ای روبهک! چرا ننشینی به جای خویش؟
با شیر پنجه کردی و دیدی سزای خویش
دشمن به دشمن آن نپسندد که بیخرد
با نفس خود کند به مراد و هوای خویش
از دست دیگران چه شکایت کند کسی؟
سیلی به دست خویش زند بر قفای خویش
دزد از جفای شحنه چه فریاد میکند؟
گو گردنت نمیزند، الا جفای خویش
خونت برای قالی سلطان بریختند
ابله! چرا نخفتی بر بوریای خویش؟
گر هر دو دیده، هیچ نبیند به اتفاق
بهتر ز دیدهای که نبیند خطای خویش
چاه است و راه و دیدهٔ بینا و آفتاب
تا آدمی نگاه کند پیشِ پای خویش
چندین چراغ دارد و بیراه میرود
بگذار تا بیفتد و بیند سزای خویش
با دیگران بگوی که ظالم به چه فتاد
تا چاه دیگران نکنند از برای خویش
گر گوش دل به گفتهٔ سعدی کند کسی
اول رضای حق طلبد پس رضای خویش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به انتقاد از افرادی میپردازد که در رفتار و کردار خود با دیگران بیتوجهی میکنند و عواقب نادرست اقدامات خود را نادیده میگیرند. او از دشمنیها و مشکلات ناشی از نادانی یاد میکند و میگوید کسی که بر مشکلات خود تکیه نکند، سزاوار سرزنش است. با مثالهای مختلف، تأکید میکند که افراد باید ابتدا خود را اصلاح کرده و به عواقب اعمال خود بیندیشند. در نهایت، او به این نکته اشاره میکند که رضایت خداوند باید در اولویت قرار گیرد تا رضایت شخصی به همراه داشته باشد.
هوش مصنوعی: ای روباه! چرا در جایت نمینشینی؟ تو که با شیر درافتادی و حالا عاقبت کار خود را میبینی.
هوش مصنوعی: دشمن هرگز دوست ندارد که فردی نادان خواستهها و تمایلات خود را بدون تفکر دنبال کند.
هوش مصنوعی: کسی که به خود آسیب میزند، نباید از دیگران گله و شکایت داشته باشد. او باید بداند که ضربهای که دیده، نتیجهٔ کار خود اوست.
دزد از رفتار خشونتآمیز شحنه و پاسبان چرا شکایت میکند. او فقط به خاطر بدرفتاری خود، این وضعیت را به وجود آورده و عقوبت کارهای خودش را میبیند.
ای انسان نادان خون تو را به خاطر دزدیدن قالی پادشاه ریختند. و تو را کشتند؛ چرا روی حصیر خود نخوابیدی و بر آن مقدار قناعت نکردی؟(و طمع به دست آوردن قالی پادشاه را داشتی؟)
هوش مصنوعی: هر دو چشم اگر به درستی چیزی نبینند، بهتر از چشمی است که خطای خودش را نبیند.
هوش مصنوعی: انسان در زندگی مانند کسی است که در چاهی قرار دارد و راهی سلوک میکند. باید با چشمی بینا و با نور آفتاب (روشنی و آگاهی) به قدمهای خود توجه کند و مراقب باشد تا دچار اشتباه نشود.
هوش مصنوعی: آدمی با وجود چندین چراغ راهنما، باز هم به راه نادرست میرود. بگذارید او با سقوط و شکست خود، نتیجهٔ کارهایش را ببیند و عواقب اعمالش را درک کند.
هوش مصنوعی: به دیگران بگو که ظالم چگونه به عذاب و سقوط افتاد، تا آنها این تجربه را فراموش نکنند و به خاطر منافع شخصی خود، دیگران را در درد و مشکلات نیندازند.
هوش مصنوعی: اگر کسی به سخنان سعدی با دل و جان گوش بسپارد، ابتدا باید رضایت خداوند را بخواهد و بعد به خواستههای خود بپردازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بی دوست مانده ام چو تو را دوست خوانده ام
کز دوست دوستانه ندیدم جزای خویش
گر عاشقی خطاست به نزدیک عاقلان
آن عاشقم که خوش بودم با بلای خویش
ماهی و دل هوای تو را کرده است خوش
[...]
خاقانیا به سائل اگر یک درم دهی
خواهی جزای آن دو بهشت از خدای خویش
پس نام آن کرم کنی ای خواجه برمنه
نام کرم به دادهٔ روی و ریای خویش
بر دادهٔ تو نام کرم کی بود سزا
[...]
هر کو کند تصّور رنج و بلای خویش
باشد بجای خود که نباشد بجای خویش
هر کام دل که چرخ کسی را دهد بطبع
عاقل نخواندش بجز از خونبهای خویش
دانا درین مقام گرش دسترس بود
[...]
هر کس نشسته شاد به کام و هوای خویش
بیچاره من اسیر دل مبتلای خویش
هم جان درون این دل و هم دوست، وه که من
خونابها خورم ز دل بیوفای خویش
فرداست ار به بنده جدایی، دلا، بیا
[...]
گر بنگری در آینه روزی صفای خویش
ای بس که بیخبر بدوی در قفای خویش
ما را زبان ز وصف و ثنای تو کند شد
دم در کشیم، تا تو بگویی ثنای خویش
منگر در آب و آینه زنهار! بعد ازین
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.