خلاف راستی باشد خلاف رای درویشان
بنه گر همتی داری سری در پای درویشان
گرت آیینهای باید که نور حق در او بینی
نبینی در همه عالم مگر سیمای درویشان
قبا بر قد سلطانان چنان زیبا نمیآید
که این خُلقان گردآلوده را بالای درویشان
به مأوی سر فرود آرند درویشان؟ معاذ الله
وگر خود جنتالمأوی بوَد مأوای درویشان
وگر خواهند درویشان مَلَک را صنع آن باشد
که مُلک پادشاهان را کند یغمای درویشان
گر از یک نیمه زور آرد سپاه مشرق و مغرب
ز دیگر نیمه بس باشد تن تنهای درویشان
کسی آزار درویشان تواند جست؟ لا والله
که گر خود زهر پیش آرد بوَد حلوای درویشان
تو زر داری و زن داری و سیم و سود و سرمایه
کجا با این همه شغلت بوَد پروای درویشان
که حق بینند و حق گویند و حق جویند و حق باشد
هر آن معنی که آید در دل دانای درویشان
دو عالم چیست تا در چشم اینان قیمتی دارد
دویی هرگز نباشد در دل یکتای درویشان
سرای و سیم و زر در باز و عقل و جان و دل سعدی
حریف این است اگر داری سر سودای درویشان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ستایش درویشان و سادهزیستی آنها میپردازد و تأکید میکند که راستی و حقیقت در نظر آنها از هر چیز دیگری مهمتر است. او میگوید که زیبایی و ارزش واقعی در همان روحیهی بیریا و عدم تعلق به متاع دنیا نهفته است. درویشان با دید عمیق و حقطلبی خود، به دنیا و ثروت بیتوجهاند و این رفتارشان در مقایسه با پادشاهان و ثروتمندان، انسان را به فکر فرو میبرد. در نهایت، شاعر اشاره میکند که دنیا و داراییها هیچ ارزشی برای درویشان ندارند و آنها تنها به جستجوی حق مشغولند.
هوش مصنوعی: هر چیزی که با حقیقت و راستی تناقض داشته باشد، مخالف نظر درویشان است. اگر اراده و همتی داری، به پا و راه درویشان برو، زیرا آنها نمایانگر حقیقتاند.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی نور حقیقت را ببینی، باید به درویشان نگاه کنی؛ زیرا در هیچکجای جهان غیر از چهرههای درویشان، آن نور را نخواهی یافت.
لغتنامه دهخدا: خلقان . [ خ ُ ] (ع ص ، اِ) ج ِ خَلَق ، کهنه و فرسوده . در نظم و نثر فارسی بصورت مفرد بکار رفته است
هوش مصنوعی: آیا درویشان باید سر به زیر بگذارند و در جایی آرام بگیرند؟ خدا نیاورد! حتی اگر آنجا بهشت باشد، نمیتواند جای درویشان باشد.
هوش مصنوعی: اگر درویشان بخواهند، ملک (فرشتگان) باید این را بسازند که دولت پادشاهان را به غارت درویشان بگذارد.
هوش مصنوعی: اگر از یک طرف، سپاه مشرق و مغرب (شرق و غرب) به یک اندازه به دشمنی بیاید، تنها به یک نیمه از آن نیرو (یعنی یک نصف) برای نابود کردن درویشان کافی است. این اشاره به قدرت و توانایی درویشان دارد که حتی در برابر سپاههای بزرگ، تنها با کمی زور میتوانند مقاومت کنند.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند به درویشان آزار برساند، به خدا قسم که اگر خود زهر را هم به آنها بدهد، آن زهر برایشان مانند حلوا خواهد بود.
هوش مصنوعی: تو ثروت و زن و مال و سود داری، پس با این همه مشغلهات، چه اهمیتی برای درویشان (فقرا و زاهدان) قائل نیستی؟
هوش مصنوعی: افرادی که حق را میبینند و بیان میکنند و در جستجوی حقیقت هستند، در حقیقت هر مفهومی که بر دل دانای درویشان میگذرد، همان حق است.
هوش مصنوعی: در نظر درویشان، دو جهان (دنیا و آخرت) چه ارزشی دارد؟ زیرا در دل آنها هیچ جدایی و دوگانگی وجود ندارد و همه چیز را بهصورت یکتا میبینند.
هوش مصنوعی: اگر در تو شهامت و شجاعت وجود دارد که به دنبال معشوقی از درویشان بروی، باید بدانید که ثروت و زیبایی مادی (مانند خانه، زر، و جواهر) اهمیتی ندارد و تنها عقل و جان و دل ارزشمند هستند. سعدی با این سخن به مریدان و اهل معرفت اشاره میکند که باید به روح و معنا توجه کنند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دلا گر دولتی داری طلب کن جای درویشان
که نور دوستی پیداست در سیمای درویشان
برون شو از مکان و کون تا زیشان نشان یابی
چو در کون و مکان باشی نیابی جای درویشان
بر ایشان که بشناسند گوهرهای مردم را
[...]
نمیگردد سپهر الا به حکم رای درویشان
قضا و هم قدر دارند سر در پای درویشان
نشان شاهد غیبی و شمع نور لاریبی
ببین در آینه یعنی که در سیمای درویشان
اگر نه اطلس زر تار گردون را براندازی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.