ریزد ز زائرانِ حَرَم درد جان وتن‬

‫کربلیا گئدنلرین قاداسی‬

‫بر چشمِ این گداصفتانِ دروغگو‬

‫دوْشسون بو آج یوْلسوزلارین گؤزوْنه‬

‫نفرین بر این تمدّنِ بی چشم و آبرو‬

‫تمدّونون اویدوخ یالان سؤزوْنه‬

۱۲

شیطان زده است است گول و زِ دِه دور گشته ایم

‫حیدربابا ، شیطان بیزی آزدیریب‬

‫کنده است مهر را ز دل و کور گشته ایم‬

‫محبتی اوْرکلردن قازدیریب‬

زین سرنوشتِ تیره چه بی نور گشته ایم‬

‫قره گوْنوْن سرنوشتین یازدیریب‬

این خلق را به جان هم انداخته است دیو‬

‫سالیب خلقی بیر-بیرینن جانینا‬

‫خود صلح را نشسته به خون ساخته است دیو‬

‫باریشیغی بلشدیریب قانینا‬

۱۳

‫هرکس نظر به اشک کند شَر نمی کند‬

گؤز یاشینا باخان اوْلسا ، قان آخماز‬

انسان هوس به بستن خنجر نمی کند‬

‫انسان اوْلان خنجر بئلینه تاخماز‬

‫بس کوردل که حرف تو باور نمی کند‬

‫آمما حئییف کوْر توتدوغون بوراخماز‬

‫فردا یقین بهشت ، جهنّم شود به ما‬

‫بهشتیمیز جهنّم اوْلماقدادیر !‬

‫ذیحجّه ناگزیر ، محرّم شود به ما‬

‫ذی حجّه میز محرّم اوْلماقدادیر !‬

۱۴

هنگامِ برگ ریزِ خزان باد می وزید‬

‫خزان یئلی یارپاخلاری تؤکنده‬

از سوی کوه بر سرِ دِه ابر می خزید‬

‫بولوت داغدان یئنیب ، کنده چؤکنده‬

‫با صوت خوش چو شیخ مناجات می کشید‬

‫شیخ الاسلام گؤزل سسین چکنده‬

‫دلها به لرزه از اثر آن صلای حق‬

‫نیسگیللی سؤز اوْرکلره دَیَردی‬

خم می شدند جمله درختان برای حق‬

‫آغاشلار دا آللاها باش اَیَردی‬

۱۵

‫داشلی بُولاخ مباد پُر از سنگ و خاک و خَس‬

‫داشلی بولاخ داش-قومونان دوْلماسین !‬

‫پژمرده هم مباد گل وغنچه یک نَفس‬

‫باخچالاری سارالماسین ، سوْلماسین !‬

‫از چشمه سارِ او نرود تشنه هیچ کس‬

‫اوْردان کئچن آتلی سوسوز اولماسین !‬

‫ای چشمه ، خوش به حال تو کانجا روان شدی‬

‫دینه : بولاخ ، خیرون اوْلسون آخارسان‬

‫چشمی خُمار بر افقِ آسمان شدی‬

‫افقلره خُمار-خُمار باخارسان‬

۱۶

‫حیدربابا ، ز صخره و سنگت به کوهسار‬

‫حیدر بابا ، داغین ، داشین ، سره سی‬

کبکت به نغمه ، وز پیِ او جوجه رهسپار‬

‫کهلیک اوْخور ، دالیسیندا فره سی‬

از برّة سفید و سیه ، گله بی شمار‬

‫قوزولارین آغی ، بوْزی ، قره سی‬

‫ای کاش گام می زدم آن کوه و درّه را‬

‫بیر گئدیدیم داغ-دره لر اوزونی‬

‫می خواندم آن ترانة » چوپان و برّه « را‬

‫اوْخویئدیم : » چوْبان ، قیتر قوزونی «‬

۱۷

‫در پهندشتِ سُولی یِئر ، آن رشک آفتاب‬

‫حیدر بابا ، سولی یئرین دوْزوْنده‬

‫جوشنده چشمه ها ز چمنها ، به پیچ و تاب‬

‫بولاخ قئنیر چای چمنین گؤزونده‬

‫بولاغ اوْتی شناورِ سرسبز روی آب‬

‫بولاغ اوْتی اوْزَر سویون اوْزوْنده‬

‫زیبا پرندگان چون از آن دشت بگذرند‬

‫گؤزل قوشلار اوْردان گلیب ، گئچللر‬

‫خلوت کنند و آب بنوشند و بر پرند‬

‫خلوتلیوْب ، بولاخدان سو ایچللر‬

۱۸

‫وقتِ درو ، به سنبله چین داسها نگر‬

‫بیچین اوْستی ، سونبول بیچن اوْراخلار‬

‫گویی به زلف شانه زند شانه ها مگر‬

‫ایله بیل کی ، زوْلفی دارار داراخلار‬

در کشتزار از پیِ مرغان ، شکارگر‬

‫شکارچیلار بیلدیرچینی سوْراخلار‬

‫دوغ است و نان خشک ، غذای دروگران‬

‫بیچین چیلر آیرانلارین ایچللر‬

‫خوابی سبک ، دوباره همان کارِ بی کران‬

‫بیرهوشلانیب ، سوْننان دوروب ، بیچللر‬

۱۹

‫حیدربابا ، چو غرصة خورشید شد نهان‬

‫حیدربابا ، کندین گوْنی باتاندا‬

‫خوردند شام خود که بخوابند کودکان‬

‫اوشاقلارون شامین ئییوب ، یاتاندا‬

‫وز پشتِ ابر غمزه کند ماه آسمان‬

‫آی بولوتدان چیخوب ، قاش-گؤز آتاندا‬

‫از غصّه های بی حدِ ما قصّه ساز کن‬

‫بیزدن ده بیر سن اوْنلارا قصّه ده‬

‫چشمان خفته را تو بدان غصّه باز کن‬

‫قصّه میزده چوخلی غم و غصّه ده‬

۲۰

‫قاری ننه چو قصّة شب ساز میکند‬

‫قاری ننه گئجه ناغیل دییَنده‬

‫کولاک ضربه ای زده ، در باز می کند‬

‫کوْلک قالخیب ، قاپ-باجانی دؤیَنده‬

‫با گرگ ، شَنگُلی سخن آغاز می کند‬

‫قورد گئچینین شنگوْلوْسون یینده‬

‫ای کاش بازگشته به دامان کودکی‬

‫من قاییدیب ، بیرده اوشاق اوْلئیدیم‬

‫یک گل شکفتمی به گلستان کودکی‬

‫بیر گوْل آچیب ، اوْندان سوْرا سوْلئیدیم‬

۲۱

‫آن لقمه های نوشِ عسل پیشِ عمّه جان‬

‫عمّه جانین بال بلله سین ییه ردیم‬

‫خوردن همان و جامه به تن کردنم همان‬

‫سوْننان دوروب ، اوْس دوْنومی گییه ردیم‬

‫در باغ رفته شعرِ مَتل خواندن آنچنان !‬

‫باخچالاردا تیرینگَنی دییه ردیم‬

‫آن روزهای نازِ خودم را کشیدنم !‬

‫آی اؤزومی اوْ ازدیرن گوْنلریم !‬

چو بی سوار گشته به هر سو دویدنم !‬

‫آغاج مینیپ ، آت گزدیرن گوْنلریم !‬

۲۲

‫هَچی خاله به رود کنار است جامه شوی‬

‫هَچی خالا چایدا پالتار یوواردی‬

‫مَمّد صادق به کاهگلِ بام ، کرده روی‬

‫مَمَد صادق داملارینی سوواردی‬

‫ما هم دوان ز بام و زِ دیوار ، کو به کوی‬

‫هئچ بیلمزدیک داغدی ، داشدی ، دوواردی‬

بازی کنان ز کوچه سرازیر می شدیم‬

‫هریان گلدی شیلاغ آتیب ، آشاردیق‬

‫ما بی غمان ز کوچه مگر سیر می شدیم !‬

‫آللاه ، نه خوْش غمسیز-غمسیز یاشاردیق‬

۲۳

‫آن شیخ و آن اذان و مناجات گفتنش‬

‫شیخ الاسلام مُناجاتی دییه ردی‬

‫مشدی رحیم و دست یه لبّاده بردنش‬

‫مَشَدرحیم لبّاده نی گییه ردی‬

حاجی علی و دیزی و آن سیر خوردنش‬

‫مشْدآجلی بوْز باشلاری ییه ردی‬

‫بودیم بر عروسی وخیرات جمله شاد‬

‫بیز خوْشودوق خیرات اوْلسون ، توْی‬ ‫اوْلسون‬

‫ما را چه غم ز شادی و غم ! هر چه باد باد !‬

‫فرق ائلَمَز ، هر نوْلاجاق ، قوْی اولسون‬

۲۴

‫اسبِ مَلِک نیاز و وَرَندیل در شکار‬

‫ملک نیاز ورندیلین سالاردی‬

‫کج تازیانه می زد و می تاخت آن سوار‬

‫آتین چاپوپ قئیقاجیدان چالاردی‬

‫دیدی گرفته گردنه ها را عُقاب وار‬

‫قیرقی تکین گدیک باشین آلاردی‬

‫وه ، دختران چه منظره ها ساز کرده اند !‬

‫دوْلائیا قیزلار آچیپ پنجره‬

‫بر کوره راه پنجره ها باز کرده اند !‬

‫پنجره لرده نه گؤزل منظره !‬

۲۵

‫حیدربابا ، به جشن عروسی در آن دیار‬

‫حیدربابا ، کندین توْیون توتاندا‬

‫زنها حنا - فتیله فروشند بار بار‬

‫قیز-گلینلر ، حنا-پیلته ساتاندا‬

‫داماد سیب سرخ زند پیش پایِ یار‬

‫بیگ گلینه دامنان آلما آتاندا‬

مانده به راهِ دخترکانِ تو چشمِ من‬

‫منیم ده اوْ قیزلاروندا گؤزوم وار‬

‫در سازِ عاشقانِ تو دارم بسی سخن‬

‫عاشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار‬

۲۶

‫از عطر پونه ها به لبِ چشمه سارها‬

‫حیدربابا ، بولاخلارین یارپیزی‬

‫از هندوانه ، خربزه ، در کشتزارها‬

‫بوْستانلارین گوْل بَسَری ، قارپیزی‬

‫از سقّز و نبات و از این گونه بارها‬

‫چرچیلرین آغ ناباتی ، ساققیزی‬

‫مانده است طعم در دهنم با چنان اثر‬

‫ایندی ده وار داماغیمدا ، داد وئرر‬

‫کز روزهای گمشده ام می دهد خبر‬

‫ایتگین گئدن گوْنلریمدن یاد وئرر‬

۲۷

‫نوروز بود و مُرغ شباویز در سُرود‬

‫بایرامیدی ، گئجه قوشی اوخوردی‬

‫جورابِ یار بافته در دستِ یار بود‬

‫آداخلی قیز ، بیگ جوْرابی توْخوردی‬

‫آویخته ز روزنه ها شالها فرود‬

‫هرکس شالین بیر باجادان سوْخوردی‬

‫این رسم شال و روزنه خود رسم محشری ‫است !‬

‫آی نه گؤزل قایدادی شال ساللاماق !‬

‫عیدی به شالِ نامزدان چیز دیگری است !‬

‫بیگ شالینا بایراملیغین باغلاماق !‬

۲۸

‫با گریه خواستم که همان شب روم به بام‬

‫شال ایسته دیم منده ائوده آغلادیم‬

شالی گرفته بستم و رفتم به وقتِ شام‬

‫بیر شال آلیب ، تئز بئلیمه باغلادیم‬

‫آویخته ز روزنة خانة غُلام‬

‫غلام گیله قاشدیم ، شالی ساللادیم‬

جوراب بست و دیدمش آن شب ز روزنه‬

‫فاطمه خالا منه جوراب باغلادی‬

‫بگریست خاله فاطمه با یاد خانْ ننه‬

‫خان ننه می یادا سالیب ، آغلادی‬

۲۹

‫در باغهای میرزامحمد ز شاخسار‬

‫حیدربابا ، میرزَممدین باخچاسی‬

‫آلوچه های سبز وتُرش ، همچو گوشوار‬

‫باخچالارین تورشا-شیرین آلچاسی‬

‫وان چیدنی به تاقچه ها اندر آن دیار‬

‫گلینلرین دوْزمه لری ، طاخچاسی‬

‫صف بسته اند و بر رفِ چشمم نشسته اند‬

‫هی دوْزوْلر گؤزلریمین رفینده‬

صفها به خط خاطره ام خیمه بسته اند‬

‫خیمه وورار خاطره لر صفینده‬

۳۰

‫نوروز را سرشتنِ گِلهایِ چون طلا‬

‫بایرام اوْلوب ، قیزیل پالچیق اَزَللر‬

‫با نقش آن طلا در و دیوار در جلا‬

‫ناققیش ووروب ، اوتاقلاری بَزَللر‬

‫هر چیدنی به تاقچه ها دور از او بلا‬

‫طاخچالارا دوْزمه لری دوْزللر‬

رنگ حنا و فَنْدُقة دست دختران‬

‫قیز-گلینین فندقچاسی ، حناسی‬

‫دلها ربوده از همه کس ، خاصّه مادران‬

‫هَوَسله نر آناسی ، قایناناسی‬

۳۱

‫با پیک بادکوبه رسد نامه و خبر‬

‫باکی چی نین سؤزی ، سوْوی ، کاغیذی‬

‫زایند گاوها و پر از شیر ، بام و در‬

‫اینکلرین بولاماسی ، آغوزی‬

‫آجیلِ چارشنبه ز هر گونه خشک و تر‬

‫چرشنبه نین گیردکانی ، مویزی‬

آتش کنند روشن و من شرح داستان‬

‫قیزلار دییه ر : » آتیل ماتیل چرشنبه‬

خود با زبان ترکیِ شیرین کنم بیان :‬

‫آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه «‬

‫قیزلار دییه ر : « آتیل ماتیل چرشنبه‬

۳۲

‫با تخم مرغ های گُلی رنگِ پُرنگار‬

‫یومورتانی گؤیچک ، گوللی بوْیاردیق‬

‫با کودکان دهکده می باختم قِمار‬

‫چاققیشدیریب ، سینانلارین سوْیاردیق‬

‫ما در قِمار و مادرِ ما هم در انتظار‬

‫اوْیناماقدان بیرجه مگر دوْیاردیق ؟‬

‫من داشتم بسی گل وقاپِ قمارها‬

‫علی منه یاشیل آشیق وئرردی‬

‫از دوستان علی و رضا یادگارها‬

‫ارضا منه نوروزگوْلی درردی‬

۳۳

‫نوروزعلی و کوفتنِ خرمنِ جُوَش‬

‫نوْروز علی خرمنده وَل سوْرردی‬

‫پوشال جمع کردنش و رُفتن از نُوَش‬

‫گاهدان یئنوب ، کوْلشلری کوْرردی‬

‫از دوردستها سگ چوپان و عوعوَش‬

‫داغدان دا بیر چوْبان ایتی هوْرردی‬

دیدی که ایستاده الاغ از صدای سگ‬

‫اوندا ، گؤردن ، اولاخ ایاخ ساخلادی‬

‫با گوشِ تیز کرده برای بلایِ سگ‬

‫داغا باخیب ، قولاخلارین شاخلادی‬

۳۴

‫وقتِ غروب و آمدنِ گلّة دَواب‬

‫آخشام باشی ناخیرینان گلنده‬

در بندِ ماست کُرّة خرها به پیچ و تاب‬

‫قوْدوخلاری چکیب ، وورادیق بنده‬

گلّه رسیده در ده و رفته است آفتاب‬

‫ناخیر گئچیب ، گئدیب ، یئتنده کنده‬

‫بر پشتِ کرّه ، کرّه سوارانِ دِه نگر‬

‫حیوانلاری چیلپاق مینیب ، قوْواردیق‬

‫جز گریه چیست حاصل این کار ؟ بِهْ نگر‬

‫سؤز چیخسایدی ، سینه گریب ، سوْواردیق‬

۳۵

‫شبها خروشد آب بهاران به رودبار‬

‫یاز گئجه سی چایدا سولار شاریلدار‬

‫در سیل سنگ غُرّد و غلتد ز کوهسار‬

‫داش-قَیه لر سئلده آشیب خاریلدار‬

‫چشمانِ گرگ برق زند در شبانِ تار‬

‫قارانلیقدا قوردون گؤزی پاریلدار‬

سگها شنیده بویِ وی و زوزه می کشند‬

‫ایتر ، گؤردوْن ، قوردی سئچیب ، اولاشدی‬

‫گرگان گریخته ، به زمین پوزه می کشند‬

‫قورددا ، گؤردو ْن ، قالخیب ، گدیکدن آشدی‬

۳۶

‫بر اهل ده شبانِ زمستان بهانه ای است‬

‫قیش گئجه سی طؤله لرین اوْتاغی‬

‫وان کلبة طویله خودش گرمخانه ای است‬

‫کتلیلرین اوْتوراغی ، یاتاغی‬

‫در رقصِ شعله ، گرم شدن خود فسانه ای است‬

‫بوخاریدا یانار اوْتون یاناغی‬

‫سِنجد میان شبچره با مغز گردکان‬

‫شبچره سی ، گیردکانی ، ایده سی‬

‫صحبت چو گرم شد برود تا به آسمان‬

‫کنده باسار گوْلوْب - دانیشماق سسی‬

۳۷

‫آمد ز بادکوبه پسرخاله ام شُجا‬

‫شجاع خال اوْغلونون باکی سوْقتی‬

‫با قامتی کشیده و با صحبتی رسا‬

‫دامدا قوران سماواری ، صحبتی‬

‫در بام شد سماور سوقاتیش به پا‬

‫یادیمدادی شسلی قدی ، قامتی‬

‫از بختِ بد عروسی او شد عزای او‬

‫جؤنممه گین توْیی دؤندی ، یاس اوْلدی‬

‫آیینه ماند و نامزد و های هایِ او‬

‫ننه قیزین بخت آیناسی کاس اوْلدی‬

۳۸

‫چشمانِ ننه قیز به مَثَل آهوی خُتَن‬

‫حیدربابا ، ننه قیزین گؤزلری‬

‫رخشنده را سخن چو شکر بود در دهن‬

‫رخشنده نین شیرین-شیرین سؤزلری‬

‫ترکی سروده ام که بدانند ایلِ من‬

‫ترکی دئدیم اوْخوسونلار اؤزلری‬

‫این عمر رفتنی است ولی نام ماندگار‬

‫بیلسینلر کی ، آدام گئدر ، آد قالار‬

تنها ز نیک و بد مزه در کام ماندگار‬

‫یاخشی-پیسدن آغیزدا بیر داد قالار‬

۳۹

‫پیش از بهار تا به زمین تابد آفتاب‬

‫یاز قاباغی گوْن گوْنئیی دؤیَنده‬

با کودکان گلولة برفی است در حساب‬

‫کند اوشاغی قار گوْلله سین سؤیَنده‬

‫پاروگران به سُرسُرة کوه در شتاب‬

‫کوْرکچی لر داغدا کوْرک زوْیَنده‬

‫گویی که روحم آمده آنجا ز راه دور‬

‫منیم روحوم ، ایله بیلوْن اوْردادور‬

‫چون کبک ، برفگیر شده مانده در حضور‬

‫کهلیک کیمین باتیب ، قالیب ، قاردادور‬

۴۰

‫رنگین کمان ، کلافِ رَسَنهای پیرزن‬

‫قاری ننه اوزاداندا ایشینی‬

خورشید ، روی ابر دهد تاب آن رسَن‬

‫گوْن بولوتدا اَییرردی تشینی‬

دندان گرگ پیر چو افتاده از دهن‬

‫قورد قوْجالیب ، چکدیرنده دیشینی‬

‫از کوره راه گله سرازیر می شود‬

‫سوْری قالخیب ، دوْلائیدان آشاردی‬

‫لبریز دیگ و بادیه از شیر می شود‬

‫بایدالارین سوْتی آشیب ، داشاردی‬

۴۱

‫دندانِ خشم عمّه خدیجه به هم فشرد‬

‫خجّه سلطان عمّه دیشین قیساردی‬

کِز کرد مُلاباقر و در جای خود فُسرد‬

‫ملا باقر عم اوغلی تئز میساردی‬

‫روشن تنور و ، دود جهان را به کام بُرد‬

‫تندیر یانیب ، توْسسی ائوی باساردی‬

‫قوری به روی سیخ تنور آمده به جوش‬

‫چایدانیمیز ارسین اوْسته قایناردی‬

‫در توی ساج ، گندم بوداده در خروش‬

‫قوْورقامیز ساج ایچینده اوْیناردی‬

۴۲

‫جالیز را به هم زده در خانه برده ایم‬

‫بوْستان پوْزوب ، گتیرردیک آشاغی‬

‫در خانه ها به تخته - طبقها سپرده ایم‬

‫دوْلدوریردیق ائوده تاختا-طاباغی‬

‫از میوه های پخته و ناپخته خورده ایم‬

‫تندیرلرده پیشیرردیک قاباغی‬

‫تخم کدوی تنبل و حلوایی و لبو‬

‫اؤزوْن ئییوْب ، توخوملارین چیتداردیق‬

خوردن چنانکه پاره شود خُمره و سبو‬

‫چوْخ یئمکدن ، لاپ آز قالا چاتداردیق‬

۴۳

از ورزغان رسیده گلابی فروشِ ده‬

‫ورزغان نان آرموت ساتان گلنده‬

‫از بهر اوست این همه جوش و خروشِ ده‬

‫اوشاقلارین سسی دوْشردی کنده‬

دنیای دیگری است خرید و فروش ده‬

‫بیزده بویاننان ائشیدیب ، بیلنده‬

‫ما هم شنیده سوی سبدها دویده ایم‬

‫شیللاق آتیب ، بیر قیشقریق سالاردیق‬

‫گندم بداده ایم و گلابی خریده ایم‬

‫بوغدا وئریب ، آرموتلاردان آلاردیق‬

۴۴

‫مهتاب بود و با تقی آن شب کنار رود‬

‫میرزاتاغی نان گئجه گئتدیک چایا‬

من محو ماه و ماه در آن آب غرق بود‬

‫من باخیرام سئلده بوْغولموش آیا‬

‫زان سوی رود ، نور درخشید و هر دو زود‬

‫بیردن ایشیق دوْشدی اوْتای باخچایا‬

گفتیم آی گرگ ! و دویدیم سوی ده‬

‫ای وای دئدیک قورددی ، قئیتدیک قاشدیق

‫چون مرغ ترس خورده پریدیم توی ده‬

‫هئچ بیلمه دیک نه وقت کوْللوکدن آشدیق‬

۴۵

حیدربابا ، درخت تو شد سبز و سربلند‬

‫حیدربابا ، آغاجلارون اوجالدی‬

لیک آن همه جوانِ تو شد پیر و دردمند‬

‫آمما حئییف ، جوانلارون قوْجالدی‬

گشتند برّه های فربه تو لاغر و نژند‬

‫توْخلیلارون آریخلییب ، آجالدی‬

‫خورشید رفت و سایه بگسترد در جهان‬

‫کؤلگه دؤندی ، گوْن باتدی ، قاش قَرَلدی‬

چشمانِ گرگها بدرخشید آن زمان‬

‫قوردون گؤزی قارانلیقدا بَرَلدی‬

۴۶

‫گویند روشن است چراغ خدای ده‬

ائشیتمیشم یانیر آللاه چیراغی‬

‫دایر شده است چشمة مسجد برای ده‬

دایر اوْلوب مسجدیزوْن بولاغی‬

‫راحت شده است کودک و اهلِ سرای ده‬

‫راحت اوْلوب کندین ائوی ، اوشاغی‬

‫منصور خان همیشه توانمند و شاد باد !‬

‫منصورخانین الی-قوْلی وار اوْلسون‬

‫در سایه عنایت حق زنده یاد باد !‬

‫هاردا قالسا ، آللاه اوْنا یار اوْلسون‬

۴۷

‫حیدربابا ، بگوی که ملای ده کجاست ؟‬

‫حیدربابا ، ملا ابراهیم وار ، یا یوْخ ؟‬

‫آن مکتب مقدّسِ بر پایِ ده کجاست ؟‬

‫مکتب آچار ، اوْخور اوشاقلار ، یا یوْخ ؟‬

‫آن رفتنش به خرمن و غوغای ده کجاست ؟‬

‫خرمن اوْستی مکتبی باغلار ، یا یوْخ ؟‬

‫از من به آن آخوند گرامی سلام باد !‬

‫مندن آخوندا یتیررسن سلام‬

‫عرض ارادت و ادبم در کلام باد !‬

‫ادبلی بیر سلامِ مالاکلام‬

۴۸

‫تبریز بوده عمّه و سرگرم کار خویش‬

‫خجّه سلطان عمّه گئدیب تبریزه‬

‫ما بی خبر ز عمّه و ایل و تبار خویش‬

‫آمما ، نه تبریز ، کی گلممیر بیزه‬

برخیز شهریار و برو در دیار خویش‬

‫بالام ، دورون قوْیاخ گئداخ ائممیزه‬

‫بابا بمرد و خانة ما هم خراب شد‬

‫آقا اؤلدی ، تو فاقیمیز داغیلدی‬

هر گوسفندِ گم شده ، شیرش برآب شد‬

‫قوْیون اوْلان ، یاد گئدوْبَن ساغیلدی‬

۴۹

‫دنیا همه دروغ و فسون و فسانه شد‬

‫حیدربابا ، دوْنیا یالان دوْنیادی‬

‫کشتیّ عمر نوح و سلیمان روانه شد‬

‫سلیماننان ، نوحدان قالان دوْنیادی‬

‫ناکام ماند هر که در این آشیانه شد‬

‫اوغول دوْغان ، درده سالان دوْنیادی‬

‫بر هر که هر چه داده از او ستانده است‬

‫هر کیمسَیه هر نه وئریب ، آلیبدی‬

‫نامی تهی برای فلاطون بمانده است‬

‫افلاطوننان بیر قوری آد قالیبدی‬

۵۰

‫حیدربابا ، گروه رفیقان و دوستان‬

‫حیدربابا ، یار و یولداش دؤندوْلر‬

‫برگشته یک یک از من و رفتند بی نشان‬

‫بیر-بیر منی چؤلده قوْیوب ، چؤندوْلر‬

‫مُرد آن چراغ و چشمه بخشکید همچنان‬

‫چشمه لریم ، چیراخلاریم ، سؤندوْلر‬

خورشید رفت روی جهان را گرفت غم‬

‫یامان یئرده گؤن دؤندی ، آخشام اوْلدی‬

‫دنیا مرا خرابة شام است دم به دم‬

‫دوْنیا منه خرابهٔ شام اوْلدی‬

۵۱

‫قِپچاق رفتم آن شب من با پسر عمو‬

‫عم اوْغلینان گئدن گئجه قیپچاغا‬

‫اسبان به رقص و ماه درآمد ز روبرو‬

‫آی کی چیخدی ، آتلار گلدی اوْیناغا‬

‫خوش بود ماهتاب در آن گشتِ کو به کو‬

‫دیرماشیردیق ، داغلان آشیردیق داغا‬

‫اسب کبودِ مش ممی خان رقص جنگ کرد‬

‫مش ممی خان گؤی آتینی اوْیناتدی‬

‫غوغا به کوه و درّه صدای تفنگ کرد‬

‫تفنگینی آشیردی ، شاققیلداتدی‬

۵۲

‫در درّة قَره کوْل و در راه خشگناب‬

‫حیدربابا ، قره کوْلون دره سی‬

‫در صخره ها و کبک گداران و بندِ آب‬

‫خشگنابین یوْلی ، بندی ، بره سی‬

‫کبکانِ خالدار زری کرده جای خواب‬

‫اوْردا دوْشَر چیل کهلیگین فره سی‬

‫زانجا چو بگذرید زمینهای خاک ماست‬

‫اوْردان گئچر یوردوموزون اؤزوْنه‬

‫این قصّه ها برای همان خاکِ پاک ماست‬

‫بیزده گئچک یوردوموزون سؤزوْنه‬

۵۳

امروز خشگناب چرا شد چنین خراب ؟‬

‫خشگنابی یامان گوْنه کیم سالیب ؟‬

‫با من بگو : که مانده ز سادات خشگناب ؟‬

‫سیدلردن کیم قیریلیب ، کیم قالیب ؟‬

‫اَمیر غفار کو ؟ کجا هست آن جناب ؟‬

‫آمیرغفار دام-داشینی کیم آلیب ؟‬

‫آن برکه باز پر شده از آبِ چشمه سار ؟‬

‫بولاخ گنه گلیب ، گؤلی دوْلدورور ؟‬

‫یا خشک گشته چشمه و پژمرده کشتزار ؟‬

‫یا قورویوب ، باخچالاری سوْلدورور ؟‬

۵۴

‫آمیرغفار سرورِ سادات دهر بود‬

‫آمیر غفار سیدلرین تاجییدی‬

‫در عرصه شکار شهان نیک بهر بود‬

‫شاهلار شکار ائتمه سی قیقاجییدی‬

با مَرد شَهد بود و به نامرد زهر بود‬

‫مَرده شیرین ، نامرده چوْخ آجییدی‬

لرزان برای حق ستمدیدگان چو بید‬

‫مظلوملارین حقّی اوْسته اَسَردی‬

‫چون تیغ بود و دست ستمکار می برید‬

‫ظالم لری قیلیش تکین کَسَردی‬

۵۵

‫میر مصطفی و قامت و قدّ کشیده اش‬

‫میر مصطفا دایی ، اوجا بوْی بابا‬

‫آن ریش و هیکل چو تولستوی رسیده اش‬

‫هیکللی ،ساققاللی ، توْلستوْی بابا‬

شکّر زلب بریزد و شادی ز دیده اش‬

‫ائیلردی یاس مجلسینی توْی بابا‬

‫او آبرو عزّت آن خشگناب بود‬

‫خشگنابین آبروسی ، اَردَمی‬

‫در مسجد و مجالس ما آفتاب بود‬

‫مسجدلرین ، مجلسلرین گؤرکَمی‬

۵۶

‫مجدالسّادات خندة خوش می زند چو باغ‬

‫مجدالسّادات گوْلردی باغلارکیمی‬

‫چون ابر کوهسار بغُرّد به باغ و راغ‬

‫گوْروْلدردی بولوتلی داغلارکیمی‬

‫حرفش زلال و روشن چون روغن چراغ‬

‫سؤز آغزیندا اریردی یاغلارکیمی‬

‫با جَبهتِ گشاده ، خردمند دیه بود‬

‫آلنی آچیق ، یاخشی درین قاناردی‬

‫چشمان سبز او به زمرّد شبیه بود‬

‫یاشیل گؤزلر چیراغ تکین یاناردی‬

۵۷

آن سفره های باز پدر یاد کردنی است‬

‫منیم آتام سفره لی بیر کیشییدی‬

‫آن یاریش به ایل من انشا کردنی است‬

‫ائل الیندن توتماق اوْنون ایشییدی‬

‫روحش به یاد نیکی او شاد کردنی است‬

‫گؤزللرین آخره قالمیشییدی‬

‫وارونه گشت بعدِ پدر کار روزگار‬

‫اوْننان سوْرا دؤنرگه لر دؤنوْبلر‬

‫خاموش شد چراغ محبت در این دیار‬

‫محبّتین چیراخلاری سؤنوْبلر‬

۵۸

‫بشنو ز میرصالح و دیوانه بازیش‬

‫میرصالحین دلی سوْلوق ائتمه سی‬

‫سید عزیز و شاخسی و سرفرازیش‬

‫میر عزیزین شیرین شاخسِی گئتمه سی‬

‫میرممّد و نشستن و آن صحنه سازیش‬

‫میرممّدین قورولماسی ، بیتمه سی‬

امروز گفتنم همه افسانه است و لاف‬

‫ایندی دئسک ، احوالاتدی ، ناغیلدی‬

‫بگذشت و رفت و گم شد و نابود ، بی گزاف‬

‫گئچدی ، گئتدی ، ایتدی ، باتدی ، داغیلدی‬

۵۹

‫بشنو ز میر عبدل و آن وسمه بستنش‬

‫میر عبدوْلوْن آیناداقاش یاخماسی‬

‫تا کُنج لب سیاهی وسمه گسستنش‬

‫جؤجیلریندن قاشینین آخماسی‬

‫از بام و در نگاهش و رعنا نشستنش‬

‫بوْیلانماسی ، دام-دوواردان باخماسی‬

‫شاه عبّاسین دوْربوْنی ، یادش بخیر !‬

‫شاه عبّاسین دوْربوْنی ، یادش بخیر !‬

‫خشگنابین خوْش گوْنی ، یادش بخیر !‬

‫خشگنابین خوْش گوْنی ، یادش بخیر !‬

۶۰

‫عمّه ستاره نازک را بسته در تنور‬

‫ستاره عمّه نزیک لری یاپاردی‬

هر دم رُبوده قادر از آنها یکی به روز‬

‫میرقادر ده ، هر دم بیرین قاپاردی‬

‫چون کُرّه اسب تاخته و خورده دور دور‬

‫قاپیپ ، یئیوْب ، دایچاتکین چاپاردی‬

‫آن صحنة ربودنِ نان خنده دار بود‬

‫گوْلمه لیدی اوْنون نزیک قاپپاسی‬

‫سیخ تنور عمّه عجب ناگوار بود !‬

‫عمّه مینده ارسینینین شاپپاسی‬

۶۱

گویند میر حیدرت اکنون شده است پیر‬

‫حیدربابا ، آمیر حیدر نئینیوْر ؟‬

‫برپاست آن سماور جوشانِ دلپذیر‬

‫یقین گنه سماواری قئینیوْر‬

شد اسبْ پیر و ، می جَوَد از آروارِ زیر‬

دای قوْجالیب ، آلت انگینن چئینیوْر‬

‫ابرو فتاده کُنج لب و گشته گوش کر‬

‫قولاخ باتیب ، گؤزی گیریب قاشینا‬

‫بیچاره عمّه هوش ندارد به سر دگر‬

‫یازیق عمّه ، هاوا گلیب باشینا‬

۶۲

‫میر عبدل آن زمان که دهن باز می کند‬

‫خانم عمّه میرعبدوْلوْن سؤزوْنی‬

عمّه خانم دهن کجی آغاز می کند‬

‫ائشیدنده ، ایه ر آغز-گؤزوْنی‬

‫با جان ستان گرفتنِ جان ساز می کند‬

‫مَلْکامِدا وئرر اوْنون اؤزوْنی‬

‫تا وقت شام و خوابِ شبانگاه می رسد‬

‫دعوالارین شوخلوغیلان قاتاللار‬

‫شوخی و صلح و دوستی از راه می رسد‬

‫اتی یئیوْب ، باشی آتیب ، یاتاللار‬

۶۳

‫فضّه خانم گُزیدة گلهای خشگناب‬

‫فضّه خانم خشگنابین گوْلییدی‬

‫یحیی ، غلامِ دختر عمو بود در حساب‬

‫آمیریحیا عمقزینون قولییدی‬

رُخساره نیز بود هنرمند و کامیاب‬

‫رُخساره آرتیستیدی ، سؤگوْلییدی‬

‫سید حسین ز صالح تقلید می کند‬

‫سیّد حسین ، میر صالحی یانسیلار‬

‫با غیرت است جعفر و تهدید می کند‬

‫آمیرجعفر غیرتلی دیر ، قان سالار‬

۶۴

‫از بانگ گوسفند و بز و برّه و سگان‬

سحر تئزدن ناخیرچیلار گَلَردی‬

‫غوغا به پاست صبحدمان ، آمده شبان‬

‫قوْیون-قوزی دام باجادا مَلَردی‬

‫در بندِ شیر خوارة خود هست عمّه جان‬

‫عمّه جانیم کؤرپه لرین بَلَردی‬

‫بیرون زند ز روزنه دود تَنورها‬

‫تندیرلرین قوْزاناردی توْسیسی‬

‫از نانِ گرم و تازه دَمَد خوش بَخورها‬

‫چؤرکلرین گؤزل اییی ، ایسیسی‬

۶۵

پرواز دسته دستة زیبا کبوتران‬

‫گؤیرچینلر دسته قالخیب ، اوچاللار‬

‫گویی گشاده پردة زرّین در آسمان‬

‫گوْن ساچاندا ، قیزیل پرده آچاللار‬

‫در نور ، باز و بسته شود پرده هر زمان‬

‫قیزیل پرده آچیب ، ییغیب ، قاچاللار‬

در اوج آفتاب نگر بر جلال کوه‬

‫گوْن اوجالیب ، آرتارداغین جلالی‬

‫زیبا شود جمال طبیعت در آن شکوه‬

‫طبیعتین جوانلانار جمالی‬

۶۶

گر کاروان گذر کند از برفِ پشت کوه‬

‫حیدربابا ، قارلی داغلار آشاندا‬

‫شب راه گم کند به سرازیری ، آن گروه‬

‫گئجه کروان یوْلون آزیب ، چاشاندا‬

‫باشم به هر کجای ، ز ایرانِ پُرشُکوه‬

‫من هارداسام ، تهراندا یا کاشاندا‬

‫چشمم بیابد اینکه کجا هست کاروان‬

‫اوزاقلاردان گؤزوم سئچر اوْنلاری‬

‫آید خیال و سبقت گیرد در آن میان‬

‫خیال گلیب ، آشیب ، گئچر اوْنلاری‬

۶۷

‫ای کاش پشتِ دامْ قَیَه ، از صخره های تو‬

‫بیر چیخئیدیم دام قیه نین داشینا‬

‫می آمدم که پرسم از او ماجرای تو‬

‫بیر باخئیدیم گئچمیشینه ، یاشینا‬

‫بینم چه رفته است و چه مانده برای تو‬

‫بیر گورئیدیم نه لر گلمیش باشینا‬

‫روزی چو برفهای تو با گریه سر کنم‬

‫منده اْونون قارلاریلان آغلاردیم‬

‫دلهای سردِ یخ زده را داغتر کنم‬

‫قیش دوْندوران اوْرکلری داغلاردیم‬

۶۸

‫خندان شده است غنچة گل از برای دل‬

‫حیدربابا ، گوْل غنچه سی خنداندی‬

‫لیکن چه سود زان همه ، خون شد غذای دل‬

‫آمما حئیف ، اوْرک غذاسی قاندی‬

‫زندانِ زندگی شده ماتم سرای دل‬

‫زندگانلیق بیر قارانلیق زینداندی‬

‫کس نیست تا دریچة این قلعه وا کند‬

‫بو زیندانین دربچه سین آچان یوْخ‬

‫زین تنگنا گریزد و خود را رها کند‬

‫بو دارلیقدان بیرقورتولوب ، قاچان یوْخ‬

۶۹

‫حیدربابا ، تمام جهان غم گرفته است‬

‫حیدربابا گؤیلر بوْتوْن دوماندی‬

‫وین روزگارِ ما همه ماتم گرفته است‬

‫گونلریمیز بیر-بیریندن یاماندی‬

‫ای بد کسی که که دست کسان کم گرفته است‬

‫بیر-بیروْزدن آیریلمایون ، آماندی‬

‫نیکی برفت و در وطنِ غیر لانه کرد‬

‫یاخشیلیغی الیمیزدن آلیبلار‬

‫بد در رسید و در دل ما آشیانه کرد‬

‫یاخشی بیزی یامان گوْنه سالیبلار‬

۷۰

‫آخر چه شد بهانة نفرین شده فلک ؟‬

‫بیر سوْروشون بو قارقینمیش فلکدن‬

‫زین گردش زمانه و این دوز و این کلک ؟‬

‫نه ایستیوْر بو قوردوغی کلکدن ؟‬

‫گو این ستاره ها گذرد جمله زین اَلَک‬

‫دینه گئچیرت اولدوزلاری الکدن‬

‫بگذار تا بریزد و داغان شود زمین‬

‫قوْی تؤکوْلسوْن ، بو یئر اوْزی داغیلسین‬

‫در پشت او نگیرد شیطان دگر کمین‬

‫بو شیطانلیق قورقوسی بیر ییغیلسین‬

۷۱

ای کاش می پریدم با باد در شتاب‬

‫بیر اوچئیدیم بو چیرپینان یئلینن‬

‫ای کاش می دویدم همراه سیل و آب‬

‫باغلاشئیدیم داغدان آشان سئلینن‬

‫با ایل خود گریسته در آن ده خراب‬

‫آغلاشئیدیم اوزاق دوْشَن ائلینن‬

‫می دیدم از تبار من آنجا که مانده است ؟‬

‫بیر گؤرئیدیم آیریلیغی کیم سالدی‬

‫وین آیه فراق در آنجا که خوانده است ؟‬

‫اؤلکه میزده کیم قیریلدی ، کیم قالدی‬

۷۲

‫من هم به چون تو کوه بر افکنده ام نَفَس‬

‫من سنون تک داغا سالدیم نَفَسی‬

‫فریاد من ببر به فلک ، دادِ من برس‬

‫سنده قئیتر ، گوْیلره سال بو سَسی‬

‫بر جُغد هم مباد چنین تنگ این قفس‬

‫بایقوشوندا دار اوْلماسین قفسی‬

‫در دام مانده شیری و فریاد می کند‬

‫بوردا بیر شئر داردا قالیب ، باغیریر‬

‫دادی طَلب ز مردمِ بیداد می کند‬

‫مروّت سیز انسانلاری چاغیریر‬

۷۳

تا خون غیرت تو بجوشد ز کوهسار‬

‫حیدربابا ، غیرت قانون قاینارکن‬

‫تا پَر گرفته باز و عقابت در آن کنار‬

‫قره قوشلار سنن قوْپوپ ، قالخارکن‬

‫با تخته سنگهایت به رقصند و در شکار‬

‫اوْ سیلدیریم داشلارینان اوْینارکن‬

برخیز و نقش همّت من در سما نگر‬

‫قوْزان ، منیم همّتیمی اوْردا گؤر‬

‫برگَرد و قامتم به سرِ دارها نگر‬

‫اوردان اَییل ، قامتیمی داردا گؤر‬

۷۴

‫دُرنا ز آسمان گذرد وقت شامگاه‬

‫حیدربابا . گئجه دورنا گئچنده‬

‫کوْراوْغلی در سیاهی شب می کند نگاه‬

‫کوْراوْغلونون گؤزی قارا سئچنده‬

‫قیرآتِ او به زین شده و چشم او به راه‬

‫قیر آتینی مینیب ، کسیب ، بیچنده‬

‫من غرق آرزویم و آبم نمی برد‬

‫منده بوردان تئز مطلبه چاتمارام‬

‫ایوَز تا نیاید خوابم نمی برد‬

‫ایوز گلیب ، چاتمیونجان یاتمارام‬

۷۵

‫مردانِ مرد زاید از چون تو کوهِ نور‬

‫حیدربابا ، مرد اوْغوللار دوْغگینان‬

‫نامرد را بگیر و بکن زیر خاکِ گور‬

‫نامردلرین بورونلارین اوْغگینان‬

چشمانِ گرگِ گردنه را کور کن به زور‬

‫گدیکلرده قوردلاری توت ، بوْغگینان‬

‫بگذار برّه های تو آسوده تر چرند‬

‫قوْی قوزولار آیین-شایین اوْتلاسین‬

‫وان گلّه های فربه تو دُنبه پرورند‬

‫قوْیونلارون قویروقلارین قاتلاسین‬

۷۶

‫حیدربابا ، دلِ تو چو باغِ تو شاد باد !‬

‫حیدربابا ، سنوْن گؤیلوْن شاد اوْلسون‬

‫شَهد و شکر به کام تو ، عمرت زیاد باد !‬

‫دوْنیا وارکن ، آغزون دوْلی داد اوْلسون‬

‫وین قصّه از حدیث من و تو به یاد باد !‬

‫سنن گئچن تانیش اوْلسون ، یاد اوْلسون‬

‫گو شاعرِ سخنورِ من ، شهریارِ من‬

‫دینه منیم شاعر اوْغلوم شهریار‬

‫عمری است مانده در غم و دور از دیارِ من‬ ‬

‫بیر عمر دوْر غم اوْستوْنه غم قالار‬

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۳۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

lمیراسماعیل سیدعلیزاده نوشته:

برگردان فارسی این مصرع (عؤمروْم کئچدى ، گلممه دیم ، گئج اوْلدى‬)یعنی عمرم گذشت نتوانستم بیایم و دیرشد می باشد که به اشتباه نوشته شده (عمرم گذشت و ماند به سویت نگاه من)باتشکراسماعیل سیدعلیزاده

lمیراسماعیل سیدعلیزاده نوشته:

درمصرع (هئچ بیلمه دیم گؤزللروْن نئج اوْلدى‬)
کلمه {گؤزللروْن}به معنی زیبارویان می باشدکه مترجم محترم آن را{زادگاه}ترجمه کرده است به این صورت (دیگر خبر نشد که چه شد زادگاه من)

میراسماعیل سیدعلیزاده نوشته:

این مصرع(سلیماننان ، نوحدان قالان دوْنیادى‬ )یعنی: این دنیا ازسلیمان و نوح به مارسیده است .که این ترجمه{کشتیّ عمر نوح و سلیمان روانه شد}کاملا”اشتباه می باشد.

رامین نوشته:

در مصرع (شجاع خال اوْغلونون باکى سوْقتى‬)یعنی: سوغاتی پسر خاله شجاع از باکو. که مترجم محترم به این صورت معنی کرده اند‫.آمد ز بادکوبه پسرخاله ام شُجا‬

میراسماعیل سیدعلیزاده نوشته:

مصرع( اوشاخلارون بیر دسته گوْل باغلاسین !‬ ) به این صورت( یک دسته گُل ببند براى منِ خراب‬ ) ترجمه شده دو اشکال دارد که البته دراکثر مصراعها این اشکال وجود دارد: ۱-بعضی کلمه ها اصلا در ترجمه حذف شده است. مانند : اوشاخلارون که به معنی بچه ها می باشد۲-کلماتی درترجمه آمده است که اصلا درمصراع وجود ندارد.مانند{برای من خراب}به نظر بنده نبایستی مفهوم شعر را فدای بازی با کلمات کرد و باید درترجمه حق شعر و شاعر را به جا آورد وقتی کسی شعر ترکی را نمی تواند بفهمد بهتر است نخواند چراکه لذت و حلاوت شعردر آهنگین و موزون بودن آن است . در صورت عدم توانایی در ترجمه موزون و آهنگین آن بهتر است برای فهم دیگران شعر به نثر روان و قابل فهم ترجمه شود.

کوروش نوشته:

منظومه ی حیدر بابا نه تنها به پارسی بلکه به هیچ زبانی قابل ترجمه نیست به قول خود استاد شهریار: راز و نیازها همه با آن زبان دل. آن راز و آن نیاز نگنجد به پارسی!
با تشکر از مترجم اما خود شعر کجا و ترجمه اش کجا؟

محمد باقر نوشته:

این ترجمه مصداق این شعر مولوی است که هرکسی از ظن خود شد یار من از درون من نجست اسرار من با احترام به مترجم ولی بیشتر ترجمه ها ربطی به منظور شاعر و مایه شعر ندارد

بنی اسدی نوشته:

نام حید را بابا را ازهمان ایام جوانی و دانشجویی شنیده بودم، اما به علت ندانستن زبان ترکی هیچ وقت نتوانستم آن را بخوانم تا امروز بر حسب تصادف ترجمه فارسی ان را پیدا کردم و تا آخر خواندم . می دانم میان ترجمه و فارسی و اصل شعر به ترک فاصله زیادی است . با این حال از خواندن ترجمه فارسی ان لذت بردم
همراه شهریار به سرزمین دور ها رفتم ، به سرزمین ایران . به هر گوشه اش که سر شار از زیبایی های زندگی است
نام شهریار جاوادان باد

یعقوب عباسی اقدم نوشته:

ضمن سلام وآرزوی توفیقات بیشتر درانتشار فرهنگهابالاخص
امثال این ترجمه خوب إچرا برای اینکه مصداق آن مطلبی که در مقطع دبیرستان دبیر ادبیّاتمان آقای بیغم در دبیرستان شهید رجایی
شهرستان مهربان از توابع سراب می گفت:اگه یک لیوان آب به کسی که اهل نظر است نشان بدهی وبپرسی که چه دیدی؟اَگه گفت تا نصفه پر است او خوش بینه وهستی را میبیندامّا اگه بگوید که تا نصفه لیوان خالیه او بدبین است وهستی را نمیبیند.
بنابراین مترجم عزیز خیلی زحمتها کشیده واینجا گلهای آذری را
به عزیزان فارسی زبان هدیه داده.به نوبه خودم بینهایت سپاسگذارم.
یعقوب عباسی اقدم (مهدیار).

کوروش نوشته:

این منظومه به زبان ترکی است نه آذری.
واژه زبان آذری را بعضی ها(مثل صدا و سیما) به دلیل دشمنی با زبان ترکی رایج کردند.

مسعود نوشته:

با سلام
همانطور که دوستان اشاره کرده اند در تبدیل شعر از ترکی به فارسی اشتباهات زیادی رخ داده البته من کل شعر حیدربابا به زبان فارسی رو نخوندم در بیت ۷۵ کلمه ( بوغگینان ) که به معنی خفه کن می باشد به اشتباه کور کن معنی شده است
درضمن زبان آذری وجود ندارد بلکه زبان ترکی صحیح می باشد
روح شهریار شاد
یادش زنده باد

حامد نوشته:

با سلام درکل کاری انجام دادید ولی طلا را نمی توان بامس جلوه داد .
“قولاخ باتیب ” معادلی در فارسی ندارد مجبورا می شود “گوشش کر شده” که دنیا دنیا با کلمه اصلی تفاوت دارد.

اشک پنهان نوشته:

سلام با تشکر از ترجمه شما. من به زبان ترکی آشنا نیستم ولی این ترجمه بسیار دلنشین بود. با ادوه شهریار و رنج تنهایی اش دلم گرفت. روحش شاد

رسته نوشته:

حیدربابا را با صدای خود شهریار بشنوید:

http://irafta.com/showfile.aspx?id=19

حامد نوشته:

ترجمه واقعا ضعیف و غلط است

حامد نوشته:

لطفا ترجمه را یا حذف و یا اصلاح نمایید

مهدی نوشته:

با احترام به مترجم دانشمند و بزرگوار که زحمت زیادی را متقبل شده اند به اطلاع میرساند ترجمه دیگری از حیدربابا توسط آقای کریم مشروطه چی منتشر شده که واقعا بسیار رساتر و به متن اصلی نزدیکتر است در صورت امکان آن نسخه را ارایه کنید.

حامو ص.د نوشته:

سلام..من آذری هستم و مطالعات زیادی در رابطه با زبان ترکی دارم..
و عنوان میکنم که این ترجمه بسیار ضعیف هستش

سیداحمد خشگنابی نوشته:

باتشکر اززحمات فراوانتان. اگر ممکن است درترجمه از نسخه ی استاد مشروطچی استفاده کنیدچون هم شیواتروهم رساتر و به متن اصلی نزدیکتراست.ودر کلیات اشعار فارسی استاد هم ازاین ترجمه استفاده شده است.

علی نوشته:

با عرض سلام در ترجمه اشکالات زیادی مشاهده می‌شود و در بسیاری از جاها انسان احساس میکند مترجم آشنایی با زبان ترکی نداشته است ولی در هر صورت خدا مترجم محترم را بیامرزد. جناب مرحوم دکتر بهروز ثروتیان.

اما جناب شهریار که افتخار ایرانی و مخصوصا افتخار ترکهای قهرمان و خون گرم کشور عزیزمان می‌باشد خدا او را بیامرزد.

یعقوب عباسی اقدم (دوزدوزانی) نوشته:

باسلام مجددبه همه دوستانِ ادب دوست ومهرورز،بنده دوزدوزانی
هستم(مهدیارهم دیارشهریار) ازتوابع شهرستان سراب استان آذربایجان شرقی درواقع بین منطه ما واستاد شهریار کوهی بنام (بُزکوه) قرارگرفته،بنابراین هم اُستانیم که بماند هم ولایتیم پس ایشان دراُستان( آذر)بایجان شرقی بدنیا آمده ولی (بگیم که )ترکیه ای!!! معنی نداره اصالت را انکار کنیم سرپاره ای لجبازی.مترجم عزیز ضمن متحمل زحمات عشق انگیز،خودش هم آستان بوس شهریاره که اومده اشعارشو ترجمه کرده وادعا هم نداره جزارادت!!

دکترحامد نوشته:

در دوران شاملو .ابتهاج .سهراب.اخوان.خجالت آوراست این مردک تریاکی را شاعر بدانیم مضامین ضعیف وچاپلوسانه.زرنگ است خواب میبینددرچرت یا علی میگویدونان به نرخ روزمیخوردآبروی ایران رابردبه هرحال ۳۰ سال دیگرنامی از این مردک نخواهد ماندمردم خوبم همواره چشمهایتان بینا باد

محمد نوشته:

سلام.این برگردان حیدر بابای شهریار نیست . سخنانی است که برای کم ارزش و بی مایه نمایاندن اشعار ناب حیدر بابا به تعمد ، به جای برگردان واقعی آن به فارسی نگاشته شده است . از روح شهریار خجالت نمی کشید لا اقل حرمت ادب و شعر را پاس بدارید .

سید جعفر نوشته:

به این اقای محترم بفرمائید برادر درسته در مملکت نتاسفانه وضعی پیش امده که همه خود را سزاوار ومتخصص هر کاری میدانند ولی شمارا به خدا دیگه شما ادبیات اشعار شهریار رو خراب نکنید برادر شما اصلا ترکی وآذری بلد نیستی مگه مجبوری یعنی هیچ کار دیگری برای شما پیدا نمیشه جناب ثروتیان راستی شما فکر میکنی ترکی بلدی یا خودتون خیلی کودنی یا مردم ترک زبون رو کودن حساب کردی که به نظر من اولی درسته برو اقا خجالت بکش شعر شهریار رو خراب نکن

حیاتی نوشته:

قصد اهانت به مترجم این اشاهکار عظیم را ندارم ولی معتقدم کسی که به این کار بزرگ دست می زند اصولا باید اشنایی مختصری هم که شده با فرهنگ وادب اذربایجان وهمچنین روستاهای این منطقه داشته باشد این ترجمه بسیار ابتدایی است و واقا در شان اثری به این زیبایی وپر محتوایی نیست .مترجم محترم باید خودشان در خواست حذف این ترجمه را از این صفحه بنمایند.

aralim نوشته:

chokh goolmalidi………
خیلی خنده داره
کسایی که واقعا میخوان ترجمه حیدربابا رو بدونن از ترجمه آقای کریم مشروطه چی استفاده کنند…خیلی ادبی تره و خیلی نزدیکتر به اشعار ترکی استاد شهریار
تو اینترنت هم سرچ کنید میاد …..ساغ اولون

زیبا نوشته:

به نظر من که هم شعر عالی بود و هم ترجمه ش فوق العاده. هرکس که ادعا داشته باشه میتونه این شعر رو ترجمه کنه و هر ترجمه ای زیبایی خاص خودش رو داره. ترجمه ی آقای مشروطه چی هم به نحوی زیباست… به نظر میاد که عده ای بی ادب و دور از فرهنگ از فضای مجازی برای تخلیه ی عقده های روانی خودشون سو استفاده می کن(چون ناشناس وارد میشن). خدا همشون رو شفا بده که این همه زیبایی رو در شعر و ترجمه نمی بینند.

شاهین نوشته:

آقای به اصطلاح دکتر تو هیچ از شعور انسانیت بویی نبرده تو حتی دامپزشک نیستی معلوم نیست از کجا داری میخوری و جیره خوار کی هستی . مطمئن هستم که از شهریار قرنها نامش خواهد ماند و تبار تو به زودی مثل دایناسورها منقرض خواهد شد .خدا تو را هدایت کند بیمار روانی

ساناز نوشته:

من ترک نیستم ولی این شعر شهریار را خیلی دوست دارم و از اینکه به فارسی ترجمه کردین .ممنون. اگرچه بعضی از جاهای شعر نادرست ترجمه شده باشد باز هم جای تشکر دارد.

علدادا نوشته:

خیلی ردیف گفته.خیلی مردانست.
ولی آقای به اصطلاح دکتر تو برو فعلا مریضا و خودتو معالجه کن هنوز بچه ای در مورد شعر نظر بدی.

سمانه نوشته:

باسلام.ضمن تشکر از نظرات دوستان، در این ترجمه اشتباهای زیادی به چشم میخوره به عقیده ی منم وقتی کسی شعر ترکی بلد نیست نخونه ارزش روح این شعر زیبای شهریار فراتر از اینه که به هر زبانی به غلط ترجمه بشه.شهریار برامون باارزشه ، سخنان واشعارش ارزشمندتر

شهریار نوشته:

متن ترجمه فوق العاده زیباست و کاملا هم درسته هر کس ادعا داره خودش ترجمه کنه ببینیم میتونه یا نه. با تشکر از مترجم گرامى

مسعود .م نوشته:

درود به همه دوستان
اول اینکه مثلی است معروف (ادب از که آموختی از بی ادبان )
ودر بالا مصداق این ضرب المثل جناب دکتر حامد را میبینیم که
چگونه ادب آموز شده اند و رحمت به آن شیری که ترا خورد
دو دیگر آنکه املای درست سرزمین « آزر » است نه آذر که معنای دیگری دارد
سوم آنکه کوشش مترجم گرامی موجب امتنان است ولی اشتباهات زیاد دارد ای کاش قبل از ترجمه با زبان آزری بیشتر آشنا میشدند

رباب نوشته:

استاد شهریار از مفاخر شعرو ادب پارسی و ادبیات ترک است که فرهنگ ملی ایران و آذربایجان را با لطیف ترین و زیباترین ایماژها به تصویر کشیده است. این شاعر اندیشمند و متفکر دربخش های از اشعارش به نفوذبیگانه در فرهنگ ملی و مذهبی ایران اشاره می کند. آنگاه که بیگانه آهسته به درون خانه ها رخنه می کند و موذیانه با تمسخر رسم و آیین های ملی و مذهبی آنها را مورد هدف قرار می دهد. حیدربابا با بیان آداب و رسوم و افکار و عقاید روستاییان ، خصال نیک مردان ، دیانت و انسانیت و… نام شهریار را درجرگۀ نام آورانی ثبت کرد که رسم جوانمردی و آیین های ایرانی را از گزند آسیب دشمنان مصون می دارند.
روحش غریق رحمت پروردگار باد
نامش به نامیان جهان ماندگار باد
ترجمه آقای ثروتیان بسیارزیبا بود اگرچه ترجمه اصل نیست.بیاد داشته باشیم هرکس از کارنیک مخلوق تشکر نکند درمقابل خالق خود نیز سپاسگزار نخواهد بود

بهداد نوشته:

من درباره ی مترجم این شعر تحقیق کردم؛ دکتر ثروتیان هم آذری زبان هست و هم دکترای ادبیات فارسی داره بنابراین هیچکس مثل ایشون نمیتونه ترجمه ی درست و کاملی از حیدربابا ارائه بده.
در ضمن جالبه بدونید این ترجمه در کنگره ی بین المللی ادبیات اقتباسی به عنوان بهترین ترجمه ی فارسی حیدربابا انتخاب شده. بهتره به جای ایراد گرفتن از مترجم کمی فارسی و ترکی خودتون رو تقویت کنید.

شیدا نوشته:

واقعا با این ترجمه ها ما باید به خودمان افتخار کنیم؟!؟!
تورو خدا بلد نیستید یا نمی تونید وارد نشوید حیف حیدر بابا که این جوری تباهش کردید.

عیسی مجیدی نوشته:

از سایت گنجور تشکر میکنم که فرقی بین زبان فارسی و ترکی نگذاشته است و همه ی شعرها را (چه فارسی و چه ترکی) مال ما ایرانیان میداند. درباره ترجمه های منظوم حیدربابا و ارزیابی علمی آنها استاد دکتر صدیق اظهار نظر کرده اند و سیزده ترجمه فارسی و یک ترجمه گیلکی و یک ترجمه کردی و یک ترجمه تالشی را که همه منظوم است، معرفی و بررسی و ارزیابی کرده اند که میتوانید در سایت http://www.duzgun.ir (بخش شهریارشناسی) و وبلاگ یوردوموز یووامیز (isamajidi.blogfa.com)مطالعه فرمایید

آراز نوشته:

با سلام
در آغاز با یک سوال سروع می کنم آیا ترجمه ‌ناپذیری فرهنگی واقعیت است یا نظریه و حدس گمان؟
جناب آقای ثروتیان تورک هستن و دکتری زبان فارسی دارن، پس تسلط لازم و کافی ایشون در زبان مبدا نیست در زبان مقصد است صرف تورک بودن دلیل منطقی تسلط بر زبان مادری نیست. در شعر نقش قالب و محتوی چیست؟ آیا قالب شعر مهمتر است یا محتوی شعر؟ عزیز من تورکم و با تمام احترام میگم محتوی نقشی تو متون ادبی نداره و این قالب و رفتار شناسی شعره که نقش اصلی رو ایفا میکنه
حال جناب آقای ثروتیان دقیقا دچار همین اشتباه شدند ایشون محتوی فرضی خودشونو با کلمات ادبی ترجمه فرض کردن در صورتی که قالب این اشعار ، روایت واقعیت است نه سرودن بر پایه فرضیات
عاشیق رستم سازین دیللندیرنده
« از بهر ساز رستم عاشق بیان ببین »
این مشتی از انبوه اشتباه معناییه وقتی یک فارس زبان میخونه درکش مستقیم بطرف شاهنامه میره در صورتی که عاشیق اینجا صفت نیست بلکه اسمه عاشیق حرفه رستمه نه صفت رستم عاشیق تو زبان و ادبیات فارسی وجود نداره قالب اشعار عاشیق ها مقامی و
yanikh kerem Solo saz
جزئی از ساز های اونا بوده بنظر من بی تعارف میگم این هنر نیست افتضاح ادبیه

سامیه نوشته:

جای تاسف است که فضای مجازی باعث ابراز وجود اشخاص متعصبی میشود که تفکر ناصحیح خودشان را مبنای قضاوت قرار میدهندو با قرار دادن القاب دکتر و… درکنار اسم خودعقده های خود را نمایان میکنند اسائه ادب آنها به شاعرعزیز وگرانقدر ما موجب کم ارزش شدن شهریار عاشق پیشه نخواهد شد
ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست

دکتر امین کیخا نوشته:

اذربایجان سر پر افتخار و تاج سر ایران است و شاعر هایش همیشه بهترین پارسی را سروده اند از نظامی گنجه ای تا خاقانی شروانی و دیگرانی که نام بردن از همه امکان پذیر نیست البته شهریار هم ازبهترین شاعران پارسی گو و اذری است و همین بس که نخستین فرهنگ نامه فارسی را که بدست ما رسیده است از اسدی توسی به نام مردم اذربایجان نگاشته شده است ، کسی که لقب دکتر به خودش میدهد باید شرافت و بزرگی دوست داشتن همه مردم بدون توزش و تعصب را داشته باشد درود بر پاکی و سادگی اذری ها با همه هوش و زیبایی که برای ما به ارمغان دارند . کوچک همه اذری های هم میهنم هستم

دکتر امین کیخا نوشته:

من از ترجمه شدن شعر شهریار هر چند به نانکویی و ناخوبی پشتیبانی می کنم مترجم تکاپوی خود را کرده باید دیگران به بهبودی اش بپردازند وگر نه من در اهواز و خوزستان چگونه شعر اذری یاد بگیرم مگرنه باید همه برای درک ودریافت بهتر هم بکوشیم، اینکه شعر اذری مضامین نا بازگفتنی دارد درست ، اما باید تلاش کرد و برای مردمی که اذری برایشان دوریاب است ترجمه کرد

دکتر امین کیخا نوشته:

عمیقا مراتب نارضایتی خود را از توهین کسی که خودش رابه دروغ دکتر نامیده إبراز میکنم

آراز نوشته:

بسم ا..
دوستان گرامی نظرات خوبی را مطرح ساخته بودند این حرف درست است که ترجمه خیلی خوب نیست و دارای اشتباهاتی است ولی نباید این را هم از یاد برد که زبان ترکی گستردگی و فراوانی اجزای جمله ی خیلی بیشتری نسبت به زبان فارسی را داراست و این کار خیلی سخت است که بتوانی یک زبانی به این گستردگی را به زبان فارسی که چیزی در مقابل آن نیستو دایره ی لغت چندانی درمقابل آن ندارد ترجمه کنی

مهندس امیر افشار نوشته:

آقای دکتر حامد (که واقعا دیپلم هم نداری) چرا به شاعر گرانقدر شهریار عزیز اهانت می کنی .حرمت خودت را نگه دار .که توهین شما باعث می شود تا ترک زبان نیز تلافی کنندو یک معذرت خواهی لطف کن بذار تو این صفحه .متن رو لطف کنید به نثر روان ترجمه کنید.چون شعر ترکی لطافتهایی دارد که در برگردان به فارسی آن لطافت از دست میرود.

امین کیخا نوشته:

اقای مهندس افشار قربان پاکی و مهربانی اذریها قربان دل اوری نادر قلی پسر دلیر ایران قربان ستار خان و باقر خان و درود به نظامی به خاقانی به سرباز ان أذربایجان که وقتی وطن در خطر بود به نجات ما در خوزستان امدند وطن مادر همه ماست جان نا قابلم فدای اذربایجان باد نارحت بی أدبی کسانی که اهمیت شما را نمی دانند نباشید همه باید دوستار هم باشیم و بی أدبی را مانند برادر باید با شکیبایی پاسخ داد

زهرا نوشته:

درسته که میگین این ترجمه غلطه ولی این برخوردم واقعا درست نیست اما اقای مترجم حق بدید به ما که نگران میراث ادبی سرزمینمون باشیم….خیلی ها مثله منی که ترکی بلد نیستم ممکنه به اشتباه بیفتم.

رضا رستم پور نوشته:

من فارس زبان هستم ولی چهار سال در زنجان کار کرده ام و ترکی را تا اندازه ای یاد گرفته ام و ازخواندن این شعر زیبا لذت می بردم و ترجمه فارسی به من کمک کرد تا این شعر زیبا را بهتر درک کنم

حسین نوشته:

در بیت ۷ امده دیلوْزه که غلت است و شکل صحیح نوشتاری این وازه دیلیزَ هست.

قشقایی نوشته:

دکتر حامد
به شما پیشنهاد می کنم یک بار همین شعر را کلمه به کلمه برای خودتون ترجمه کنید و بدون بغض و کینه و قصد و غرض کنار هم بچینید و وجدانتون رو به قضاوت بگیرید…اشعار شاملو .ابتهاج .سهراب.اخوان و… در مقابلش ناچیز هستند.ضمنا بی احترامی به شخصیت های اینچنینی که در دوران پوچ گرایی شاعران فارسی بار سنگین اصالت شعر ایرانی و اخلاقی را به دوش کشیدن کم لطفی بزرگی است.
شهریار نامت تا ابد جاویدان خواهد ماند چون هر آنچه از دل براید لاجرم بر دل نشیند…یاشاسین ترکلار یاشاسین آدربایجان یاشاسین قا
شقایلار

امین کیخا نوشته:

جناب قشقایی بزرگوار کاش یک درود دیگر می فرستادی انهم این بود که درود به همه میهن با همه مردمش بدون تبعیض البته اذری ها و ترکان تاج سر ما هستند ان گاه خرم می شدم . اذربایجان مادر مردان بزرگی است که بهترین پارسی را سروده اند اگر یک نفر را بخواهم با فردوسی بسنجم ان نظامی است که گنجه ای است در همین گنجور شعرهای مهستی دختر روان نهاد گنجه را بخوانیم به این نازش و برازش ما می فزاید روزی که پسرانم بزرگ شوند به انها می اموزم که خاک توس و اذربایجان و سیستان و خوزستان یکیست و ان توتیای چشم ماست کاش یک اذری بزرگوار هم این درود مرا باز گوید تا دلم شادان و خرم گردد

علی نوشته:

درسته که ترجمه با شعر اصلی خیلی فرق داره ولی برای حفظ وزن ترجمه فارسی مترجم مجبور بوده این رو هم در نظر بگیرین که زبان ترکی یک زبان بسیار غنی است و خیلی از لغات که در شعر به کار رفته معادل فارسی ندارند
به طور کلی باید ترکی بلد بود و با فرهنگ ترکی آشنا بود که لذت و بزرگی این اثر رو درک کرد
من خودم هر بار میخونم بغض میکنم
بعضی از رسوماتی که تو این شعر اومده برای نسل جدید حتی خود ما ترکا قابل درک نیست مخصوصا شهر نشین ها بعنوان مثال شال ساللاماخ (شال آویزان کردن که متاسفانه این لغت هم معادل نداره) دیگه تو شهرها معنی نداره
در ترجمه شعر همیشه یک اصل هست که یا باید وزن حفظ بشه با مفهوم در آثار ادبی سعی بر حفظ وزن و در آثار مذهبی مثل قران سعی در خفظ محتواست در کل مشکل ترین نوع ترجمه ترجمه شعره که هم باید طبع شعر هم تسلط به هر دو زبان و هر دو فرهنگ باشه

قشقایی نوشته:

جناب امین کیخا…انتقاد شما به جاست…درود بر شما و درود بر همه ایرانیان

زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست
هر کسی نغمه خود خواند و از صحنه رود
صحنه پیوسته به جاست
خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد…

آتیلا نوشته:

بسم النور
آقای دکتر حامد عزیز شما که از شاملو و …صحبت می کنیدبفرمایید ببینیم کدام شعر شاملو ویا شاعران دیگر به۸۳ زبان زنده ی دنیا ترجمه کردند من قصد توهین به شاملو و… را ندارم ولی به قول دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی اگر این همه که مجله ها و روزنامه ها و …از شاملو به عنوان شاعر ملی و…و لقب هایی که شاملو سهل است نیما هم در حد آن ها نیست شاطر شاه عباس را تبلیغ می کردن از شاملو بیشتر طرفدار پیدا می کرد و در ضمن در مدرسه های بزرگ سالان همیشه باز است و رایگان هم درس می دهند شما هم سری بزنیدالبته فکر نکنم شما را قبول کنند !!!!!!!

امین کیخا نوشته:

با سپاس از برادر هممیهنم قشقایی بزرگوار

شمس الحق نوشته:

سلام برهمه
حقیرهرگزدرخصوص آنچه که سواد واطلاعاتش را ندارم اظهارنظرنمیکنم ، نه ترکم ونه ترکی میدانم اما بسی خواهان این هستم که کسی به حقیربگوید این آقای حیدربابا کیست یا که بوده واگرآنطورکه بنظرمیرسد یک قهرمان ملی بوده اند آیا منبع ومأخذ دیگری هم هست که ارزش تاریخی داشته باشد وازحیدربابا وسرنوشت وفعالیت های ایشان سخن گفته باشد ویا اگرشخصیتی افسانه ای مثلا همانند رستم است ، خالق آن کیست وچرا حد اقل حقیردرتواریخ ایران وآذربایجان چیزی که نام ایشان درآن آمده باشد ندیده ام . بسیار مفتخروممنون خواهم بود که دراین امرمرا یاری فرمایید . حمیدرضای ثانی

مینا جمعه زاده نوشته:

حمیدرضا جان حیدربابا نام کوه کوچکی ست که شهریار گویا کودکی خود را در نزدیکی آنجا گذرانیده است و در این اثر کوه مزبور مخاطب شهریار است .البته من ترجمه شعر را خوانده ام و ترکی نمیدانم

شمس الحق نوشته:

عجبا وحیرتا !! فکرهمه چیزرا میکردم الی اینکه حیدربابا یک کوه باشد وچقدر آنها که عرایض مرا می خوانند به بلاهت من خواهند خندید هنگامی که میرسند به آنجا که من دراوج حماقت گفته ام این آقای حیدربابا کیستند که من نام مبارکشان را هرگزنشنیده ام درصورتیکه نزد خود فکرمیکنم از تاریخ وطنم بطورنسبی آگاهم . خدایا آخرچه کسی نام کوهی را حیدربابا می گزارد ، با اینهمه من فکرمیکنم ای بسا اگرازکهنسالان سؤال کنم احتمال دارد بگویند که روزگاری پیرمردی مقدس رفته ودردل این کوه ساکن شده که نام آن مرد حیدربابا بوده وحالا نام کوه برگرفته ازنام آن مرد قدیس است چرا که درشیراز چیزی تقریباً مشابه این وضعیت وجود دارد ویک کوهی درآنجاست بنام بابا کوهی واین بابا کوهی را درخرد سالی من درآن کوه دیده بودم .بهرحال مرسی که زحمت کشیدید و این را گفتید . بهترین ها را برایتان آرزو میکنم .

شمس الحق نوشته:

درود برمردمان قهرمان آذربایجان که یکپارچگی وطن را ازدلاوری های ایشان داریم زمانیکه بیگانه به سرزمین مقدس ایران تجاوزکرد چه درشمال چه درجنوب این رادمردان دلیر اگرنبودند امروزایران وایرانی نبود . پس تا ابد رهین منت ایشانیم وسرداران وسالاران وپاسداران این سرزمین پاک ایشانند .
دوستان عزیزم امین کیخا جان ومینا جان و سایر عزیزانم بدانید که بی ادبی و توهین و گستاخی و خشونت را نمی توان با روشی مشابه پاسخ داد که آنچه دربالا دیدم دلم را بدرد آورد . این نتیجه دشنام دادن که دشنام دهنده خود ازعملش زیان فکری وروحی بیشترمی برد سالیان درازاست که بلحاظ علمی هم اثبات شده است . من خود ازمنتقدین شعر استاد شهریارم اما هرگز بخود اجازه نمی دهم که به شخصیت شاعر توهین وجسارت ورزم ودرشگفتم که جناب دکتر چگونه این زشت کاری پیشه کردند وبه شخصیت مردی ناسزا گفتند وفحاشی و هتاکی کردند که خود نیست تا به دفاع ازخویش بپردازد ومحال است کسی تا مقطع دکتری دردانشگاه پیش برود وچنین رفتارزشتی ازاو صادرشود . این مثال یک استاد کاراته است که می تواند تنها با دستان خود مردی را بقتل برساند اما به موازات تعلیمات رزمی ازجهات روحی نیزبگونه ای تربیت میشود که ازاین کارخود داری ورزد . کسی که تا مدرک دکتری درس میخواند نیزچنین است و به موازات افزایش دانش ، میزان افتادگی و تواضع او نیز افزون میگردد واما آنچه مرا بازهم آزرد قیاس مع الفارق میان شعر شهریار و شعر شاملو ونیما ومهدی اخوان بود وازآن بدتر نام نبردن ازبانوی شعرنوی ایران فروغ که این دو را نمیتوان دریک ترازو گذاشت ودیدیم که همان هتاکی به شهریارتوسط جناب دکتربلا فاصله پاسخش را گرفت که توهین به شاملو بود واو را با شاطرعباس یکی کردن . دوستان من میدانند که مدتی دراز ازمیهن دوربوده ام و قدری ازاوضاع زمانه دروطن بدورافتادم اما دراین دوهفته تعطیلی گنجور جناب حمید رضا که ازطریق ایمیل با ایشان مرتبط بودم چشمانم را بروی بعضی حقایق که فراموش کرده ام بازکرد وچه مرد فرزانه ایست این هم نام عزیزو محترم من دوستان . مقایسه شعرشاملو و شهریار مثال قیاس همان طوطی مرد بقال درمثنوی است که گفت :
از چه ای کل با کلان آمیختی
تو مگرازشیشه روغن ریختی
ویا این بیت مشهورکه :
کار پاکان را قیاس از خود مگیر
گرچه آید درنبشتن شیر و شیر
حال که سخن ازشاملو سازشد واگرچه شعرای نو پرداز را درگنجور جایی نیست اما لابد شما هم دیده اید که گنجور رومیزی این کمبود بکلی جبران کرده و ازهمه ایشان کل آثارشان را درخود دارد حتی شاعر - نقاشی را که حقیربا اشعار و هم با نقاشی او مشکلات دارم مرحوم سهراب سپهری . اما قصد من ازطرح این موضوع دراینجا خود دیگر است و علت هم آن باشد که بخش حواشی نویسی گنجور رومیزی هنوز بکار نیفتاده است .
ادامه دارد …

یعقوب عباسی اقدم (دوزدوزانی) نوشته:

باسلام از همه و تشکر ودرود می فرستم.ازآنجا که نژادپرستیی در دیین اسلام نفی شده بنده هم شیعه هستم و فرزند دیاری بامردمی که در سر نوشتش جای تولدی براو مقدّراست ونمیتواند انکار کند اما دلیل نیست که دیگر سرزمینهارا کمرنگ جلوه بدیم جززادگاه خودمون بنابراین همه جای این کره خاکی محترم است…مثل شهراقبال لاهوری ..ویا دعبل خزائی که شعر اهل بیت می سرود هم خودشونرو وهم وطن اونهارو دوست داریم واین موجب وحدت است وتداوم همدلی ودال بر ادعایمان خواهد ماندشهریار هم شاعربزرگ این کره خاکی درعصر مابوده وحتی پلی بود بین زمان حافظ وامروزبا زبانهای روشن وآشکار ومتنوع..با احترام

یعقوب عباسی اقدم (دوزدوزانی) نوشته:

باسلام مجدد عرض کنم که استان شهریار استان( آذر)بایجان شرقی است نه کشور ترکیه و!!! پس بنابراین میتوانیم بگوئیم این استان افتخار آذری بودن را دارد وترکها ترکیه ای هستند نه ما بلکه ما آذرباجانیها آذری میگوئیم وآذری می نویسیم ومضمون حیدر بابا هم از استاد شهریار آذری (آنادیلی) میباشد. با تبریک وسپاس از شما

عرفان نوشته:

ما ایرانیها مردمان با حیایی هستیم و از روی رودربایستی به هر کسی که هر کاری بکند اعتراض صریح نمی کنیم و رعایت حالش را می کنیم اما از این سایت محترم عاجزانه خواهش می کنم ترجمه ی فارسی این شعر را حذف کند زیرا این ترجمه توهین بزرگی هم به شهریار و هم به شعر او و هم به خوانندگان ترک و فارس اس ت ترجمه ای که هیچ همخوانی با شعر ندارد و تنها مشتی لغات درهم است خواهش می کنم برای حفظ آبروی سایت خودتان ضمن مشاوره با یک آذری زبان این ترجمه ی سخیف را حذف کنید
یا علی

بابک نوشته:

فقط یکنفر میتوانست منظومه حیدر بابارا به فارسی برگرداند انهم خود استاد شریار بود

مهدی ابراهیم پور نوشته:

فقط کسایی که معنی شعر ترکی رو نمیفهمند لطفا اظهار نظر نکنن حالا میخان دکتر باشن یا پرفسور……این شعرو کسی نمیتونه به طور کامل به زبان های متفرقه برگردونه جز خود استاد شهریار

رضا کاشی زنوزی نوشته:

بخدا سوگند این شعر مرا به تمام گذشنه های زیبای از دست رفنه میبرد. هارمونی این شعر تکانه ای به هویت تمام ابنا بشر میزند که سالهاست ان را فراموش کرده ایم . این صدای سخن دوست است که در حنجره استاد شهریار تبلور کرد.این شعر متعلق به همه سوخته دلان تاریخ است. حتی کسی که شعر را بخصوص با صدای خود استاد بشنود روجش به تکانه ای شدید می افتد .این شعر یکی از ذخایر ابدی و زاد و توشه اخرت شهریار است.عمیق نر بخوانید تا راز پنهانی اشعار را دقیق تر و کامل درک کنیم. بر سر قومیت و زبان جدل نکنیم این خیا نت به فرهنگ زیبای ایران و جهان است.ما همه یک امتیم. والسلام

آذرشب نوشته:

سلام بر شهریار ،
غرور آذربایجان، عاشق و عارف کامل است و سرشار از محبت به عالم.

عزیزان
خود ترجمه فی نفسه اشکال است اما ما مجبور به انتقال فرهنگ هستیم. اگر خود ما باید دست بکار میشدیم الان از غریبه ها ایراد نمی گرفتیم .
اول ترجمه شده و بعد به شعر قابل قبول در آمده است.
ترجمه و به تبع آن شعراشکالاتی دارد.
اما ترجمه (جمله به جمله) هم جواب
نمی دهدچرا که برای رساندن مفهوم شعر،تفسیر و توضیح لازم دارد.

ناصرحسن پور نوشته:

ترجمه این منظومه بسیار ضعیف در مواردی غلط ترجمه شده است .

حافظ نوشته:

با سلام وعرض خسته نباشید
باتوجه به این که شما در این سال ها زحمات زیادی برای فرهنگ ایران وایرانی کرده اید متشکریم ولی یک اانتقاد داشتم
ان هم در ترجمه ،این شعر زیبای توجه کمتری کرده اید وبه نظرات دیگر عزیزان احترام نگذاشته وان ترجمات را عوض نکرده اید لطفا کمی توجه کنید تا هوادارانتان را ازدست ندهید

حامد نوشته:

در بیت ۱۴ مصرع ۲ کلمه “چوکنده” معنا نداره
“کوچنده” درسته یعنی وقتی که سفر می کنند.

ناشناس نوشته:

من گیلک هستم و ذره ای ترکی نمیفهمم ولی استاد شهریار با این مجموعه شعرشون با من کاری کردن که من بیشتر منظومه حیدر بابا شون و حفظ کنم نه تنها این شعر استاد شهریار بلکه تمام غزل ها و شعر ها ی ایشون به من شور زندگی میده به همین دلیل حفظش میکنم
من یه دختر ۱۳ ساله از استان گیلان هستم

علی آذین نوشته:

بااین ترجمه فارس غلط نظام شعر را بهم زدی آقا بلد نیستی نکن خوب

قشقایی نوشته:

۱- لطفا اجازه ندهید به کسانی که از شعر شهریار چیزی نمی فهمند به شاعر توهین کنند و القاب خودشان را به شاعر نسبت دهند
۲- چکنده به معنی این است که کسی یا چیزی در جایی (معمولا در گل) گیر نماید و تکان نخورد که احتمالا منظور شاعر همان است که ابرها در آنجا می بارد و تکان نمی خورد.

قشقایی نوشته:

- لطفا اجازه ندهید به کسانی که از شعر شهریار چیزی نمی فهمند به شاعر توهین کنند و القاب خودشان را به شاعر نسبت دهند
۲- چکنده به معنی این است که کسی یا چیزی در جایی (معمولا در گل) گیر نماید و تکان نخورد که احتمالا منظور شاعر همان است که ابرها در آنجا می بارد و تکان نمی خورد.

قشقایی نوشته:

منظور از چکنده به ضم چ همان چوکنده می باشد.

صنوبری نوشته:

ترجمه بیشتر از اینکه به مفهوم شعر وفادار باشد، به قافیه وفادار بود متاسفانه. پیشنهاد دارم حذفش کنید.

آرمان قنبری نوشته:

ترجمه ای بی نهایت ضعیف. من عاشق این شعرم ، ولی وقتی ترجمه ش و میخونم حالم بد میشه.یه فارس زبان این ترجمه رو بخونه. راجع به این شعر چه برداشتی میکنه. لطفا تر جمه ش و حذف کنید. مرسی

افشین نوشته:

برگردان فارسی جالبی نداره
من ترک هستم و شعر ترکیش با محبت و مهربانی گفته شده
اما معنی فارسی به شدت خشک و خشن هستش و البته اشتباه

مثلا اونجایی که گفته میشه “‫منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوْزه‬ ”
معنی درستش اینه که با حالت عاجزانه و التماسانه داره میگه “برای یک بار شده اسم من هم بیاد به زبونتون”

پردیس ع نوشته:

سلام
حقیقت امر این است که بعضی اشعار اونقدر در زبانی که سروده شدند زیبایی و شیوایی دارن که با هرگونه ترجمه اون اثر زیبایی اصلیش از بین خواهد رفت
بعنوان مثال شما تصور بفرمایید که غزلیات حافظ رو وقتی به انگلیسی ترجمه میکنند با چه کلمه ای میتوان ترجمه کرد آنجا را که حافظ میفرماید :
بلبلی خون دلی خورد و گلی حاصل کرد
باد غیرت به صدش خار پریشان دل کرد
و امثال این اشعار که به لطف زبان فصیح فارسی کم نیستند.
بنابراین حیدربابای شهریار در زبان شیرین ترکی و گویش آزری سرشار از معنا و مفهوم است
من شخصاً علاقه ای به خواندن ترجمه ندارم و با شنیدن فایل صوتی این شعر حال میکنم
اما خطاب به اون شخصی که به اسم دکتر حامد پیام گذاشتن باید عرض کنم که واقعا شخصیت خودت رو زیر سوال بردی با این حرفات
پدر من مدتها با شهریار زندگی میکرد، پدرم استاد ادبیات هستن و از شهریار بعنوان یک انسان عاشق و وارسته یاد میکنن…شرم بر تو باد

دکتر بهرام نوشته:

ترجمه بسیار رسا و شیوایی است. متاسفانه هوچیانی که در اینجا به مترجم تاخته اند، ذره ای از ترجمه و شعر و ادبیات نمبدانند و میپندارند که شعر را هم باید کلمه به کلمه و حرف به حرف ترجمه کرد. دیگر از ضرورت های وزن و قافیه و مضمون و … چیزی حالیشان نیست. این هوچی گریها از پانترکیست ها بسیار دیده شده است و اصولا نباید آنها را جزو آدمیزاد به حساب اورد و حرفهایشان -همان نشخواهای سراپا دشنامشان- را باید نادیده گرفت.

محمدرضا نوشته:

شهریار شاعری است پراوازه

پرویز نوشته:

دکتر بهرام عزیز
با عرض پوزش این ترجمه نه تنها دچار اشتباهات زیادی است بلکه در اکثر موارد معنی و مفهوم اصلی شعر را نیز
تغیر داده است لطفا یک بار دیگر شعر وترجمه ان را با دقت بیشتری مطالعه بفرمایید

حسین نوشته:

این ترجمه به روش آزاد هست و حق مطلب رو به خوبی ادا نمیکنه (به اون اقای بی ادب بالایی : هوچی پدرته) بهتره این ترجمه جایگزین بشه یا در ابتدای شعر توضیح داده بشه که این ترجمه به روش آزاد هست تا خوانندگان غیر ترکی زبان به اشتباه نیفتند.

حسین نوشته:

من ترکی کامل بلد نیستم ولی احساس میکنم ترجمه ضعیفی است.

سحر نوشته:

جناب آقای (مثلا دکتر)حامد.
در جواب بی ادبانه و پر از کینه شما باید بگم که شاید از نظر شما شهریار تریاکی بوده اما علم و شعور و هنرش اگه بالاتر از نیما و اخوان و شاملو نباشه کمتر نیست. لااقل یه نظر زندگینامه شاملو و اخوان رو نگاه میکردی تا با این حرفات به اونا هم که مثلا طرفدارشونی توهین نمیکردی.
شما که اطلاعاتت در حد پیش دبستانی هم نیست پس بهتره اول پی علم و ادب و هنر بری بعد به خودت اجازه بدی درباره دیگران اظهار نظر کنی.

سحر نوشته:

دوستان من حیدر بابا رو ترجمه کردم
چند قسمت اولشو میزارم لطفا ایراداتشو بگیرید. ممنون.
۱
حیدر بابا, وقتی آسمان رعد و برق میزند
وقتی آب جوی ها و چشمه ها موج میزند با آن صدای دلنشینش
هنگامی که دختران در کنار هم ایستاده و محو تماشای این زیبایی ها می شنود
سلام میدهم به بزرگی و تبار و قدمت تو
در آن هنگام نامی هم از من بر زبان بیاور و مرا یاد کن

۲
حیدربابا, وقتی کبکها پرواز می کنند
از زیر بوته خرگوشی فرار می کند
باغ و بوستانت به گل مینشینند
در آن هنگام اگر به یادت ماند از ما هم یادی کن
دلهای غم گرفته را بدین واسطه شاد کن

ناشناس نوشته:

با سلام و خسته نباشید
لطفا ترجمه فارسی این شعر زیبای استاد گرانقدر رو حذف کنید چون واقعا مفهوم و لغات شعر به دلخواه مترجم عوض شده و اصلا بیان کننده مفهوم اصلی ابیات شعر نیست. هر حرفی در بیان زبان خودش با مفهوم و دلنشین است و برای احترام به شاعر و تمامی هموطنان ترک زبان خواهشمند است ترجمه مذکور حذف گردد.

nasrin mohamadi نوشته:

ترجمه شما اشتباه زیاد داره طوری که از خوندنش احساس بدی پیدا کردم

میلاد نونهال نوشته:

جناب شمس الحق:
از اینکه ناخرسندی خود مبنی بر توهین دکتر حامد به استاد شهریار اعلام داشتید بسیار خرسندم … اما در بین خیل عظیم کامنت های که برای شعر “حالا چرا” از شهریار نوشته شده بود کامنتی از شما نیز دیدم که در انجا شما نیز توهین های به مراتب سخیف تر از جانب شما در مورد شهریار گفته شده بود که عینا در انتهای عرایضم خواهم اورد . این کامنت را نوشتم چرا که دچار سردرگمی شده ام که چگونه میشود که مردی سالخورده ( به گفته خودشان ) که روی سر ما جای دارند امروز توهین به یک فرد را نهی میکنند لیکن دیروز خود توهین به مراتب بیشتری نثار همان فرد میکنند ؟؟ ؟؟ ((( این هم کامنتی که عرض کردم )))

شمس الحق نوشته:

ناز شصتشان صادق جان ، گوارای وجودشان و بگذار این گل خرزهره و این سیب کرمو و این بادنجان بم هرچه زود تر از گلستان رنگ رنگ صد رنگ از لاله زاران حافظ و سعدی از یاسمن شعر مولوی از دشت شقایق نظامی از قلمستان سرو چمان فردوسی و ازمیان باغ و بوستانهای پر از انار و ترنج و لیمو و هلو و از میان کرت صیفیجات لبالب از ریحان و نعنا و تربچه و هندوانه و خربزۀ شعرو ادب ایران زمین بیرون شده نصیب شغالان مزارع باکو بشود . نوش جانشان .

ادب دوست نوشته:

جناب دکتر حامد، از چهارتنی که نام برده اید:
شاملو ،ابتهاج سهراب و اخوان، دستکم دوتاشان
تریاکی ، الکلیک وهرویینی بوده اند !!
بزرگش نخوانند اهل خرد که نام بزرگان به زشتی برد

ناشناس نوشته:

با سلام
جالب است هر کسی در این زمانه خود را عالم دهر دانسته و به بیان حقایق غیر واقع مپردازد
یکی شهریار را مافنگی .یکی دکتر را شاطر عباس.دیگری شعر ترجمه میکند و دیگری لاف وطن پرستی می زند ویکی هم دوزدوزانی شده و لفظ آذری می راند وروح رضا خانی و وابستگان یهودی و تفرقه افکنان انگلیسی را با افتخار میراند
کجایند دوستان؟دوستان بی مدعا
آقای دوزدوزانی راستش را بگو با طرح دعوی باطل قصد چه مقصود خامی داری؟ وطن یعنی ترک و فارس و عرب کرد و بلوچ و گیلکی سیستانی و ….حتی همان تات و اذری
راستی شهریار و سایر عزیزان شاعر متعلق به تمام ایرانی ها هستند
آقای دوزدوزانی که مقاصد نامعلومی مانند دیگران در سر دارید
هویت ایرانی به نژاد نیست به غیرت است به نام شهیدانی است. که نامشان جاوید مانده.
دوستان هم که در باره این ترجمه نظر دادند ممنون
این ترجمه که یکی از شاهکار های زبان ترکی آزربایجانی را به تماشا و فهم بیشتر سایر هموطنان زحمتی عظیم را متحمل شده هر چند دارای اشتباهات مفهومی هست ولی از لحاظ ترجمه کلمه به کلمه تقریبا حق مطلب را ادا کرده.
راستی من به تمامی نژاد های ترک در کل ایران حتی در آزربایجان مظلوم ارادت خاص داشته و دارم و ببدانند به خاطر ولایت مدار بودنشان هست که خاری در چشم بد تینتان وطن فروش هستند.
ایران سرزمین من است و خواهد بود

ناصرشهابی نوشته:

ناصرازروستای اردلان ازتوابع بخش سراب مهربان ترجمه فارسی شعراستادشهریاربسیار ضعف است خیلی ازکلمه های فارسی هیچگونه ربطی به زبان ترکی ندارد

مهدی نوشته:

با سلام
من تا قبل از خوندن نظرات، معنی شعرو نخونده بودم ولی کنجکاو شدم ک بدونم چی نوشته. از لحاظ ترجمه خالی از اشکال نیست ولی این نکته رو هم باید در نظر داشت ک مترجم شعرو ب شعر معنی کرده. این، مترجمو خیلی محدود میکنه. این ترجمه واسه کسایی ک ب زبان و فرهنگ تورکی آشنان مناسبه. ب نظر من اگه ترجمه رو ب زبون ساده تر میذاشتین بهتر بود. هرچند، نمیشه تورکی رو کاملاً ب فارسی برگردوند.

محمد نوشته:

مترجم محترم زحمت کشیده اید اما من به عنوان کسی که هم شعر فارسی و هم به ترکی آشنایی دارم عرض میکنم ترجمه فارسی به هیچ عنوان شایسته این شعر نیست نه در آهنگ ونه در معنا
پدر من ١٢ سال پیش فوت کردهاند بازنشسته و اهل مطالعه نبودند در اواخر عمر من کتاب حیدر بابا را براشون خریدم تا مشغول شوند اشک از چشمانشان سرازیر میشد وقتی حیدر بابا را می خاندند چون ایشان تقریبا همان زمانها را زندگی کرده بود ند که شهریار سروده بود ولی من به اندازه ایشان پدرم متاثر نمیشدم در حالی که عاشق حیدر بابا هستم
به نظر من اصل شعر به زبان ترکی با ترجمه آن همان حالت را دارد ولی این ترجمه شعر به شعر کاملا دور از اصل آن میباشد شعر از آن دسته شعر هاست که برای فهمیدن آن با زبان ترکی باید زندگی کرده باشی
ببخشید طولانی شد

ناشناس نوشته:

آقای مثلا دکتر حامد!!!
حیف از این دنباله‌ی دکتر که به خود چسپانده‌اید! آقای نامحترم مقام بزرگ شهریار چیزی نیست که با اراجیف شما آلوده شود. دریا با آب دهان سگان آلوده نخواهد شد.
“حیدر بابا”

شهاب حسن نژاد نوشته:

یا حق
سلام بر آن شخصی که شهریار ایران را تریاکی خطاب کرده///من فقط یک جمله خواهم گفت/
بی خردان را در جامعه ی ادبیات جایی نیست//و یک بیت /

شمر گوید گوش دادم تا چه خواهد از خدا//
جای نفرین هم به لب دیدم دعا دارد حسین///

ما عشق حسین داریم پس دعایت میکنم//آدم شوی

قشقایی نوشته:

اقای دکتر به ظاهر محترم. نام بزرگ شهریار تا ابد بر دلها ماندگار خواهد ماند

شهریاران نوشته:

شهریاران بود و خاک مهربانان این دیار
مهربانی کی سر آمد شهریاران را چه شد

پس از خواندن انتقادهای دوستان از ترجمه شعر، به طور تصادفی یک بخش را انتخاب و ترجمه را با اصل شعر مقایسه کردم. متأسفانه اختلاف های زیادی بین اصل شعر و ترجمه بود. به گونه ای که رغبت نکردم ترجمه بخش های دیگر را بخوانم. برای سایت گنجور متأسفم که چنین ترجمه ای را همردیف اثر فاخر استاد شهریار قرار داده است.

فیروز نوشته:

سلام .یعنی یکی پیدا نشد به این آقای بی سواد بگه آقا ترجمه کردن بلد نیستی چرا گند میزنی به شعر زیبای استاد شهریار . من حدود بیست بیت از ترجمه رو خوندم و دیگه نتونستم طاقت بیارم چیزی نگم. این ترجمه نیست این توهینه معنای شعر رو کاملا عوض کرده .این آقا اگه به زبان ترکی آشناست پس حتما بی سواد اگه آشنا نیست بیخود کرده ترجمه کرده بره بز بچرونه.آقا این مزخرفاتو تو سایتتون نذارین برا خودتون بده به خدا

ذکی نوشته:

با سلام ترجمه به فارسی خیلی خیلی اشتباه داره لطفا ترجمه درست بگذارید

تورکم نوشته:

دکتر(قلابی)حامد
خیلی کند ذهنی که این طور حرف میزنی
خیلی خوب گفت که:
“دریا با آب دهان سگان آلوده نمیشود”

رخش نوشته:

امیراسماعیلنن چوخ تشکرالیرم.چوخ دوز دییپدی…یاشاسون آذری دیللار

محمود از شراز نوشته:

من فارس هستم و ترکی رو نمیدونم ولی شعر حیدر بابا را با نحوه تلفظ ترکی اون رو خیلی دوست دارم و راجع به ترجمه آن از ترکی به فارسی نمیتونم نظر بدم .
ولی از نحوه برخورد بعضی افراد متنفرم ، مخصوصاً اونایی که فارسی رو مورد هجمه قراردادن
آقا یا خانم محترم که به زبان ترکی صحبت میکنی ، زبان رسمی مردم ایران فارسی است و چون شما در ایران زندگی میکنید بنابر این فارسی هم بلدین .
این متن ترجمه شده برای فارسی زبانان است نه ترک زبان ، پس منِ فارسی زبان با متن ترجمه شده آن خیلی حال میکنم و شمای ترک زبان با متن ترکی آن حال کن.
ضمن اینکه همه جای ایران سرای من است و همه از یک خانواده ، لطفاً ناسیونالسیتی برخورد نکنید .
توهین کردن در شأن انسان ها نیست .
از مدیریت محترم سایت مخلصانه تشکر میکنم .

ناشناس نوشته:

آقای دکتر حامد!
در صدد هستم تنها به توهینی که نثار شهریار ملک سخن کردی جواب دهم چرا که مطمئنم چیزی از شعر و شاعری نمی دانی. بنابر این باید بگویم اگر ذره ای وجدان و جوانمردی در وجودت بود سراینده ی شعر آسمانی “علی ای همای رحمت” را آنگونه خطاب نمی کردی. گفتی ابتهاج بهتر است بروی و خاطرات ابتهاج را در خصوص شهریار بخوانی که چگونه در مکتب این شاعر بزرگ شاگردی و البته مریدی نموده است. در خصوص قیاس نابجایی که بین شهریار و امثال شاملو و اخوان ثالث ( که البته اینان هم مورد احترام می باشند) کرده ای بهتر است که دیگر چیزی نگویم چرا که کسی که “برنج را با پارچه!” مقایسه می کند سطح دانش خود را به بهترین شکل نشان داده است.

آرش نوشته:

آقای دکتر حامد!
در صدد هستم تنها به توهینی که نثار شهریار ملک سخن کردی جواب دهم چرا که مطمئنم چیزی از شعر و شاعری نمی دانی. بنابر این باید بگویم اگر ذره ای وجدان و جوانمردی در وجودت بود سراینده ی شعر آسمانی “علی ای همای رحمت” را آنگونه خطاب نمی کردی. گفتی ابتهاج بهتر است بروی و خاطرات ابتهاج را در خصوص شهریار بخوانی که چگونه در مکتب این شاعر بزرگ شاگردی و البته مریدی نموده است. در خصوص قیاس نابجایی که بین شهریار و امثال شاملو و اخوان ثالث ( که البته اینان هم مورد احترام می باشند) کرده ای بهتر است که دیگر چیزی نگویم چرا که کسی که “برنج را با پارچه!” مقایسه می کند سطح دانش خود را به بهترین شکل نشان داده است.

اقدس /ف نوشته:

به نظر من ترجمه شعر خیلی با متن ترکی نمی خوند
مترجم در واقع زیاد به ترکی اذری مسلط نبوده
در واقع خود شعر کجا و ترجمه شعر کجا
خیلی جاها اصلا غلط ترجمه شده
به نظرم اصلا بعضی کلمات ترکی مثال فارسی سخت داشته باشن یا حتی نداشته باشن
باتشکر از زحماتتون

من نوشته:

خداییش استخونای شهریار با این ترجمه تو قبر لرزید.

علی نوشته:

واقعا فوق العادست

هایده نوشته:

با قدردانی از زحماتی که برای ترجمه کشیده شده ولی باید بگم خیلی از بیت ها به درستی ترجمه نشده ولی مهمتر از ترجمه حرف بی منطق و نابه جای اون مثلا دکتری هست که استاد شهریار رو چنین خطاب کرده ۰واقعا نمیدونم با این آدم های مریض چه طور برخورد کرد -استاد شهریار همیشه باعث افتخار ایران بودن و هستن و خواهند موند

ناشناس نوشته:

ادبیات بکار رفته در برخورد با این مترجم دور از نزاکت و انصاف هست ای کاش به جای توهین ، محترمانه نقاط ضعف و ایرادات آن یاد آور می شد

احسان نوشته:

خیلی بی احساس معنی شده

یلاال نوشته:

التبفلاب

محمد نوشته:

مترجم سعی کرده ترجمه رو هم در قالب شعر بنویسه به خاطره همینه که کمی نسبت به معنی اصلیش فاصله داره

میلاد ایرانی نوشته:

فقط میتونم بگم بی نظیر…

درود بر بچه های ترک نوشته:

من ترکی نمی دانم ولی از گوش دادن به شعرخوانی های شهریار مخصوصا شعرهای که به زبان ترک هست بسیار لذت می برم . پیثشنهاد میکنم گوش دهید

حسام نوشته:

واقعا ترجمه افتضاحه . معلوم نیس مترجمو از کجا برداشتن اوردن حتی یه بچه دبستانی ترک زبان خیلی بهتر از این میتونه این شعرو ترجمه کنه واقعا متاسفم برا این سایت

ali سجادی نوشته:

تو رو خدا هر چیزی را ترجمه می کنید حیدر بابا ی شهریار ما را ترجمه نکنید .به چندین دلیل:
۱- اولا برای خیلی ار کلمات ترکی معادلی که بتواند همون بار معنایی خود کلمه را داشته باشد و تمام و کمال همون منظور شاعر را به ذهن خواننده شعر شهریار متبادر کند وجود ندارد.
۲-کسی که ترکی بلد نباشد هرگز نمی تواند به عمق معنای شعر شهریار ورود پیدا کند و لذا ترجمه فقط کلمات نسبتا مشابه معنایی را در کنار یکدیگر قرار می دهد و هرگز اون حسی را که من ترک زبان با خواندن حیدر بابا حس می کنم را هر گز در کنخواهد کرد
۳- حیدر بابا اگه قرار بود به فارسی ترجمه شود شاعر گرانسنگ شهریار انرا فارسی می سرودند .ایا به زبان فارسی مسلط نبودند ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
پس حیدر بابا که به ترکی سروده شدا است را باید به ترکی خواند و به ترکی هم فهمید
من الله توفیق
علیرضا سجادی فاتح
از پایتخت تاریخ و تمدن شهر زیبای همدان

کوثر(باران) نوشته:

عجب ترجمه ای!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

محمد نوشته:

با درود و پاسداشت یاد بزرگانی چون استاد شهریار و استاد ثروتیان که هر دو از سرمایه های ادبی ایران عزیزمان هستند. همه شنیده ایم که ادب مرد به ز دولت اوست اما نمی دانم چرا با این همه گنجینه ادبی در بزنگاه ادب چراغی بر کوره راه نادانی امان نمی افروزد. به قول حافظ گوی توفیق و کرامت در میان افکنده اند کس به میدان در نمی آید سواران را چه شد. توهین و بددهانی که مایه شرم است ناشایستی اش بر همگان آشکار است. مهمترین دستمایه برای داوری افراد انگیزه و نیت درونی آنان است که هیچکسی را راه به پندار افراد نیست که از نیک و بدش آگاه باشد و بی پروا خدایی ناکرده لب به ناسزاواری و بی ادبی بگشاید. پس بهتر است با حفظ احترام آزرم داری کرده و حرمت نگه داریم. بی ادب محروم شد از لطف رب. چه ما با آنچه روبروییم کردار و گفتار افراد است نه پندار آنان. شهریار که مایه فخر ایران زمین است و کار های سترگی را هم به ترکی و هم به فارسی از خود یادگار گذاشته. استاد ثروتیان نیز که خود یک نظامی شناس بوده اند از آنجا که خودشان به زبان بسیار دوستداشتنی آذری چیره بوده اند چه زبان مادریشان نیز بوده است بی گمان در ترجمه یک اثر می توانند حرفی برای گفتن داشته باشند. از آنجا که ایشان به زبان فارسی نیز احاطه کامل داشته اند شایسته ترین جایگاه برای ترجمه فاخر آثار شهریار برای ایشان محفوظ می ماند. اگرچه یک ترجمه بی اشکال نمی تواند باشد ولی نقد و بررسی دانشورانه یک چیزست و آشفتگی و سراسیمگی و انگ زدن و آتو گرفتن و در نهایت از کاهی کوهی درست کردن و پی سیاه نمایی رفتن چیز دیگریست. یکی از نشانه های نقد دانشورانه شاهد آوردن است. برای نمونه اگر کسی می گوید هرگز و ابدا نمی شود ظرائف ترکی را به فارسی برگرداند خوب دست مریزاد این ادعا نیاز به اثبات دارد و اثبات آن با ارایه یک واژه یا عبارت مثلا قارچیچگی و جز این و در ادامه بحث و ارایه دلایل ممکن می شود. امری مهم که در حاشیه بیشتر افرادیکه بی محابا وارد شدند و سراسیمه یک انگی را زدند و گذشتند دیده نشد. و از قضا همین روحیه حاشیه نگاری بر حیدر بابا را اکنون از فایده تهی کرده است. بر خلاف شعرهای دیگر که چون از تنش های حاشیه ای به دور مانده حاشیه نگاری ها با فضاهای نقادی و هم افزایی زیبایی همراه شده که بسیار سودمند افتاده اند. نظر بنده این است که اگر حیدربابا قرار است به شعر ترجمه شود به هر حال این شعر باید با هنجارها و ملزومات شعری فارسی همراه باشد و این لروما به معنای تطبیق لفظ به لفظ نخواهد بود. ای بسا تطبیق لفظ به لفظ عبارتی ملا لغتی و بی معنا ایجاد کند که برای خواننده دریافتی پدید نیاورد. گو اینکه ترجمه آثار مولانا و حافظ هم که به زبان های دیگر ترجمه شده اند یک ترجمه ادبی که گاه با مفاد لفظ به لفظ شعر مبدا ناهمسازند. به هر روی این یک ترجمه نه برای ترک زبانان که برای فارسی گویان است. از برخی در شگفتم که اساسا شائبه ترجمه هراسی در گفته هایشان به نظر می رسد. شان حیدر بابا با هیچ ترجمه ای مخدوش نخواهد شد و جایگاه شهریار اگر خدمت به ادب آذری و ایران زمین کرده باشد بی گزند خواهد ماند. سرانجام اگر حیدربابا پیامی برای دانش و حکمت بشری داشته باشد هر آنکس که در طلب آن حکمت است باید در فرجام زلف به زیور زبان آذری گره بزند. همانطور که کسی بخواهد از گنجور دیوان حافظ بهره ببرد باید لطف سخن دری داشته باشد.
ز شعر دلکش حافظ کسی بود آگاه
که لطف طبع و سخن گفتن دری داند
شاد و پایدار باشید

علی.گ نوشته:

در بند شش سطر اول سنن نوشته شده ولی درستش سندن است

خان اوغلو نوشته:

با عرض سلام خدمت اهل ادب
من هم یک تورک آذربایجانی هستم و تسلط کامل به شعر پارسی دارم لذا چون منظومه عظیم حیدربابا خیلی متاثرم کرد به فکر سرودن شعر در وصف حیدربابا افتادم و ۳۰۰۰ مصرع هم سرودم ولی چون هیچ بیتیرو در شان آن شاه اثر ندیدم منتشر نکردم مترجم هم مطمنا اینجا قصد بدی نداشته ولی بهتر هست در برخورد با چنین اشعار بزرگی با وسواس فراوان کار کنیم حتی دوستان هم در نظر دادن باید دقت فراوان کنند در مورد ترجمه عرض کنم این ترجمه نیست و هیچ ربطی هم نداره ولی برای آشنایی دوستانی که به تورکی مسلط نیستن خوبه و فقط باید این شعر رو نه بعنوان ترجمه بلکه بعنوان برداشتی از حیدربابا با قید نام شاعر نوشته میشد اینم چند بیت از وصف حیدربابا توسط بنده:
ای شهریار اوجادیر سنین باشین
مین قیلیجا بدلدیر تک بیر یازین
شهریارین شعرین اورگه قازین
یاده سالین،تک بیر بیتین ایتیرمین
بیر گونوزو شهریارسیز گچیتمین خان اوغلو

حاج سیداسماعیل میرزائی نوشته:

یاشاسین حیدر بابا

محمد نوشته:

سلام
این منظومه کاری با روح من کرد که حافظ نکرد. روح این شعر نشات گرفته از خالص ترین؛ بی پرده ترین؛ زیبا و راست ترین؛ عمیق ترین؛ سوخته ترین زیبایی های انسانی و جهان موجوده که به قالب شعر در اومده و برای اهالی فهم آن نمایی دیگر از آن زیبایی هاست. من فکر نمی کردم بعد از حافظ شاعر دیگری بتونه روم تاثیری عمیق بگذاره اما شهریار با حیدربابا این کارو کرد. غزلییات شهریارو خونده بودم اما برای من تاثیر تمامی اونها در مقابل تاثیر این منظومه هیچه. با اینکه آذری می فهمیدم هیچ وقت حیدربابا رو نخونده یا گوش نکرده بودم تا چند ساعت پیش. این شعر به قدری خالصانه نوشته شده که به نظر می رسه یه پیامبر اونو سروده.
(((عرض کنم باید با صدای خود شهریار مطالعه بشه))) باز تاکید می کنم این مجموعه با صدای شهریار (یا آن طور که شهریار خوانده خوانده شود مطمئن نیستم بشود) تاثیر فرازمینی داره و تاثیر اون بدوم صدای شهریار فوق العاده نزول می کند.
اول در باب ترجمه : خواهش می کنم این ترجمه رو عوض کنید. حتی تحت الفظی هم نیست. غلطه.
دوم در باب دکتر حامد : شهریار در بین تمامی {ادبا، نویسندگاه، موسیقیدانان ….} که بی غرض هستند و شعور و فهم درک (*زیبایی شناسی *)دارند جایگاه ویژه ای دارند. (حرکت شما در اینجا) واقعا یه جور (Antic( بود. بیشتر از اینکه عصبانی بشم؛ خندم گرفت.

Hossein GHA نوشته:

خط اول بیت ٤٣ غلط املایی هستش
آرموت = آلموت = گلابی

Hossein GHA نوشته:

کامنت زیادی راجع به ترجمه ارسال شده
باید بگم که دوستان درست میگن ٨٠ ٪‏ اشتب ترجمه شده
از سویی هم باید بگم ترجمه گر مصلحتی اینکارو کرده که قافیه از بین نره
ولی در کل بخواییم حساب کنیم ترجمه حذف شود بهتره چون ، اکثر دوستانی که میان سراغ استاد شهریار ، ترکی بلدن. ولی با این حساب دمه ترجمه گر گرم که زحمت زیادی کشیده

رضا نوشته:

ترجمه این اثر هم اثر هنری بزرگیه چرا که عروض و قافیه با حفظ مضمون تمام و کمال رعایت شده که بسیار کمن کسایی که چنین تسلطی هم بر فارسی و هم بر ترکی و همزمان چنین قریحه ای در سرودن دارن و البته صبری سرشار. چرا که شعر کوتاهی نیست. از کسایی که ایراد میگیرن و تقریبا هم در همه موارد ایرادی که میگیرن تحت اللفظی نبودن ترجمه هاست دعوت میکنم و خواهش میکنم فقط یک بند از این شعر رو به نظم ترجمه کنن!

حمزه ندیمی قایش قورشاق نوشته:

منظومه حیدر بابا
این منظومه مربوط به منطقه ای از آذر بایجان شرقی است که در هفت کیلومتری روستای قره چمن شامل سه ده قایش قورشاق،شنگول اباد و خشکناب اکثر محل ها واشخاص نامبرده شده اختصاص به قایش قورشاق میباشد که محل گذاران زمانی از نوجوانی های استاد است در دوران اوایل مشروطه تمام افراد قسمت اول از شاخصین قایش قورشاق وسادات نامبرده شده از شاخصین خشکناب میباشند
ولی کل منظومه رفتار فورکاوریک وروز مره ان دوران بوده که حتی در منظومه از داستان های فورکلوریک زبان ترکی مثل شنگول ومنگول،کور اوغلی،و…استفاده شده مترجم فارسی این اثر جامع و بی بدیل را در حد اثری معمولی وپیش پا افتاده تقلیل داده
متاسفانه این نحو ترجمه ها اثار غنی زبان ترکی را تهی از صنایع شعر،ادبیات،تاریخ ورفتار اجتماعی جلوه میدهند که امیدوارم با اختصاص کرسی زبان ترکی در دانشگاه ها حد اقل از اثار معاصر حفاظت و حراست شود
این منظومه به هر زبانی که ترجمه شده خارج از اسم محل ها وأشخاص دقیقا رفتار فورکلوریک سالهای ١٢٩٠تا١٣٥٠ را تجسم مینماید
از مترجمین محترم درخواست دارم در اثار جدید ترجمه حتما زیر نویس معرفی أشخاص ونام محل ها دقت نمایند تا استفاده کنندگان از برگردان این منظومه به أصل منظومه التفات بیشتری داشته باشند

حمزه ندیمی قایش قورشاق نوشته:

دوستان توجه کنید
حیدر بابا نه اسمی ملی است ونه نامی افسانه ای است نام تپه ای بلند است که استاد در حیدر بابا ی ٢ صراحتا گفته در منظومه سهند نیز در جواب استاد سهند نیز اشاره فرموده ” من سنون تک داغا سالدیم بو سسی”
این تپه بین روستای قایش قورشاق و خشکناب واقع شده
روستای خشکناب روستای پدری استاد و روستای قایش قورشاق روستای بوده که عمه استاد در آنجا زندگی میکرده واین منظومه دقیقا خاطرات دو یا سه سال استاداز أقامت ایشان در ان دیار میباشد

اراس نوشته:

سلام با تشکر از معنایی که برای هموطنان غیر ترک کرده اید
ولی
.
.
.
نصف بیشتر ابیان معنی فارسیشون درست نیست و شما ارزش و مقامشو پاییا تر اوردید
نمیشه اعتراز هم کرد چون بعضی واژه های ترکی معنای فارسوی ندارند مثلا
شاققیلدییوب نوعی صداست{{{ در این بیت}}} مثل مانند معنای فراسی ان تا حدودی شر شر اه

مهدی.ر نوشته:

سلام ودرود محضرتمامی عزیزان
بله منهای ترجمه که انتظاربالاتری ازاین سایت میرفت سایرمثل همیشه قابل استفاده بود
ضمنا باید ارادتی عرض کنیم خدمت آقای گوهری عزیز وتوجهشون رو به تعدادکامنت و قدرت اشعاری که محدودیت قومی وزبانی هم دارن جلب کنیم.

منوچهر نوشته:

این بدترین ترجمه ای بود که از حیدر بابا می شد کرد … یکی از ارکان ترجمه ، رعایت امانت در معنی است …..

علی عباسی نوشته:

حیدربابا ، کندین گوْنى باتاندا
اوشاقلارون شامین ئییوب ، یاتاندا
آى بولوتدان چیخوب ، قاش-گؤز آتاندا
بیزدن ده بیر سن اوْنلارا قصّه ده
قصّه میزده چوخلى غم و غصّه ده
شاهکاره شاهاکار

هادی نوشته:

در هنر هیچ اما و اگر و قوانین فیزیکی و شیمیایی و جغرافیایی و ژنتیکی و … وجود ندارد. شما یک تابلوی نقاشی را با قضیه فیساغورث رد نمیکنید. یا همین تابلوی نقاشی را محکوم به حذف نمیدانید اگر یک گیاه ژاپنی در کنار کوه آلپ کشیده شده. این برداشت هنرمند از احساسات درونی خودش هست که به زبان نقاشی در آورده. شاعران هم همینطورند. شهریار ماهی را میبیند که از پشت ابر بیرون آمده و با حرکات چشم و ابرو اشاره میکند (آی بولوتدان چیخوب ، قاش-گؤز آتاندا). مترجم هم از تصویری که شهریار ارائه داده ماهی را میبیند که از پشت ابر “غمزه” میکند. حالا فرض کنید بخواهد عیناً ترجمه کند: “وقتی که ماه از پشت ابر بیرون آمده و چشم و ابرو پرت میکند!” پس شعر را هم به زبان شعر باید برگرداند نه به زبان ریاضی، به سبک شاعرانه، نه به سبک ترجمه مقاله های فیزک کوانتوم.

برای من که هم ترکم هم فارس و شنیدن صدای خود شهریار اشکم رو درمیاره واقعاً جالب بود خوندن این ترجمه شاعرانه و دوست دارم شاخ و برگها و تفسیرها و برداشت های بیشتری از این شعر به زبون شعر ببینم.

بهرام نوشته:

ترجمه بسیار بسیار بی روح و ضعیفی بود . نه تنها احساس رو از بین برده این ترجمه بلکه خیلی جاها چیز دیگه ای ترجمه شده .

پگاه نوشته:

سلام دوست عزیزم. من قصد بی احترامی به شما ندارم . اما افرادی که آذری زبان هستند راحت معنی غلط را متوجه میشن. به طور مثال چند مصرع اول معنی اش اینطوری است حیدر بابا زمانیکه رعد و برق ها می غرد
زمانیکه سیلها و آب ها با سر وصدا روان میشوند
زمانیکه دخترها صف ایستاده وبه آن(منظور سیل ها) نگاه میکنند
سلام به شوکت و جلالت باد
نام من هم برزبان تو بیایید
به زبان بسیار ساده از یه دختری آذری که از وطنش دور است ولی اصالتش و زبانش فراموش نشده.

نوا نوشته:

سلام. ضمن تشکر از سایت مفیدتون، یه انتقادی که میشه به ترجمه این شعر وارد کرد اینه که طول مصرعهای ترجمه بلندتر از طول مصرعهای شعر اصلیه، شعر مصرعهای ۱۱ هجایی داره ترجمه ۱۴ هجایی، در منظومه های طولانی، این مساله باعث خستگی خواننده و شنونده میشه. البته بلند بودن مصرعهای این ترجمه یه دلیل دیگه هم داره که اونم سریع البیان بودن زبان ترکی است و شاید اصلا امکان ترجمه این شعر با قالب ۱۱ هجایی وجود نداشته باشه.
مساله دیگر اینکه شعر در وزن هجایی سروده شده ولی مترجم در وزن عروض ترجمه اش کرده، مطمئنا اگه استاد شهریار میخواست، شعر رو به وزن عروض می سرود ولی زیبایی این شعر در همین وزن هجایی است که به شعر خلق و شعر عاشیقی نیز معروف است. عروض آزادی روح و احساس این شعر رو میگیره و در قالب منطق خودش گرفتار میکنه.

مساله دیگه هم اینکه بهتره اول اصل شعر و بعد ترجمه نوشته شود. با تشکر.

کانال رسمی گنجور در تلگرام