گنجور

حکایت شمارهٔ ۱۱

 
سعدی شیرازی
سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان
 

در جامع بعلبک وقتی کلمه‌ای همی‌گفتم به طریق وعظ با جماعتی افسرده دل مرده ره از عالم صورت به عالم معنی نبرده.

دیدم که نفسم در نمی‌گیرد و آتشم در هیزم تر اثر نمی‌کند.

دریغ آمدم تربیت ستوران و آینه داری در محلت کوران. ولیکن در معنی باز بود و سلسله سخن دراز.

در معانی این آیت که «و نَحن اَقرَبُ الیه مِنْ حَبل الورید» سخن به جایی رسانیده که گفتم:

دوست نزدیکتر از من به من است

وینت مشکل که من از وی دورم

چه کنم با که توان گفت که او

در کنار من و من مهجورم

من از شراب این سخن مست و فضاله قدح در دست که رونده‌ای بر کنار مجلس گذر کرد و دور آخر در او اثر کرد و نعره‌ای زد که دیگران به موافقت او در خروش آمدند و خامان مجلس به جوش.

گفتم ای سبحان الله دوران با خبر در حضور و نزدیکان بی بصر دور.

فهم سخن چون نکند مستمع

قوت طبع از متکلم مجوی

فسحت میدان ارادت بیار

تا بزند مرد سخنگوی گوی

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | منبع اولیه: ویکی‌نبشه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

گلستان سعدی به خط خوانا و زیبای میرزا محمدحسین شیرازی سال ۱۲۷۱ هجری قمری » تصویر 94 گلستان به خط شکستهٔ خوانا و زیبا تحریر شده در دارالخلافهٔ طهران » تصویر 43 کلیات سعدی نسخهٔ ۱۰۳۴ هجری قمری » تصویر 114 گلستان سعدی به خط محمدحسین کشمیری و نقاشی مانوهار داس نسخهٔ کتابخانهٔ دیجیتال دانشگاه کمبریج » تصویر 87 گلستان سعدی به خط محمد محمود لاری به سال ۱۰۱۱ هجری قمری » تصویر 106 گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی به سال ۹۷۵ هجری قمری در بخارا » تصویر 98 گلستان به همراه بوستان در حاشیه » تصویر 78 گزیدهٔ ناقصی از گلستان با تذهیبها و نقاشیهای متعدد » تصویر 18 گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب مورخ بیستم شوال ۱۱۳۵ هجری قمری » تصویر 105 گلستان به خط توسط عبداللطیف شروانى سال ۹۷۱ هجری قمری » تصویر 91 گلستان با بوستان در حاشیه به خط محمدرضا تبریزی سنهٔ ۹۸۰ هجری قمری » تصویر 110 کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر 86 گلستان بایسنقری موزهٔ چستر بیتی کتابت به سال ۸۳۰ هجری قمری در هرات » تصویر 34 کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 174

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

مهرزاد شایان در ‫۱۰ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۸۹، ساعت ۲۳:۴۶ نوشته:

متاسفانه یک از مشهورترین ابیات سعدی که در این حکایت وجود دارد در متن نیامده
دوست نزدیکتر از من به من است
وین عجب تر که من از وی دورم
---
پاسخ: با تشکر، اضافه شد.

 

مهرزاد شایان در ‫۱۰ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۸۹، ساعت ۲۳:۵۳ نوشته:

و نَحن اَقرَبُ الیه مِنْ حَبل الورید ******
و ما از رگ گردن به او نزدیکتریم
آیه 16 سوره ق
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ
و ما انسان را آفریده‏ایم و می‏دانیم که نفس او چه وسوسه‏ای به او می‏کند و ما ما از رگ گردن به او نزدیکتریم

 

محمد حسنی در ‫۱۰ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۱۸ دی ۱۳۸۹، ساعت ۱۷:۰۷ نوشته:

یک بیت پیش از بیت آخر جا افتاده است به گمانم. این گونه من دیده بودم:
فهم سخن گر نکند مدعی
قوت طبع از متکلم مجوی
فسحت میدان ارادت بیار
تا بزند مرد سخن گوی گوی
---
پاسخ: با تشکر، طبق تصحیح فروغی بیت جا افتاده با تفاوت «چون» به جای «گر» در مصرع اول، اضافه شد.

 

امید رضا محبی در ‫۹ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۰، ساعت ۰۸:۲۳ نوشته:

وینت مشکل که من از وی دورم بجای وین عجب تر که من از وی دورم
و
فهم سخن چون نکند مستمع بجای فهم سخن چون نکند مدعی
نسخه مرحوم فروغی

 

حامد ارسطو در ‫۸ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۱، ساعت ۱۲:۱۸ نوشته:

بَعَلَبَک یا بِعَلَبَک نام شهریست در شام، مرکب از دو کلمه؛ بعل نام صنمی (بُتی) است و بک نام شخصی که این شهر را بنیان نهاده.نام قدیمی اَن هلیو پلیس است چون مقر پرستش خورشید بوده و معبد ژوپیتر و هلیو پلیس را یکی از پادشاهان مستبد در اَنجا بنا نهاده است.

 

در ‫۶ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۸ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۱۴ نوشته:

کلمه "چند" در خط اول جا افتاده است.
در جامع بعلبک وقتی کلمه ای چند همی گفتم...

 

روفیا در ‫۵ سال و ۷ ماه قبل، پنج شنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۱۲:۱۵ نوشته:

راستی بچه ها
یک سوال!
آیا متکلم همان وراج خودمان است؟

 

شمس شیرازی در ‫۵ سال و ۷ ماه قبل، پنج شنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۴۱ نوشته:

متکلم سخندان است ، سخن پرداز
وراج بسیار دروغ گوینده است بر وزن فعال صیغه مبالغه
مانند کفاش و حراف و بقال و.....
و چه زیباست: دوران باخبر در حضور و نزدیکان بی بصر دور. ای کاش با خبران نزدیک و بی بصران دور میبودند.

 

روفیا در ‫۵ سال و ۷ ماه قبل، پنج شنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۱۷:۴۲ نوشته:

اوه
راستی؟!
سپاسگزارم.
نمیدانم چرا خیال کردم متکلم یعنی بسیار سخندان!!
غلط نکنم به خاطر تشدیدش بوده است!
و اگر بدانید فکرم تا کجاها که نرفت...
با خود گفتم اگر بسیار سخندان است لاجرم زمان بسیاری را صرف کسب دانش سخندانی کرده، پس بدون شک زمان چندانی برای آزمودن ادعاهایش نداشته،
پس چه بسا که ادعاهایش لاف و گزافی بیش نباشد بنابراین در اصل همان وراج است لیکن از نوع محترمش!
عجب اسب چموشی است این ذهن آدمی!!

 

نیما در ‫۵ سال و ۴ ماه قبل، پنج شنبه ۲۷ اسفند ۱۳۹۴، ساعت ۰۰:۳۱ نوشته:

با سلام خدمت دوستان فرهیخته عزیز، حقیر بهره ای از دانش ادبیان ندارم، و رشته تحصیلی ام چیز دیگریست اما آیا قوت طبع از متکلم مجوی برای این نیست که مستمع فهم سخن نمی کند، به عبارتی مفهوم مخالف مستمع بر سر ذوق آورد صاحب سخن را، زیرا سعدی دارد راجع به خودش صحبت میکند و به نظر حقیر متکلم اینجا به معنی گوینده است.سعدی میگوید چون مخاطب فهم سخن نمی کند معارف الهی از درونم نمی جوشد ، او تشنه نیست که به به او آب بدهم.

 

م در ‫۵ سال قبل، جمعه ۲۵ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۳۲ نوشته:

در آن بیت معروف دوست نزدیک تر از من به من است در ادامه: وینت مشکل که من از وی دورم ........... نه «این عجب تر»
چون در همۀ نسخ معتبر وینت مشکل یعنی امری عجیب

 

وحید در ‫۳ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲۱ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۰۵ نوشته:

امروز به مناسبتی یاد این حکایت گلستان وبویژه ایه نحن نقرب الیه من حبل الورید افتادم بی اختیارمنقلب شدم روح سعدی علیه الرحمه شاد

 

امان در ‫۱ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۴۸ نوشته:

دکتر رضوانی این بیت را به این صورت روایت کرده اند:
فهم سخن چون نکند مستمع\قوت طبع از متکلم مجوی
که به نظر این درست تر است!

 

حمید ستوده در ‫۱۱ ماه قبل، پنج شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۱۷ نوشته:

سرکار خانم روفیا باسلام چرا مقصود و منظور مستتر در ذهن خود را صریح بیان نمیفرمایید تا افراد کند ذهنی مانند من نیز از ان سر در اورند. خارج از این حرف و حدیث ها , یک بیت از مرحوم قیصر امین پور برایتان میاورم که امیدوارم ملکه جسم و روحتان گردد.سرافراز باشید . حمید ستوده

 

حمیدرصا در ‫۱۰ ماه قبل، پنج شنبه ۱۳ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۳۴ نوشته:

فسحت . [ ف ُ ح َ ] (ع اِمص ) گشادگی و فراخی مکان . (فرهنگ فارسی معین )

 

حمیدرصا در ‫۱۰ ماه قبل، پنج شنبه ۱۳ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۳۸ نوشته:

فضالة. [ ف ُ ل َ ] (ع اِ) باقی و زائده ٔ از چیزی. (منتهی الارب ). ج ، فضالات. (اقرب الموارد) : من از شراب این سخن مست و فضاله ٔ قدح در دست. (گلستان سعدی )

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.