از خانه برون رفتم من دوش به نادانی
تو قصهٔ من بشنو تا چون به عجب مانی
از کوه فرود آمد زین پیری نورانی
پیداش مسلمانی در عرصهٔ بلسانی
چون دید مرا گفت او داری سر مهمانی؟
گفتم که بلی دارم بی سستی و کسلانی
گفتا که هلاهین رو گر بر سر پیمانی
دانم که مرا زین پس نومید نگردانی
رفتم به سرایی خوش پاکیزه و سلطانی
نه عیب ز همسایه نه بیم ز ویرانی
در وی نفری دیدم پیران خراباتی
قومی همه قلاشان چون دیو بیابانی
معروف به بیسیمی مشهور به بینانی
همچون الف کوفی از عوری و عریانی
این باخته دراعه و آن باخته بارانی
این گفته که بستانی وان گفته که نستانی
میگفت یکی رَستم زان ظلمت نفسانی
میگفت یکی دیگر «ما اعظم برهانی»
این گفت «انا الاول» کس نیست مرا ثانی
و آن گفت «انا الآخر» تا خلق شود فانی
ماندم متحیر من زان حال ز حیرانی
گفتم که چه قومند این ای خواجهٔ روحانی؟
گفت: اهل خراباتند این قوم، نمیدانی؟
آنها که تو ایشان را قلاش همیدانی
هان تا نکنی انکار گر بر سر پیمانی
کایشان هذیان گویند از مستی و نادانی
ار این گنهی منکر، در مذهب ایشانی
باید که تو این اسرار از خلق بپوشانی
زنهار از این معنی بر خلق سخن رانی!
پندار که نشنیدی اندر حد نسیانی
ای آنکه ز قلاشی بر خلق تو ترسانی
در زهد عبادت آر چون بوذر و سلمانی
در خدمت این مردم تا تن بنرنجانی
حقا که تو بر هیچی چون زاهد او ثانی
چون شاد نباشم من از رحمت یزدانی؟
دیدار چنین قومی دارد به من ارزانی
تا دید سنایی را در مجلس روحانی
بادهست به دست او زین زهد به سامانی
امروز بدانست او کان صدر مسلمانی
چون گفت ز بیخویشی سبحانی و سبحانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر داستانی را روایت میکند که در آن، شخصی بهدلیل نادانی از خانه بیرون میرود و به سراغ پیر نورانی میرود که در کوه است. پیر به او میگوید که در این دنیا هیچ چیز نمیتواند او را ناامید کند و سپس به سرای خوش و سلطانی هدایتش میکند. در آنجا با جمعیتی خراباتی روبهرو میشود که هرکدام به نوعی از زندگی و عقاید خود صحبت میکنند و بر سر مفهومها و معرفتهای متفاوت جنگ کلمات دارند. پیر به شاعر توصیه میکند که به این افراد احترام بگذارد و از بیفکری و انکار دوری کند، چون آنها حقایق عمیق را در مستی و نابخردی خود بیان میکنند. در پایان، سنایی با دیدن این جمع به عمق معانی و رحمت خداوند پی میبرد و بادهای در دست پیر نورانی به دست میآورد.
هوش مصنوعی: دیشب از خانه بیرون رفتم و به خاطر ندانمکاریام داستانی را برای تو نقل میکنم تا از شنیدنش شگفتزده شوی.
هوش مصنوعی: از کوه پایین آمد، آن پیر نورانی که به وضوح مشخص است مسلمان است و در عرصهٔ بلاغت و سخنوری حضوری شگفتانگیز دارد.
هوش مصنوعی: وقتی او مرا دید، پرسید آیا مهمانی داری؟ من هم جواب دادم که بله مهمانی دارم، اما بدون بیحوصلگی و کسالت.
هوش مصنوعی: گفت اگر بر سر عهد و پیمانی باشی، میدانم که دیگر از تو ناامید نخواهم شد.
هوش مصنوعی: به یک مکان زیبا و تمیز و با بزرگمنشی وارد شدم که نه ایرادی از همسایه داشته باشد و نه ترسی از ویران شدن آنجا وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: در آن سرا فردی را دیدم که از افراد پیر و خراباتی است و این قوم همه مانند دیوانی در بیابان شلوغ و برهم ریخته هستند.
هوش مصنوعی: افرادی را میبینم که به بیسیمی (فقر و بیپولی) معروف هستند و به نبود نان معروفاند؛ آنان مانند حروف «الف» کوفی هستند که از سادگی و عریانی خبر میدهند.
هوش مصنوعی: در اینجا دو نفر به گفتوگو پرداختهاند؛ یکی از آنها در میانهٔ سرما و برف سرد میگوید که باختن در این شرایط آسان است و دیگری بافتن روان در حال بارانی را بیان میکند، که در آن بگوید باید برداشت و یا نگیرد. به طور کلی، این بیت به اختلاف نظرها و دیدگاههای متفاوت در زندگی و شرایط انسانی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: یکی میگفت من مانند رستم به دلیل سلطهی بدیها و نفسهای خود در تاریکی به سر میبرم، و دیگری میگفت ما بزرگترین دلیل را داریم که برتر از هر چیزی است.
هوش مصنوعی: یکی از آنها میگوید «من اول هستم» و هیچ کس در مقام من نیست، و دیگری میگوید «من آخر هستم» تا اینکه خلقی فانی شود.
هوش مصنوعی: من از آن حال حیرتانگیز متعجب ماندهام و از تو، ای آقای روحانی، میپرسم که این چه قومی هستند؟
هوش مصنوعی: او میگوید که این گروه افرادی هستند که اهل فساد و بیخبریاند و تو نمیدانی که آنها چه کسانی هستند، زیرا تو آنها را در ردیف افراد بیفایده و گدایی به نام قلاش میشماری.
هوش مصنوعی: اگر انکار کنی، از آن پیمانی که با خدا بستهای، حذر کن، زیرا این مردم در حالت مستی و نادانی، حرفهای بیخود میزنند.
هوش مصنوعی: اگر این گناه را انکار کنی، طبق مذهب آنها باید این اسرار را از مردم پنهان کنی.
هوش مصنوعی: از این موضوع به مردم چیزی نگو، زیرا خیال کن که اصلاً این حرفها را نشنیدهای و فراموش کردهای.
هوش مصنوعی: ای کسی که به خاطر قلاشی و کمحالیات مردم را میترسانی، در زهد و عبادت به مانند بوذر و سلمانی که از عارفان و زاهدان بزرگ هستند، رفتار کن.
هوش مصنوعی: اگر در خدمت این مردم باشی و خود را ناراحت نکنی، حقیقتاً تو در مقام هیچ و مانند زاهدی خواهی بود که به کار عبادت میپردازد.
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم از رحمت الهی خوشحال نباشم وقتی که دیدار چنین مردمی برایم میسر شده است؟
هوش مصنوعی: سنایی را در مجلسی بزرگ و روحانی دیدند که در دستش شرابی قرار دارد، و به همین خاطر فهمیدند که او از این نوع پارسایی و زهد، سرشار و سامان یافته است.
هوش مصنوعی: امروز سنایی فهمید که مقام والای مسلمانی به خاطر خودداری از خواهشهای نفسانی نیست، بلکه در حقیقت این مقام به دلیل عشق و توجه به خداوند (سبحانی) است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ما انصف ندمانی لو انکر ادمانی
فالقهوة من شرطی لاالتوبة من شانی
ریحان به سفال اندر بسیار بود دانی
آن جام سفالی کو و آن راوق ریحانی
لو تمزجها بالدم من ادمع اجفانی
[...]
ترسا بچهای لولی همچون بت روحانی
سرمست برون آمد از دیر به نادانی
زنار و بت اندر بر ناقوس و می اندر کف
در داد صلایِ می از ننگ مسلمانی
چون نیک نگه کردم در چشم و لب و زلفش
[...]
ترسا بچهای، شنگی، شوخی، شکرستانی
در هر خم زلف او گمراه مسلمانی
از حسن و جمال او حیرت زده هر عقلی
وز ناز و دلال او واله شده هر جانی
بر لعل شکر ریزش آشفته هزاران دل
[...]
پنهان به میان ما میگردد سلطانی
و اندر حشر موران افتاده سلیمانی
میبیند و میداند یک یک سر یاران را
امروز در این مجمع شاهنشه سردانی
اسرار بر او ظاهر همچون طبق حلوا
[...]
ای هر سر مویت را رویی به پریشانی
صد روی خراشیده موی تو به پیشانی
در سینه نهان کردم سودای تو مه، لیکن
بس درد که برخیزد زین آتش پنهانی
آن دیگ نبایستی پختن به نیستانها
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.