ای یار مقامر دل پیش آی و دمی کم زن
زخمی که زنی بر ما مردانه و محکم زن
در پاکی و بیباکی جانا چو سراندازان
چون کم زدی اندر دم آن کمزده را کم زن
اشغال دو عالم را در مجلس قلاشان
چون زلف نکورویان بر هم نه و بر هم زن
در چارسوی عنصر صد قافلهٔ غم هست
یک نعره ز چالاکی بر قافلهٔ غم زن
آبی که نهی زان پس بر عالم عالم نه
آتش که زنی آن گه در عالم عالم زن
ار تخت نهی ما را در صف ملایک نه
ور دار زنی ما را بر گنبد اعظم زن
در بوتهٔ قلاشان چون پاک شدی زر شو
وندر صف مهجوران چون صبح شدی دم زن
تاج «انا عبدالله» بر تارک عیسی نه
مهری ز سخن گفتن بر دو لب مریم زن
هر طعمه که آن خوشتر مر بیخبران را ده
هر طعنه که آن سختر بر تارک محرم زن
رخت از در همرنگان بردار و به یکسو نه
وندر بر همدردان خر پشته و طارم زن
در مجلس مستوران وندر صف رنجوران
هم جام چو رستم کش هم تیغ چو رستم زن
یاران موافق را شربت ده و پرپر ده
پیران منافق را ضربت زن و دم دم زن
نقلی که نهی دل را در حجرهٔ مریم نه
لافی که زنی جان را از زادهٔ مریم زن
نازی که کنی اینجا با عاشق محرم کن
لافی که زنی باری با شاهد محرم زن
کحل «ارنی انظر» در دیدهٔ موسی کش
خال «فعصی آدم» در چهرهٔ آدم زن
گر باده دهی ما را بر تارک کیوان ده
ور رای زنی ما را در قعر جهنم زن
چون عشق به دست آمد تن دور کن و خوش زی
چون عقل به پا آمد پی گور کن و خم زن
غماز و سیه رویند اینجا شب و روز تو
در سینهٔ آن سم نه در شربت آن سم زن
بر تارک هفت اختر چون خیمه زدی زان پس
هم خصل دمادم نه هم رطل دمادم زن
خواهی که سنایی را سرمست به دست آری
خاشاک بر اشهب نه تازانه بر ادهم زن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده، به یار خود فراخوان میدهد تا در کنار او بیاید و در مقام کمال و صداقت، عشق و محبت را به نمایش بگذارد. او از یار میخواهد که با تعهد و قدرت، در دل او زخم بزند و با زندهسازی شور و شوق، غمها را از بین ببرد. سنایی از تضادهای موجود در زندگی سخن میگوید و به کنشهایی مانند شربت دادن به دوستان و ضربه زدن به منافقین اشاره میکند. در پایان، شاعر به این نکته میرسد که عشق باید فراتر از عقل باشد و برای دستیابی به سرمستی واقعی، باید از زوایای سخت زندگی عبور کند. تمام این دقتها و فراخوانها نشاندهنده عمق احساساتی است که او در پی ابراز آن است.
هوش مصنوعی: ای دوست، به نزد ما بیا و لحظهای از حضور خود کم نکن، زیرا زخمی که به ما میزنی باید با قوت و شجاعت باشد.
هوش مصنوعی: به محبوب گفته شده است که در پاکی و بیباکی همچون سراندازان (پیشگامان و دلیران) عمل کن، زیرا وقتی که کمی به او توجه کردهای، آن محبت کم را هم رها نکن.
هوش مصنوعی: در مجلس افرادی که به فساد و فریب مشغولاند، دنیا و آخرت را به هم بزن و مانند زلفهای زیبای نیکروان، آنها را درهم بیامیز.
هوش مصنوعی: در هر طرف این عالم، صد گروه از غم و اندوه وجود دارد و با صدای شاد و پرتحرک، بر این گروههای غم فریاد بزن.
هوش مصنوعی: آبی که تو میطلبی، بعد از آن که در عالم پخش شد، نه آتش است که از آن بر دنیا شعله بکشد.
هوش مصنوعی: اگر فرشتگان را در عرش الهی بر ما مسلط نگردانی، پس ما را از بلندای آسمان به زمین نیاور.
هوش مصنوعی: وقتی که در آزمایشگاه قلاشان (تجربههای سخت و دشوار) خالص و پاک شوی، همانند طلا باارزش و گرانبها میگردی. و هنگامی که مانند صبح روشنی و روشنایی به وجود میآوری، در صف افراد رنج دیده و بیکسی نیز زبان به سخن میگشایی.
هوش مصنوعی: تاج «من بندهٔ خدا هستم» بر سر عیسی (پیامبر) قرار دارد و نشانی از مقام اوست و مریم (مادر عیسی) به خاطر سخن گفتن از عشق، نشان محبت بر لبانش دارد و این نشاندهندهٔ جایگاه خاص هر یک از آنهاست.
هوش مصنوعی: هر غذایی که برای نادانان خوشمزهتر است، به آنها بده و هر طعنه و کنایهای که بر سر کسی که به رازها واقف است سختتر از همه باشد، بر او بزن.
هوش مصنوعی: لباس خود را که با همصنفانت همرنگ است، کنار بگذار و بهسوی دیگر برو و در جمع همدردان، خرپشته (که به معنای گرد و غبار یا زحمت) و طارم (که به معنای دشواری در زندگی) را بر دوش بگذار و ادامه بده.
هوش مصنوعی: در جمع انسانهایی که پنهان هستند و در صف افرادی که در رنج و زحمت هستند، همچون رستم با جام شراب بنوش و مانند او نیز شمشیر بزن.
هوش مصنوعی: به دوستان و یاران خود نوشیدنی بده و به آنها زندگی و شادی ببخش، ولی به پیران نیرنگباز و منافق ضربه بزن و به آنها هشدار بده.
هوش مصنوعی: نقل قولی که دل را از یاد مریم (مریم مقدس) نهی میکند، به اندازهی صحبتهایی که با زادهی مریم (عیسای مسیح) میکنی، ارزش ندارد. در واقع، سخن با یک شخص مقدس از اهمیت بیشتری برخوردار است و این دلنگرانی در برابر آن کمارزش محسوب میشود.
هوش مصنوعی: اگر تو در اینجا با عاشقی قهر و ناز کنی، باید با کسی که محرم است، صحبت کنی، نه با کسی که تنها با او زیبایی و دلربایی میکنی.
هوش مصنوعی: چشمهایت مانند کحل، مراد از "ارنی انظر" که موسی (پیامبر) گفت، است و بر چهرهات زینت و علامتی مانند "فعصی" که به آدم (انسان اول) نسبت داده میشود، بگذار.
هوش مصنوعی: اگر به ما شراب بدهی، ما را بر بالاترین نقطه آسمان (کیوان) ببر، و اگر مشورت کنی، ما را به عمیقترین جای جهنم (قعر جهنم) بفرست.
هوش مصنوعی: وقتی عشق به دست میآید، از دنیا و مسائل مادی فاصله بگیر و با شادی زندگی کن. اما وقتی عقل به توجیه میرسد، باید به فکر مرگ و جدایی از این جهان باشی و به آن بیندیشی.
هوش مصنوعی: غم و غصه و سیاهی همیشه در اینجا وجود دارند؛ این احساسات را در دل خود حس کن، نه اینکه در لذتهای ظاهری غرق شوی.
هوش مصنوعی: بر سر هفت سیاره مانند خیمهای قیمتی بنا کردی، حال دیگر نه به خصلتهای همیشگی و مداوم بپرداز، و نه به اندازهی معین و ثابتی مانند یک رطل، رفتار کن.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی سنایی را سرمست و خوشحال کنی، به جای اینکه با تازیانه بر اسب سیاه بزنی، باید درختخاشاک (دانهپران) را بر اسب سفید بگذاری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای یار مقامردل پیش آ و دمی کم زن
زخمی که زنی بر ما مردانه و محکم زن
گر تخت نهی ما را بر سینه دریا نه
ور دار زنی ما را بر گنبد اعظم زن
ازواج موافق را شربت ده و دم دم ده
[...]
مردانه قماری کن دستی به دو عالم زن
خصلی که نهی پر نه نقشی که زنی کم زن
هر دم چو فلک لعبی از پرده برون آری
این شعبده یک سو نه وین معرکه برهم زن
گر مهر نهی بر دل از شوق پیاپی نه
[...]
تا چند حدیث از جم روجام دمادم زن
جامی کش و پشت پا بر مملکت جم زن
منت زملک بیجاست کز عشق بود خالی
جهدی کن و دست و دل بر دامن آدم زن
اول علم تجرید بر گنبد گردون کش
[...]
جانا نفسی آخر از آتش دل دم زن
یک شعله از این آتش بر عالم و آدم زن
از سوز جگر دل را آتشکده غم کن
بر آتش دل آبی از اشک دمادم زن
رخت از دو جهان برکن در ساحت عشق افکن
[...]
گر عارف حق بینی چشم از همه بر هم زن
چون دل به یکی دادی، آتش به دو عالم زن
هم نکتهٔ وحدت را با شاهد یکتاگو
هم بانگ اناالحق را بر دار معظم زن
هم چشم تماشا را بر روی نکو بگشا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.