جهان علم و بحر فضل و کوه حلم ای کآمد
سپهر مجد و برج فضل را قدرت ثریائی
زهی ذات همایون تو کاندر عرصهٔ عالم
چنان باشد که باشد در میان قطره دریائی
نظیرت در هنر مانند عنقا بود در عالم
به عالم گر نبودی همچو عنقا نام عنقائی
نه عیسائی ولی لطفت بود جانبخش درمانی
نه موسائی ولی رایت بود تابنده بیضائی
بود دست جوادت ابروابر گوهر افشانی
بود شمع ضمیرت مهر و مهر عالم آرائی
چراغ مهر، بزم دانشت را شمع زرینی
رند چرخ، صحن حضرتت را فرش دیبائی
بود روی و ضمیر و دست و طبعت کآمدند الحق
جهان را روشنی بخشی و کار رشک فرمائی
یکی ماه دل افروزی، یکی مهر جهانتابی
یکی ابر درافشانی، یکی بحر گهرزائی
نکردی تربیت گر مهر رای عالم آرایت
که آمد تربیت فرمای هر پنهان و پیدائی
نگردیدی به عمان درتابان قطره ی آبی
نگشتی در بدخشان لعل رخشان سنگ خارائی
ترابا خویش دیدم سر گران و داشتم چندی
از این غم جان بی صبری و حال نا شکیبائی
مرا بگذشت در دل کز پی تقریب این مطلب
فرستم سویت اشعار متین ابیات زیبائی
ولی چون گفته شد این چند بیت و وقت آن آمد
که کلک گوهر افشانم کند از مطلب ایمائی
به من چون بیش گشتی مهربان و ذره سان دادی
مرا در سایه ی خورشید لطفت باز مأوائی
کنون آن به کز این مطلب بکوشم بر دعای تو
که نبود غیر از اینم هر زمان در دل تمنائی
به عالم نیست تا چون نغمه ی دلکش طرب بخشی
به گیتی نیست تا چون جام صهبا بهجت افزائی
به بزمت روز و شب ناهید گردون نغمه پردازی
به دستت سال و مه خورشید تابان جام صهبائی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سحاب در این قطعه ممدوحی را به دانش، بخشندگی، بردباری و اندیشهٔ روشن میستاید و او را پرورندهٔ مروارید و لعل میخواند. سپس میگوید ممدوح مدتی با او سرسنگین بوده و او شعری سروده تا گلایهاش را به اشاره بازگوید. اما پیش از آنکه به گلایه برسد، ممدوح دوباره مهربان شده است. از این رو شاعر گلایه را رها میکند و شعر را با دعا برای شادی و بزم همیشگی ممدوح به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در دانش چون جهانی، در فضیلت چون دریا و در بردباری چون کوهی؛ قدرت تو در آسمانِ بزرگی و برجِ فضیلت همچون ستارهٔ ثریا بلند و درخشان است.
هوش مصنوعی: آفرین بر وجود فرخندهٔ تو که در میان مردم جهان چنان است که دریایی در میان قطرهها باشد؛ یعنی دیگران در برابر تو قطرهاند و تو دریا.
هوش مصنوعی: همتای تو در هنر مانند سیمرغ در جهان نایاب است؛ سیمرغی که فقط نامی از او هست. اگر نام سیمرغ هم نبود، از همتای تو حتی نامی هم نمیماند.
هوش مصنوعی: عیسی نیستی، اما مهربانی تو مانند دم عیسی جان میبخشد و درمان میکند. موسی نیستی، اما اندیشهات مانند ید بیضای موسی روشن و درخشان است.
هوش مصنوعی: دست بخشندهٔ تو مانند ابری است که به جای باران گوهر میبارد. اندیشهات چون شمعی است و همچون خورشید جهان را میآراید.
هوش مصنوعی: خورشید برای مجلس دانش تو مانند شمعی زرین است و پارچهٔ ابریشمینِ آسمان برای درگاه تو فرشی از دیبا است.
هوش مصنوعی: چهره، اندیشه، دست و طبع تو به راستی به جهان روشنی میبخشند و مایهٔ رشک دیگراناند.
هوش مصنوعی: به ترتیب، چهرهات ماهی دلافروز است، اندیشهات خورشیدی جهانتاب، دستت ابری که مروارید میبارد و طبعت دریایی که گوهر میزاید.
هوش مصنوعی: اگر اندیشهٔ خورشیدگونه و جهانآرای تو، که پرورندهٔ هر چیز پنهان و آشکار است، پرورش نمیداد،
هوش مصنوعی: در دریای عمان قطرهٔ آبی به مروارید درخشان بدل نمیشد و در بدخشان سنگ سخت به لعل تابان تبدیل نمیگشت.
هوش مصنوعی: دیدم که با من سرسنگین شدهای و مدتی از این غم جانی بیقرار و حالی ناشکیبا داشتم.
هوش مصنوعی: به دلم رسید که برای پیش کشیدن این موضوع، شعرهایی استوار با بیتهای زیبا برایت بفرستم.
هوش مصنوعی: اما وقتی این چند بیت سروده شد و زمان آن رسید که قلم گوهربارم به خواستهٔ اصلی اشاره کند،
هوش مصنوعی: دیدم که با من از پیش مهربانتر شدهای و مرا که چون ذرهای خردم، دوباره در سایهٔ خورشید لطفت پناه دادهای.
هوش مصنوعی: پس اکنون بهتر است گلایه را کنار بگذارم و به دعا برای تو بکوشم، زیرا جز این در هیچ زمانی آرزویی در دل ندارم.
هوش مصنوعی: در جهان چیزی مانند نغمهٔ دلنشین شادیبخش نیست و هیچ چیز مانند جام شراب شادی را نمیافزاید.
هوش مصنوعی: دعای شاعر این است که شب و روز ناهیدِ آسمان در مجلس تو نوازندگی کند و سالها و ماهها خورشید تابان جام شرابی در دست تو باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بهار آمد من و هر روز نو باغی و نو جایی
به گشتن هر زمان عزمی به بودن هر زمان رایی
قدح پر باده رنگین به دست باده پیمایی
چو مرغ از گل به گل هر ساعتی دیگر تماشایی
نگاری با من و رویی نه رویی بلکه دیبایی
[...]
شبی تاری چو بیساحل دمان پر قیر دریائی
فلک چون پر ز نسرین برگ نیل اندوده صحرائی
نشیب و توده و بالا همه خاموش و بیجنبش
چو قومی هر یکی مدهوش و درمانده به سودائی
زمانه رخ به قطران شسته وز رفتن برآسوده
[...]
ایا بی حد و مانندی که بی مثلی و همتایی
تو آن بی مثل و بی شبهی که دور از دانش مایی
ز وهمی کز خرد خیزد تو زان وهم و خرد در وی
ز رایی کز هوا خیزد تو دور از چشم آن رایی
پشیمانست دل زیرا که تو اسرارها دانی
[...]
خرد را دوش میگفتم که ای اکسیر دانایی
همت بیمغز هشیاری همت بیدیده بینایی
چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد
که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی
کسی کاندر جهان بیهیچ استکمال از غیری
[...]
زهی اخلاق تو محمود همچون عقل و دانائی
زهی ایام تو مشکور همچون عهد برنائی
امام شرق رکن الدینکه سوی حضرتت دایم
خطاب انجم و چرخست مولانا و مولائی
اضافت با کف رادت ز گیتی گنج پردازی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.