زهی پشت و پناه هر دو عالم
سر و سالار فرزندان آدم
دلیل راهت ابراهیم آزر
منادی ملتت عیسی مریم
شبستان مقامت قاب قوسین
در درگاه تو بطحا و زمزم
ملایک را نشان از چون تو مهتر
رسل را فخر از چون تو مقدم
نبودی گر برایت گفت ایزد
نه آدم آفریدی و نه عالم
کلاه و تخت کسرا از تو نابود
سپاه و ملک قیصر از تو درهم
میان اولیا صدری و بدری
میان انبیا مهری و خاتم
بوقت راز گفتن با خداوند
نیامد مر ترا یک مرد محرم
تویی زی اقربا درویش ایمن
تویی زی انبیا سلطان اعظم
نگیری خشم از دندان شکستن
شفاعت مر ترا باشد مسلم
ترا دانند زیف و ضال و مجنون
گهی ساحر گهی کاهن منجم
تو آن بودی که بودی و نگشتی
ز مدحت شادمان رنجور از ذم
ندانم در عرب یک خانه کو را
نبودست از برای دینت ماتم
روانت را همه جام پیاپی
سپاهت را همه فتح دمادم
تو آن مردی که در میدان مردان
تو داری پهلوانی چون غشمشم
تو آن شمسی که بر گردون دو نیمه
کنی مه را زهی برهانت محکم
بنوک تازیانه بر فگندی
نهاده گرز افریدون و رستم
به زنجیر اندر آرند و فروشند
هر آنکو هست عاصی از تو یکدم
ترا در صومعه بود ار شفاعت
بدیدی تا به ساق عرش بلغم
سپاه و تخت و ملک و گنج بگذاشت
ز عشق راهت ابراهیم ادهم
مرا یاد تو باید بر زبان بس
سنایی گردد از یاد تو خرم


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش مقام و عظمت پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص)، میپردازد. او را بزرگترین سرور فرزندان آدم و دلیل راه و هدایت بشر معرفی میکند و به ویژگیهای برجستهاش اشاره میکند، از جمله نزدیکیاش به خداوند و مقامش در میان اولیا و پیامبران. شاعر به زیبایی وصف میکند که اگر پیامبر نبود، نه عالم خلق میشد و نه آدم، و او را برتر از هر پادشاهی چون کسرا و قیصر میداند. در ادامه شعرا به شفاعت و جایگاه ویژهاش در برقراری عدل و انصاف اشاره میکند و او را کانون محبت و رحم مینامد. شعر در نهایت با شور و شوق نوید به یادآوری همیشگی نام آن بزرگوار ختم میشود.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که پشتیبان و حمایتکنندهٔ هر دو جهان است و سروری بر فرزندان آدم دارد.
هوش مصنوعی: منظور از این بیت این است که ابراهیم آزر، پدر ابراهیم خلیل (پیامبر خدا) به عنوان دلیل و نشانهای در راه تو قرار دارد و عیسی، پسر مریم، صدای رسای ملت تو است. در واقع، این دو شخصیت به نوعی نمادهای هدایت در دین و راهنمایی به سوی حق هستند.
هوش مصنوعی: درگاه تو مانند شبستانی است که در آن مقام تو به اندازهای است که نزدیک به خداوند قرار دارد و روحانیترین مکانها را در خود دارد، مثل بطحا (جایی در مکه) و زمزم (چشمهای در مکه).
هوش مصنوعی: فرشتگان (ملایک) به خاطر مقام تو، که سرآمد پیامبران (رسل) است، به تو افتخار میکنند و مقام تو برتر از هر کس دیگری است.
هوش مصنوعی: اگر خداوند به خاطر تو نمیبود، نه آدم را خلق میکرد و نه جهان را میآفرید.
هوش مصنوعی: کلاه و تخت کسری (که به عنوان نماد قدرت و سلطنت در ایران باستان است) و سپاه و ملک قیصر (که نمایانگر سلطنت روم است) به وسیلهٔ تو (خدا) نابود شدهاند، یعنی قدرتهای بزرگ بشری در برابر ارادهٔ الهی هیچ ارزشی ندارند و از بین میروند.
هوش مصنوعی: در میان اولیا (دستپروردگان الهی) تو جایگاه صدری و بدری (منزلت و مقام بسیار بالا) داری و در میان انبیا تو مراد و محور مهری و خاتم (به معنای ختم نبوت و مقام ویژه پیامبران) هستی.
هوش مصنوعی: در زمان راز گفتن با خداوند، هیچکس جز تو، که مردی نزدیک و آگاه هستی، حاضر نشد.
هوش مصنوعی: تو از نزدیکترین افراد به خداوند و درویشایمنی، و تو از پیامبران بزرگترین سلطان هستی.
هوش مصنوعی: اگر کسی از تو ناراحت میشود چون دندانش را شکستهای، نگران نباش، چون تو با شفاعتت برای او کمک و نجاتی تضمینشده خواهی بود.
هوش مصنوعی: تو را گاهی دیوانه، گاهی جادوگر و گاهی کاهن و منجم مینامند و در مورد تو به این صفات اشاره میکنند.
هوش مصنوعی: تو همان کسی هستی که بودی و تغییری نیافتادی؛ اگر از ستایش تو خوشحال هستی، از بدگوییها هم ظرفی نمیکنی.
هوش مصنوعی: نمیدانم در عرب (که میتواند به معنای عربها یا دیار عرب باشد) خانهای وجود ندارد که برای دین تو (خدا) عزاداری و سوگواری برپا نشود.
هوش مصنوعی: جان تو همیشه در حال شادابی است و سپاه تو هر لحظه پیروزی میآورد.
هوش مصنوعی: تو آن مردی هستی که در بین مردان، چنان پهلوانی را در دل داری که مانند غشمشم است.
هوش مصنوعی: تو آن خورشیدی هستی که میتوانی مه را به دو نیم تقسیم کنی، و این نشان از قدرت و استواری تو دارد.
هوش مصنوعی: تو میگویی که با تازیانهای که بر آن نهادهای، میتوانی همانند گرز افریدون و رستم، قدرت و شکوه آنان را به نمایش بگذاری.
هوش مصنوعی: هر کسی که در برابر تو سرکشی کند، به زنجیر میافتد و به فروش میرسد.
هوش مصنوعی: اگر در صومعه (محل عبادت زاهدان) شفاعت تو را میدیدند، تا به بالای عرش (آسمان) میرسیدند و این شفاعت باعث میشد که بلغم (اخلاط سرد و تر) بهتدریج از بین برود.
هوش مصنوعی: ابراهیم ادهم، شخصیتی مذهبی و زاهد، به خاطر عشق به خداوند و طلب نزدیک شدن به او، تمامی مقامها و داراییهای دنیوی مانند لشکر، تخت، ملک و سرمایه را رها کرد.
هوش مصنوعی: یاد تو باید همیشه بر زبانم جاری باشد تا سنایی از یاد تو شاد و خوشحال شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به پاکی سید فرزند آدم
به نیکی رهنمای خلق عالم
درین محنت سرای شادی و غم
که گاهی ماژ باشد گاه ماتم
غمم غم بی و همراز دلم غم
غمم همصحبت و همراز و همدم
غمت مهله که مو تنها نشینم
مریزا بارک الله مرحبا غم
چو دانستم که گردندهست عالم
نیاید مرد را بنیاد محکم
پس آن بهتر که ما در وی مقیمیم
شبان و روز با هم مست و خرم
مرا زان چه که چونان گفت ابلیس
[...]
مبارک باد و میمون باد و خرم
همایون خلعت سلطان عالم
بلی خود خلعت سلطان بهرحال
مبارک باشد و میمون و خرم
ترا بیرون ز تشریف شهنشاه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.