تا شده است از دوربینی عاقبتبین دیدهام
در ترازوی قیامت خویش را سنجیدهام
منت دست نوازش میکشم از دست رد
از قبول خلق از بس بیتمیزی دیدهام
کی نظر بندم به صحرا میکند چشم غزال
این نوازشها که من از سنگ طفلان دیدهام
میکند در پیش پا دیدن نگاهم کوتهی
بس که از شرم غدار او نظر دزدیدهام
بوده ذوق پاره گردیدن گریبانگیر من
جامهای چون کعبه در سالی اگر پوشیدهام
بر زمین ناید ز شادی پای من چون گردباد
تا خس و خاشاک هستی را به هم پیچیدهام
زینهار از کامجویی دست خود کوتاه دار
کز گل ناچیده من صد دامن گل چیدهام
کردهام از بهر کاهش خویش را گردآوری
چون مه نو ز التفات مهر اگر بالیدهام
مد احسان میشمارم پیچ و تاب مار را
چین ابرویی که من از اهل دولت دیدهام
آیهٔ رحمت شمارم سبزهٔ زنگار را
از جهان نادیدنی از بس که صائب دیدهام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از تجربههای تلخ خود با مردم و روزگار سخن میگوید و نشان میدهد که چگونه این تجربهها معیارهایش را دگرگون کرده است. او رد شدن را بهتر از پذیرش بیتشخیص مردم، سنگ کودکان را نوازش، پیچ و تاب مار را ملایمتر از اخم صاحبان قدرت و زنگار را نشانهٔ رحمت میداند. در کنار اینها از عاقبتاندیشی، ترک کامجویی، رهایی از تعلقات هستی و شور عشق سخن میگوید.
هوش مصنوعی: از وقتی که با دوراندیشی چشمم عاقبتنگر شده است، خود را پیشاپیش در ترازوی روز قیامت سنجیده و حساب خود را رسیدهام.
هوش مصنوعی: از بس در پذیرفتن و پسندیدن مردم بیتشخیصی دیدهام، رد شدن از سوی آنان را چون نوازش میدانم و منت آن را میکشم.
هوش مصنوعی: با این همه نوازشی که من (دیوانهٔ عشق) از سنگپرانی کودکان دیدهام، چشم آهو کی میتواند مرا با جادوی نگاهش به صحرا بکشاند و پایبند کند؟ یعنی سنگ کودکان شهر را بر صحرا و آهوانش ترجیح میدهم.
هوش مصنوعی: از بس از شرم، نگاهم را از رخسار معشوق دزدیده و فروانداختهام، نگاهم کوتاه شده و حتی پیش پای خود را هم درست نمیبیند.
هوش مصنوعی: اگر سالی یک بار مانند کعبه جامهٔ نو پوشیدهام، شوق دریدن گریبان (از شور عشق) دامنگیرم بوده است و جامه را سالم نگذاشتهام.
هوش مصنوعی: از وقتی که مانند گردباد خس و خاشاک هستی را درهم پیچیده و جمع کردهام (از تعلقات وجود فارغ شدهام)، از شادی پایم به زمین نمیرسد.
هوش مصنوعی: زنهار، دست خود را از کامجویی کوتاه کن؛ زیرا من از گلی که نچیدم، یعنی از خویشتنداری و ترک کام، صد دامن گل بهره بردهام.
هوش مصنوعی: اگر مانند ماه نو از توجه خورشید رشد کرده و بزرگ شدهام، خود را برای کاستن گرد آوردهام؛ یعنی هر افزونی و بزرگی سرانجامش کاستی است.
هوش مصنوعی: با آن اخمهایی که از ثروتمندان و صاحبان قدرت دیدهام، پیچ و تاب مار را در برابرش احسان و نیکی میشمارم.
هوش مصنوعی: صائب، از بس در جهان چیزهای ناخوشایند و نادیدنی دیدهام، زنگار سبز را هم (که نشانهٔ فرسودگی است) نشانهای از رحمت میدانم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
یک نظر دوش از شکنج زلف او دزدیدهام
زیر هر تار شکنجی صد جهان جان دیدهام
دوش از آن سودا که جانم ز آن میان گوئی کجاست
مرغ و ماهی آرمید و من نیارامیدهام
بیمیانجی زبان و زحمت گوش آن زمان
[...]
هر که گوید کان چراغ دیدهها را دیدهام
پیش من نه دیدهاش را کامتحان دیدهام
چشم بد دور از خیالش دوشمان بس لطف کرد
من پس گوش از خجالت تا سحر خاریدهام
گرچه او عیار و مکار است گرد خویشتن
[...]
چشم خود را دوست میدارم که رویش دیدهام
عاشقم بر گوش خود کآواز او بشنیدهام
ای حریفان من در این مذهب نه امروز آمدم
عشق او در مجلس روحانیان ورزیدهام
چون سماع عاشقانش گرم شد روز الست
[...]
تا فراقت دیدهام خون میچکاند دیدهام
برکَن از سر دیدهام گر جز خیالت دیدهام
رحم کن بر من که بیرویت ز پا افتادهام
سر مپیچ از من که چون زلفت به سر گردیدهام
بارها پیشت ز غربت نامهها بنوشتهام
[...]
تا منور شد ز خورشید رخ او دیدهام
در همه اشیا ظهور صورت او دیدهام
از مذاق جان من بوی دم عیسی نرفت
تا چو موسی نطق آن شیریندهان بشنیدهام
کافرم گر، دیدهام بیعشق او چندان که من
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.