زیر دام عشوه تا چند ای سنایی دم زنی
گاه آن آمد یکی کاین دام و دم بر هم زنی
از دم خویشی تو دایم مانده اندر دام دیو
گر برون آیی ملک گردی و جام جم زنی
با تو اندر پوست باشد بیگمان ابلیس تو
تا تو اندر عشق دم در خانهٔ آدم زنی
چون نگفتی لا مگو الله و اثباتی مکن
گر قدم در کوی نفی خود نهی محکم زنی
گویی الاالله و آنگاهی ز کوته دیدگی
گه رقم بر علم و گاهی تکیه بر عالم زنی
در نهاد تو دو صد فرعون با دعوی هنوز
تو همی خواهی که چون موسا عصا بر یم زنی
از مراد خود تبرا کن اگر خواهی که تو
در میان بیمرادان یک نفس بی غم زنی
چون ولایتها گرفت اندر تنت دیو سپید
رستم راهی گر او را ضربت رستم زنی
کی دهد عیسا ترا از جوی عینالسلوی آب
چون تو عمدا آتش اندر چادر مریم زنی
نشنود گوش تو هرگز صوت موسیقار عشق
تا تو در بزم مراد خویش زیر و بم زنی
پای بیرون نه ز گلزار و به گلزار اندر آی
تا به دست نیستی با پاکبازان کم زنی
عشق خرگه کی زند اندر هوای سر تو
تا تو خرگه زیر جعد زلف خم در خم زنی
حال را با قال همره کن تو اندر راه عشق
ورنه چون بیمایگان تا کی دم مبهم زنی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، سنایی دربارهی پیچیدگیهای عشق و معانی آن سخن میگوید. او به مخاطب هشدار میدهد که در دام ظاهری عشق نماند و بیندیشد که روح حقیقت عشق چیست. شاعر به این نکته تأکید میکند که اگر انسان در عشق به خود و دنیای مادی چنگ بزند، از حقیقت دور میشود و در وهم و خیال باقی میماند. او به تصویرسازی از دایرهی وجود و چالشهایی که در مسیر عشق بر سر راه انسان است، میپردازد و توصیه میکند تا با خلوص نیت و جدیت در جستجوی حقیقت برآیند. سنایی همچنین به موانع روحی و تباهیهایی که انسان را از مسیر حقیقی عشق دور میکند، اشاره میکند و از او میخواهد که از این موانع عبور کند و به عشق واقعی دست یابد.
هوش مصنوعی: ای سنایی، تا کی زیر دام فریب و لطافت عشق باقی خواهی ماند و در این حال از خود دم میزنی؟ روزی خواهد آمد که بتوانی این دام را با دم خود درهم بیاوری و رها شوی.
هوش مصنوعی: تو همیشه در دام شیطانی به خاطر قرابت با آن دیو هستی، اما اگر از این وضعیت بیرون بیایی، میتوانی به مقامات بلندی دست یابی و به مانند جام جم (آینهای جادویی که ویژگیهای خاصی دارد) درخشش و زیبایی بیابی.
هوش مصنوعی: هرچند ابلیس در وجود تو پنهان است، اما وقتی تو با عشق و محبت به آدم (شیطان) نزدیک میشوی و در خانهاش وارد مینشوی، این جنبهٔ منفی در تو نمایان میشود.
هوش مصنوعی: اگر نگویی «نه» (لا) نمیتوانی بگویی «خدا» (الله) و نباید چیزی را ثابت کنی. وقتی در مسیر عشق، از نفی خود برحذر نباشی، به طور مطمئن نباید قدم بگذاری.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که تو گاهی با جملات بیمعنی یا اشتباه، در تلاش برای فهم عمیق هستی، در حالی که گاهی بر علم و دانش تکیه میکنی و گاهی نیز با این رویکرد، به کوتاهنویسی و عدم دقت دچار میشوی.
هوش مصنوعی: در وجود تو (انسان) بسیاری از فرعونهای مغرور و خودخواه نهفته است، اما هنوز هم میخواهی مانند موسی عصا را بر دریا بزنی و از خداوند معجزه نشان دهی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در میان افرادی که بیهدف و بیمرادند، بدون غم و ناراحتی زندگی کنی، باید از خواستهها و آرزوهای خود دست بکشی.
هوش مصنوعی: وقتی که فرمانرواییها در وجود تو به افکار و خیالات ناپسند تبدیل شوند، مانند دیو سپید (دیو بد) در بدن تو جا میگیرند. اگر بخواهی با نیروی رستم (اسطورهای قهرمان ایرانی) به جنگ آنها بروی و آنها را نابود کنی، باید با قدرت خود به آنها ضربه بزنی.
هوش مصنوعی: عیسی (پیامبری که یکی از معجزاتش زنده کردن مردگان و درمان بیماران است) چگونه میتواند از جوی عینالسلوی، آب به تو بدهد در حالی که تو عمداً آتش را در چادر مریم (مادر عیسی) میزنی؟ این بیت به نوعی به طعنه به کسی اشاره دارد که به جای پذیرش نعمتها و فیضهای الهی، کارهای نادرست و destructive انجام میدهد.
هوش مصنوعی: گوش تو هرگز صدای دلانگیز و موسیقایی عشق را نمیشنود، مگر اینکه در جشن و محفل آرزوهای خود، نغمههای شاد و غمگین را بهخوبی بنوازی.
هوش مصنوعی: از دنیای خارج از باغ گل بیرون نرو و به گلزار وارد شو، تا در کنار افراد پاک و آزادمنش، به دلخواه و بدون محدودیت زندگی کنی.
هوش مصنوعی: عشق چگونه میتواند در دل فکری نسبت به تو ایجاد کند، وقتی که تو خود در زیر سایهٔ موهای پیچیدهات در غم و اندوهی؟
هوش مصنوعی: در مسیر عشق، حال و احساس خود را با گفتار مناسب ترکیب کن؛ زیرا اگر فقط به حرفهای باد هوا بسنده کنی، مانند کسانی که بیمقدارند، تا چه زمانی میخواهی در ابهام و سر در گمی باقی بمانی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گاه آن آمد بتا کاندر خرابی دم زنی
شور در میراث خواران بنی آدم زنی
بارنامهٔ بینیازی برگشایی تا به کی
آتش اندر بار مایهٔ کعبه و زمزم زنی
صدهزاران جان متواری در آری زیر زلف
[...]
گاه آن آمد که شب برخوری شلغم زنی
وز کرم نانی گرت باشد مرآنرا هم زنی
روز در هیزم چدن باشی بصحرا تا بشب
آتش اندر دیگ شلغم گر زنی محکم زنی
خلق را از خوردن هر خوردنی بدخو مکن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.