رستم کسی بود که برآید به خوی خویش
در وقت احتیاج بگیرد گلوی خویش
آبی است آبرو که نیاید به جوی باز
از تشنگی بسوز ومریز آبروی خویش
هرکس که همچو صبح نفس راشمرده زد
پرنور کرد عالمی ازگفتگوی خویش
بیدار شو به چشم تأمل نظاره کن
هر صبحدم درآینه حشر روی خویش
صرصر به گرد من نرسد درگذشتگی
دلبستگی چو غنچه ندارم به بوی خویش
زین بیش بحر را نتوان انتظار داد
چون سنگ می زنیم به قلب سبوی خویش
فردا چو برق از آتش سوزان گذر کند
امروز هرکه بگذرد از آرزوی خویش
صائب نصیب دشمن خونخوار ماشود
طرفی که بسته ایم ز جام و سبوی خویش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزی است دربارهٔ چیرگی بر نفس، نگهداشتن آبرو و پرهیز از اظهار نیاز. شاعر سخن سنجیده، بیداری از غفلت، دل نبستن به داشتهها و گذشتن از آرزوها را میستاید و گذشتن از آرزو را مایهٔ رهایی از آتش آخرت میداند. در پایان یادآور میشود که آنچه آدمی میاندوزد سرانجام به دست دیگران میافتد.
هوش مصنوعی: پهلوان واقعی کسی است که بر خوی و طبع خود چیره شود و هنگام نیاز، گلوی خواهش خود را بفشارد و دست نیاز پیش کسی دراز نکند.
هوش مصنوعی: آبرو مانند آبی است که چون از جوی رفت دیگر بازنمیگردد؛ پس از تشنگی بسوز ولی آبروی خود را برای رفع نیاز مریز.
هوش مصنوعی: هر کس مانند صبح سنجیده و با شمردن نفس سخن بگوید، با گفتار خود جهانی را روشن میکند.
هوش مصنوعی: از غفلت بیدار شو و هر بامداد با چشم اندیشه چهرهٔ خود را در آینه بنگر و آن را چون آینهٔ رستاخیز ببین؛ یعنی برخاستن از خواب هر صبح نمونهای از برخاستن روز قیامت است.
هوش مصنوعی: در گذشتن و رها کردن، تندباد هم به گرد من نمیرسد؛ زیرا من مانند غنچه به بوی خود دلبسته نیستم و آن را نگه نمیدارم.
هوش مصنوعی: بیش از این نمیتوان دریا را منتظر گذاشت؛ پس مانند سنگ به دل سبوی خود میزنیم و آن را میشکنیم تا آب آن به دریا بپیوندد؛ یعنی تن و هستی محدود را میشکنیم تا به اصل بیکران بپیوندیم.
هوش مصنوعی: هر کس امروز از آرزوهای خود بگذرد، فردا در قیامت مانند برق به آسانی و شتاب از آتش سوزان دوزخ میگذرد.
هوش مصنوعی: صائب، بهرهای که از جام و سبوی خود اندوختهایم سرانجام نصیب دشمن خونخوار ما میشود؛ یعنی آنچه میاندوزیم برای دیگران میماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مردانه وار بر گذر از آرزوی خویش
دیگر مبین به دیده خود دیده سوی خویش
روی دل کسان نتوان دید و روی دوست
گر روی دوست خواهی منگر به روی خویش
ور برگ ترک خویشتنت نیست در سلوک
[...]
ای بی خبر زحسن گلستان روی خویش
خوش بوی کن بنفشه تر ار بموی خویش
ای ماه نور برده ز رخسار (تو)ببین
درآفتاب پرتو خورشید روی خویش
ای ازرخ تو حسن قوی کرده پشت خود
[...]
تا چند دردسر کشم از گفتگوی خویش
جایی روم که خود نبرم راه سوی خویش
چون من بخوی کس نیم و کس بخوی من
آن خوبتر که خوی کنم هم بخوی خویش
خوش حالتی که در طلبت گم شوم ز خود
[...]
افغان که بعد صد طلب و جستوجوی خویش
پر خون برم ز چشمه حیوان سبوی خویش
آزرده تر ز آبله خار دیده ام
خونابه ریزم از بن هر تار موی خویش
از بس که گشته پر ز غم و غصه هر رگم
[...]
رفتم که بشکنم به ملامت سبوی خویش
در راه دل سبیل کنم آبروی خویش
بر عافیت چه ناز کنم گر برآورم
خود را به عادت غم و غم را به خوی خویش
شد عمرها که برده ای از خویشتن مرا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.