دو روز گر دلی از عیش دهر آباد است
چه جای خنده که این خانه سست بنیاد است
در این سراچهٔ فانی خوشا به حال کسی
که او ز بندگی روزگار آزاد است
چراغ عمر که روشن از اوست شام حیات
هنوز صبح نگردیده کُشتهٔ باد است
نبسته طرف کسی از رفاقت نااهل
به احتیاط بزن مشت راکه فولاد است
ز مهربانی بیاصل او مشو ایمن
که روزگار گهی صید و گاه صیاد است
عجب گلیست جوانی برای آن گلچین
که عندلیب صفت هر سحر به فریاد است
سری که در گرو راحت جهان داری
به هوش باش که در زیر تیغ جلاد است
اگر برای خرابیست روی خاک بس است
چه جای ساختن قصر و باغ شداد است
طریق راست رَوی را اگر همی طلبی
نه در طریقه مستان نه زهد زهاد است
نفس به سینه در این تنگ دگر شد تنگ
اجل بیا تو مدد کن که وقت امداد است
به آهن دل نادان نمیکند اثری
سخن اگرچه گرانتر ز پتک حداد است
نیافریده خداوند راحت اندر دهر
کسی چگونه ز دور زمانه دلشاد است
سخن به قاعده انشا نمیکنی (صامت)
هنوز طفل تو محتاج چوب استاد است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر پندآمیز دربارهٔ ناپایداری دنیا و فریبندگی روزگار است. شاعر میگوید عمر چون چراغی در برابر باد زود خاموش میشود، جوانی میگذرد، آسایش در دنیا آفریده نشده و ساختن کاخ برای سرانجامی که ویرانی است بیهوده است. او از دوستی با نااهل و بیاثری پند در دل نادان سخن میگوید و راه درست را بیرون از مستی و زهد خشک میداند. در پایان با فروتنی خود را کودکی میخواند که هنوز به تأدیب استاد نیاز دارد.
هوش مصنوعی: اگر دلی دو روزی از خوشیهای دنیا آباد و شاد باشد، جای خندیدن و دلخوشی نیست، زیرا این خانهٔ دنیا پایهای سست دارد و ویران میشود.
هوش مصنوعی: در این خانهٔ کوچک و ناپایدار دنیا، خوشا به حال کسی که از بندگی و اسارت روزگار آزاد است.
هوش مصنوعی: چراغ عمر که شب زندگی با آن روشن است، پیش از آنکه صبح شود با بادی خاموش میشود؛ یعنی عمر کوتاه است و ناگهان به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: هیچکس از دوستی با نااهل سودی نبرده است. با احتیاط رفتار کن، زیرا مشت زدن به فولاد دست خودت را میآزارد؛ یعنی درافتادن با سختدلان زیانآور است.
هوش مصنوعی: از مهربانی بیپایهٔ روزگار آسودهخاطر مباش، زیرا روزگار گاهی خود را صید نشان میدهد و گاهی صیاد است و آدمی را به دام میاندازد.
هوش مصنوعی: جوانی گل شگفتی است برای کسی که آن را میچیند و از دست میدهد و مانند بلبل هر سحر از حسرتش فریاد و ناله میکند.
هوش مصنوعی: سری که آن را در گرو آسایش دنیا گذاشتهای، هوشیار باش که زیر شمشیر جلاد است و هر لحظه ممکن است از دست برود.
هوش مصنوعی: اگر سرانجام کار ویرانی است، همین زندگی ساده روی خاک کافی است؛ دیگر چه جای ساختن کاخ و باغی مانند باغ شداد است.
هوش مصنوعی: اگر راه درست و میانه را میجویی، آن راه نه در شیوهٔ مستان و خوشگذرانان است و نه در زهد خشک زاهدان.
هوش مصنوعی: نفس در سینهٔ تنگ من از تنگنای این دنیا به شماره افتاده است. ای مرگ، بیا و یاریام کن که اکنون هنگام یاری است.
هوش مصنوعی: سخن، هرچند از پتک آهنگر سنگینتر باشد، در دل آهنین و سخت نادان اثری نمیکند.
هوش مصنوعی: خداوند در دنیا آسایش کامل نیافریده است؛ پس چگونه کسی میتواند از گردش روزگار شادمان باشد؟
هوش مصنوعی: شاعر خود را خطاب میکند: ای صامت، هنوز سخن را درست و به قاعده نمیسرایی و مانند کودکی هستی که به چوب و تأدیب استاد نیاز دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
جگر ز زخم تو معمور و دل ز غم شاد است
ز یمن جور تو اقلیم درد آباد است
اجل ز هر غمم آسوده کرد و دانستم
که شمع را اگر آسایشی است از باد است
به آن رسیده که رامم شود، رمش ندهی
[...]
نه خاطری ز من آسوده نی دلی شاداست
وجود ناقص من چشم زخم ایجاد است
نفس نمانده که با نوحهٔ بر آمیزم
وگرنه زیر لبم موج خیز فریاد است
توئی تو انجمن افروز خاطری ایگل
[...]
دلم به عشق ز آسیب فتنه آزاد است
چراغ بزم سلیمان مصاحب باد است
دماغ نکهت گل نیست ما خموشان را
به عندلیب بگویید این چه فریاد است
کسی نمانده که گیرد خبر ز حال کسی
[...]
دلم ز قید پریدن همیشه آزاد است
دو بال بر تن من، چون دو دست صیاد است
شود ز سایه تصویر، با زمین یکسان
عمارت دل ما بس که سست بنیاد است
کسی نماند که از جور آسمان نگریست
[...]
برا امام که بنیاد عمر بر باد است
بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است
غلام همت آنم که جز محبت تو
ز هرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است
شنیدهاید که در حق دوستان علی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.