شوم دیوانه اش مجنون به من گر همسفر باشد
در آتش می روم پروانه ام گر راهبر باشد
توانم شد به عیسی هم نفس گر خشک لب باشم
روم بر آسمان گر همچو ابرم چشم تر باشد
شود آن وقت عیب کجروان راست رو ظاهر
که آدم را قبول عام از راه هنر باشد
چسان آتش کند منع تپش مرغ کبابی را
که با هر شعله پرواز آورد گر بال و پر باشد
سخن باریک تر از موی خواهد در میان آمد
در آن بزمی که حرف پیچ و تاب آن کمر باشد
به تکلیف نماز و روزه چون هشیار می گیرند
نخواهم رفت از میخانه تا عقلم به سر باشد
چسان دل را توان برداشت از مژگان خونریزی
که کار سینه ریشان دایماً با نیشتر باشد
ز بی برگی توانی همچو سرو آزاد گردیدن
که در بار است هر نخلی که آن را برگ و بر باشد
توان در گلشن عالم سعیدا یکدمی وا شد
به شرط آنکه در دستت چو گل یک مشت زر باشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل تکبیتی و پراکندهمضمون است. شاعر در آن از شدت عشق و جنون خود سخن میگوید که از مجنون و پروانه پیشتر است. سپس از مژگان خونریز و کمر باریک یار و بیقراری عاشقِ سوخته میگوید و با طنز، مستی را راه گریز از تکلیف نماز و روزه میداند. در پایان، بیبرگی را مایهٔ آزادگی سرو میشمارد، اما با کنایهای تلخ میگوید که در گلشن دنیا شکفتن بی مشتی زر ممکن نیست.
هوش مصنوعی: اگر مجنون همسفر من شود، او شیفته و دیوانهٔ من میشود؛ و اگر پروانه راهنمای من باشد، من خود به درون آتش میروم. یعنی در عشق و جنون از مجنون و پروانه پیشترم.
هوش مصنوعی: اگر لبم از خواهش دنیا خشک بماند، میتوانم همدم عیسی شوم. اگر چشمم مانند ابر گریان باشد، به آسمان بالا میروم.
هوش مصنوعی: وقتی آدمی از راه هنر و شایستگی مقبول همگان شود، عیب کجروان در برابر آدم درستکار آشکار میشود.
هوش مصنوعی: آتش چگونه میتواند مرغی را که کباب میشود از تپیدن بازدارد؟ چنین مرغی اگر بال و پری داشته باشد، با هر شعله به پرواز درمیآید. عاشقِ سوخته نیز در آتش عشق آرام نمیگیرد.
هوش مصنوعی: در مجلسی که سخن از پیچ و تاب کمر باریک یار باشد، سخنانی باریکتر و دقیقتر از مو به میان میآید.
هوش مصنوعی: چون انسان هشیار را به نماز و روزه مکلف میکنند، تا وقتی عقلم بر سر است از میخانه بیرون نمیروم. این سخن طنزآمیز است: مستی را بهانهای برای رهایی از تکلیف میداند.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان دل را از مژگان خونریز یار جدا کرد؟ کار سینهریشان همیشه با نیشتر است. مژگان یار به نیشتر و عاشق به سینهریش مانند شده است.
هوش مصنوعی: با بیبرگی و بیچیزی میتوانی مانند سرو آزاد باشی. هر درختی که برگ و میوه دارد، زیر بار است. یعنی وابستگی به مال و دارایی، آدمی را گرفتار و سنگین میکند.
هوش مصنوعی: سعیدا، در گلستان جهان فقط به شرطی میتوان لحظهای شکفته و شاد بود که مانند گل، مشتی زر در دست داشته باشی. «زر» اشاره به پرچمهای زرد میان گل است و بیت بهطنز میگوید شادی در دنیا با پول به دست میآید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دل من چون صدف باشد، خیال دوست دُر باشد
کنون من هم نمیگنجم، کز او این خانه پر باشد
ز شیرینی حدیثش شب، شکافیدهست جان را لب
عجب دارم که میگوید؟ حدیث حق مر باشد
غذاها از برون آید، غذای عاشق از باطن
[...]
من آزاد آمدم زان دوست کز دشمن بتر باشد
به ظاهر معتبر گوید به باطن مختصر باشد
حضور و غیبتِ یاران مخلص مختلف نبود
حذر اولاتر از یاری که در غیبت دگر باشد
نه از بی دانشی بود این که دشمن دوست دانستم
[...]
مبارک بامدادی کان جمال اندر نظر باشد
خجسته طالعی کان ماه را بر ما گذر باشد
گرت بیند کسی کز زندگی دل خبر دارد
عجب نبود، اگر تا زنده باشد بی خبر باشد
نظر از دور در جانان بدان ماند که کافر را
[...]
گرفتار سر زلفت کجا در بند سر باشد
زهی با بسته سودا که از سر باخبر باشد
کسی کز قامت جانان به طوبی سر فرود آرد
دراز اندیشه خوانندش ولی کوته نظر باشد
مرا سریست با مهرت که آن دیگر نخواهد شد
[...]
دلم از ناله خوش گردید امید اثر باشد
بسی آسود شستم این خدنگم کارگر باشد
اگر دزدیده دیدن ها نباشد بهر پاس دل
محبت از تغافل های بیجا در خطر باشد
دلم تا خو به آسایش نگیرد روز خرسندی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.