گنجور

 
سعدی شیرازی
 

دولت جان پرورست صحبت آمیزگار

خلوت بی مدعی سفره بی انتظار

آخر عهد شبست اول صبح ای ندیم

صبح دوم بایدت سر ز گریبان برآر

دور نباشد که خلق روز تصور کنند

گر بنمایی به شب طلعت خورشیدوار

مشعله‌ای برفروز مشغله‌ای پیش گیر

تا ببرم از سرم زحمت خواب و خمار

خیز و غنیمت شمار جنبش باد ربیع

ناله موزون مرغ بوی خوش لاله زار

برگ درختان سبز پیش خداوند هوش

هر ورقی دفتریست معرفت کردگار

روز بهارست خیز تا به تماشا رویم

تکیه بر ایام نیست تا دگر آید بهار

وعده که گفتی شبی با تو به روز آورم

شب بگذشت از حساب روز برفت از شمار

دور جوانی گذشت موی سیه پیسه گشت

برق یمانی بجست گرد بماند از سوار

دفتر فکرت بشوی گفته سعدی بگوی

دامن گوهر بیار بر سر مجلس ببار

 

mouse با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

وزن: مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)
دسته: طیبات
منبع اولیه: ویکی‌درج
برای ویرایش و بهبود متن با نام کاربری خود وارد شوید
حاشیه‌ها

تا به حال ۲۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

ناشناس در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۹ مهر ۱۳۸۹، ساعت ۲۱:۰۶ نوشته:

سلام خسته نباشید.
در بیت "برگ درختان سبز پیش خداوند هوش هر ورقش دفتریست معرفت کردگار"
در شعر اصلی "پیش خداوند هوش" "در نظر هوشیار " نوشته شده.
لطفا تصحیح شود.
منبع: کتاب فارسی اول راهنمایی(شعر اول)
---
پاسخ: با تشکر، متن مطابق تصحیح فروغی است، منبع کتاب درسی احتمالآً تصحیح دیگری است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
ناشناس در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، یک شنبه ۲۵ مهر ۱۳۸۹، ساعت ۲۲:۱۳ نوشته:

برگ درختان سبز در نظر هوشیار هر ورقش دفتریست معرفت کردگار

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
ناشناس در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، پنج شنبه ۹ دی ۱۳۸۹، ساعت ۰۱:۴۶ نوشته:

با سلام و تشکر از اینهمه تلاش وکار خوبی که به ارمغان آورده اید. در بیت اول، به نظر این حقیر بجای کلمه آموزگار، کلمه آمیزگار صحیح میباشد، به این دلیل که محتوای این شعر اصلا ربطی به آموزگار ندارد. عبارت "خلوت بی مدعی سفره بی انتظار" لزوما اشاره به همدلی با یار دارد.
با احترام
---
پاسخ: با تشکر، مطابق پیشنهاد شما و تصحیح فروغی «آموزگار» با «آمیزگار» جایگزین کرد. در تصحیح فروغی در حاشیه ذکر شده که در اکثر نسخ «آموزگار» آمده، اما انتخاب ایشان هم برای متن همان «آمیزگار» بوده است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
مهدی در ‫۹ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۹۱، ساعت ۰۶:۰۱ نوشته:

ایت الله بهجت روزی فردی را در خواب میبینند که میگوید خداوند به خاطر همین منظور بیت: هر ورقش دفتریست ..... مرا امرزید . متن صوتی ان که به صدای شخص اقا است در بنده موجود است و از اینترنت دانلود کرده ام .

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
ناشناس در ‫۸ سال و ۱ ماه قبل، دو شنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۳۶ نوشته:

همان پیش خداوند هوش درست است
منبع:غزلیات سعدی

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
مسعود در ‫۸ سال قبل، جمعه ۲۶ مهر ۱۳۹۲، ساعت ۱۳:۱۸ نوشته:

از اینکه سوالم را اینجا مطرح میکنم، معذرت
لطفا اگر برای اشعار و نثر سعدی کتابی که معنی قسمتهای عربی و تفسیر اشعار را نوشته باشد معرفی کنید، با سپاس

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
سعید در ‫۸ سال قبل، جمعه ۲۶ مهر ۱۳۹۲، ساعت ۱۴:۰۷ نوشته:

مسعود جان درود
کتابهای زیادی در این زمینه داریم ولی متاسفانه زیاد قابل اعتماد نیستند .بوستان سعدی یا سعدی نامه به تصحیح و توضیح غلام حسین یوسفی شاید بتواند یاری رسان باشد

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
ناشناس در ‫۷ سال و ۳ ماه قبل، سه شنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۳، ساعت ۰۸:۰۴ نوشته:

پیش خداوند هوش درسته...

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
موسوی در ‫۶ سال قبل، دو شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۰۸ نوشته:

علت اختلاف نسخ چیست تا این توجیهات لازم باشد.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
داود در ‫۵ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۴ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۱۱ نوشته:

سلام سوالی داشتم. در بیت برگ درختان سبز پیش خداوند هوش/هر ورقی دفتری است معرفت کردگار نقش دستوری معرفت کردگار چیست؟ و اگر فرضاً متمم باشد آیا میتوان حرف اضافه را حذف کرد؟ آیا سلاست و شیوایی سخن سعدی چنین حذفی را ایجاب میکرده؟

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
روفیا در ‫۵ سال و ۶ ماه قبل، دو شنبه ۱۶ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۴۸ نوشته:

داوود گرامی
درود
بلی، همانطور که فرمودید متمم است و منظور شاعر این بوده است:
هر ورقش دفتریست بهر معرفت کردگار
لیک بنا به ضرورت شعری شاعر واژه بهر را حذف نموده است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
کاظم در ‫۵ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۲۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۰۶ نوشته:

مصرع اول از بیت اول گمان میکنم اشتباه چاپی باشد که آموزگار به غلط آمیزگار چاپ شده. منبع= کلیات سعدی با تصحیح شادروان محمدعلی فروغی

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
۷ در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، یک شنبه ۷ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۳:۱۹ نوشته:

آخر عهد شبست اول صبح ای ندیم
صبح دوم بایدت سر ز گریبان برآر
اول صبح یا صبح کاذب،بام دروغین:روشنی بامداد که پیش از صبح دوم برآید و اندکی ببعد ناپدید شود
صبح دوم یا صبح صادق،بام راستین:سفیدی آفتاب که سیاهی شب را کنار میزند
ندیم همان آمیزگار در بیت نخست است.میگوید شب نشینی به پایان رسیده اکنون از فرورفتگی در خود بیرون آی و خود را بنمای همچون خورشید از پس شب.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
reyhane در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، سه شنبه ۲۲ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۰۰ نوشته:

با عرض سلام من دانش آموز هستم و درباره اشکال زبان شناسی این بیت
(برگ درختان سبز ... )خیلی تحقیق کردم و متاسفانه به نتیجه نرسیدم لطفا راهنمایی کنید با تشکر

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
فرهاد در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، چهار شنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۳۲ نوشته:

ریجانه دربارۀ اشکال "برگ درختان سبز" بگویم که احتمالاً چون سعدی مدّتی در اسارت فرانسوی ها (فرنگ) بوده زبانش تحت تأثیر قرار گرفته. در انگلیسی میتوان گفت Green tree leaves که اگر گرته برداری کنیم میتوان گفت "برگ درختان سبز". ولی جدا از شوخی، این عبارت هیچ اشکالی ندارد. اشکال درک ضعیف ما از زبان (خودمان) در عهد معاصر است، بعید میدانم سعدی در بیان این عبارت ذرّه ای شک در درستی اش داشته، که حق هم داشته است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
فرخ در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۰۱ نوشته:

@Reyhane: هیچ بشکالی در کار نیست. در سیز بودن درخت که جای شک نیست!

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
فرخ در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۰۶ نوشته:

ظاهرا سعدی در بیت های آخر از این رویای شیرین که یار در برش هست بیدار میشه و به واقعیتی بر میگرده که در آن تنها و در هجر یار داره پیر میشه.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
داود در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، یک شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۳۹ نوشته:

درباره برگ درختان سبز گرته برداری از زبانهای فرنگی صورت نگرفته بلکه در زبان خودمان هم هست. سبز صفت برگ هست که البته بعد از مضاف الیه آمده مانند عبارت پسران وزیر ناقص عقل در این بیت: پسران وزیر ناقص عقل به گدایی به روستا رفتند (سعدی_گلستان) که ناقص عقل صفت برای پسران هست و نه وزیر. حتی رودکی هم صفت را اینگونه بکار برده: لاله میان کشت بخندد همی ز دور چون پنجه عروس به حنا شده خضیب. ملاحظه بکنید که خضاب شده با حنا صفت پنجه است و نه عروس

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
گمنام در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، یک شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۵۹ نوشته:

درخت سبز درخت زنده است، که برگ و بار دارد
می گوییم درخت سبز می کنیم، شنیده یا خوانده اید؟؟
سبز را صفت درخت هم بدانید بی راهه نرفته اید چه درختی که سبز نباشد برگی ندارد تا بتوان معرفت کردگار در آن یافت.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
داود در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۲۹ نوشته:

اگر سبز را صفت درخت بدانیم، حشوی در معنا ایجاد میشود و لطف بیت اندکی از بین میرود. معلوم است که درختی که برگ دارد اصطلاحاً سبز است. اگر بگوییم برگ درختان سبز، آیا میتوانیم بگوییم برگ درختان خشک؟ سبز صفت برگ است و اگر آن را صفت درخت بگیریم دچار حشو شده ایم. سبز بودن درخت و اینکه سبز میگوییم، معنای اصطلاحی است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
هادی در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۱ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۴۸ نوشته:

در مورد برگ درختان سبز می تواتد برگ درختان سرسبز (درختان زنده نه خشک) باشد هرچند که پر واضح است که سبز صفت برای برگ است ولی می توان این برداشت را هم داشت.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
iran در ‫۱ سال قبل، دو شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۳۹ نوشته:

ببینید برگ درختان سبز اگر از نظر دستوری بریم
سبز میشه صفت درختان
حالا بر فرض اینکه سبز صفت برگ است
از نظر معنایی هیچ مشکلی پیش نمیاد و هردو درست می باشد به عقیده بنده .
توجه کنید هنگامی که درختان سبز و شاداب باشند خب برگ درختان هم شاداب یا همان سبز است نمی شود که درخت شاداب باشد ولی برگ هایش مثلا زرد

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
امیررضا در ‫۸ ماه قبل، جمعه ۱۰ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۲۸ نوشته:

نقش دستوری کلمه های دور و روز چیست؟

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.