به شکوه گفت جوانی فقیر با پیری
به روزگار، مرا روی شادمانی نیست
بلای فقر، تنم خسته کرد و روح بِکُشت
به مرگ قانعم، آن نیز رایگانی نیست
کسی به مثل من اندر نَبردگاه جهان
سیاه روزِ بَلاهای ناگهانی نیست
گُرسنه بَر سَرِ خوانِ فلک نشستم و گفت
که خیرگی مَکن، این بَزمِ میهمانی نیست
بِه خَلق داد سَراَفرازی و مرا خواری
که در خورِ تو، ازین بِه که میستانی نیست
بِه دَهر، هیچکس مِهربان نشد با من
مرا خَبر زِ رَه و رَسمِ مهربانی نیست
خوش نیافتم از روزگار سُفله دَمی
از آن خوشم که سپنجی است، جاودانی نیست
به خنده، پیرِ خردمند گُفت تُند مَرو
که پرتگاه جهان، جای بَد عِنانی نیست
چو بِنگری، همه سر رشتهها بدست قضاست
رَهِ گُریز، زِ تقدیرِ آسمانی نیست
وَدیعهایست سعادت، که رایگان بخشند
درین معامله، اَرزانی و گِرانی نیست
دلِ ضعیف، بِگردابِ نفس دون مَفکن
غریقِ نَفس، غَریقی که وارهانی نیست
چو دستگاهِ جوانیت هست، سودی کُن
که هیچ سود، چو سَرمایهٔ جوانی نیست
زِ بازویت نَربودند تا توانائی
زَمانِ خستگی و عجز و ناتوانی نیست
به ملک زندگی، ای دوست، رَنج باید بُرد
دِلی که مُرد، سزاوار زِندگانی نیست
من و تو از پیِ کَشف حقیقت آمدهایم
ازین مُسابقه، مَقصود کامرانی نیست
به دفترِ گُل و طومارِ غُنچه در گُلزار
به جز حکایتِ آشوبِ مِهرگانی نیست
بِنای تن، همه بَهرِ خوشی نساختهاند
وجودِ سر، همه از بهرِ سرگرانی نیست
زِ مرگ و هَستی ما، چرخ را زیان نَرسد
سپهر سنگدل است، این سخن نهانی نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: جوانی فقیر با دلپرخون و شکوه از زندگی نزد پیر حکیم میرود و از فقر و سختیهایش میگوید. او احساس میکند که در این دنیا هیچ کس به او مهربانی نکرده و همواره در بدبختی است. پیر اما به او یادآوری میکند که زندگی پر از امتحان و تقدیر است و باید از سرمایه جوانیاش بهرهوری کند. او میگوید که برای رسیدن به کامیابی در زندگی، رنج کشیدن ضروری است و حیات ما نباید فقط مختص لذتی زودگذر باشد. در نهایت، پیر به جوان میآموزد که تنها از طریق سعی و تلاش میتوان به حقیقت و معنا رسید.
هوش مصنوعی: جوانی فقیر با نگرانکردن و شکایت به پیرمردی میگوید که در روزگار او هیچ نشانی از شادی برایش وجود ندارد.
هوش مصنوعی: عذاب و سختی ناشی از فقر، بدنم را خسته کرده و روحم را به مرگ میکشاند؛ در این وضعیت، اینکه به مرگ راضی باشم، حتی بهطور رایگان هم ممکن نیست.
هوش مصنوعی: در این دنیا، مثل من که در میدان سختیها و مشکلات قرار گرفته باشد، وجود ندارد و اوضاع بد و ناگوار برای هیچکس به این شدت نیست.
هوش مصنوعی: من در حضور نعمتها و خوشیهای دنیا نشستهام، اما به من میگوید که به آرزوها و آرمانهایم دلخوش نباشم، چون این بزم و جشن مهمانی فقط ظاهر دارد و واقعاً خوشی نیست.
هوش مصنوعی: خداوند به بعضی از مردم عزت و بزرگمنشی عطا کرده، اما من در نظر او خوار و ناچیز هستم، زیرا این وضعیت و مقام من از آنچه که تو (فلک) به من دادهای بدتر است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از بیمحبتی و سردی زمانه شکایت میکند و میگوید هیچکس در این دنیا با او مهربان نیست و او اطلاعی از راه و روشهایی که ممکن است محبت و مهربانی به همراه داشته باشد، ندارد.
هوش مصنوعی: از روزگار پست و سست نمیتوانم رضایت داشته باشم، چون لحظهای از آن خوشی نمیبینم و مانند ساز یا چوبی است که ماندگار نیست.
هوش مصنوعی: پیر حکیمی به کسی که جوانی شتابزده است میگوید: با خنده به او توصیه میکند که عجله نکند، چون دنیا به شدت خطرناک و ناامن است و نباید در آن بیفکری و بدون ملاحظه عمل کند.
هوش مصنوعی: اگر به اطراف خود نگاه کنی، متوجه میشوی که همه چیز تحت تأثیر سرنوشت و قضا و قدر است و راهی برای فرار از تقدیر آسمانی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: سعادت مانند یک ودیعه است که به صورت رایگان به انسان داده میشود و در این معامله نه چیزی گران است و نه ارزان؛ یعنی بهدست آوردن آن نیاز به تلاش خاصی ندارد.
هوش مصنوعی: دل ضعیف را در باتلاق نفس پست رها نکن، زیرا غرق شدن در این نفس مانند غریق است که راه نجاتی ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی که جوانی و امکانات جوانی برایت فراهم است، از آن بهرهبرداری کن، چون هیچ سود و منفعتی به اندازهی جوانی و تواناییهای آن ارزش ندارد.
هوش مصنوعی: از تواناترین خویش، بازوانت را نگیرند تا اینکه در زمان خستگی و ناتوانی، هیچ دستیاری برایت باقی نماند.
هوش مصنوعی: برای اینکه در زندگی از مشکلات و رنجها فرار نکنیم، باید حتماً سختیها را تحمل کنیم. دلی که دیگر عاشق نیست و مرده، شایستهٔ زندگی و ادامهٔ حیات نخواهد بود.
هوش مصنوعی: ما و تو برای جستجوی حقیقت به این رقابت آمدهایم، اما هدف این مسابقه به دست آوردن موفقیت و برتری نیست.
هوش مصنوعی: تنها چیزی که در دفتر گل و در طومار غنچه در گلزار وجود دارد، داستان آشفتگی و بیقراری عشق است و مسائلی دیگر در آن نیست.
هوش مصنوعی: تن آدمی فقط برای خوشی و لذت ایجاد نشده و وجود سر (عقل و فکر) نیز تنها برای سرگرمی نیست. زندگی و جسم ما هدفهای عمیقتری دارند و تنها به جستجوی خوشی محدود نمیشوند.
هوش مصنوعی: مرگ و وجود ما، هیچ ضرری به چرخ (دوران) نمیزند، زیرا آسمان بیرحم است و این موضوع چیز پنهانی نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
مرا که هیچ نصیبی ز شادمانی نیست
بسی تفاوتم از مرگ و زندگانی نیست
بروزگار جوانی اگر ترا رنگیست
مرا بجز سیبی رنگی از جوانی نیست
ز من فلک عوض عشوه عمر می خواهد
[...]
خوش است عمر دریغا که جاودانی نیست
پس اعتماد بر این پنج روز فانی نیست
درخت قد صنوبر خرام انسان را
مدام رونق نوباوهٔ جوانی نیست
گلیست خرم و خندان و تازه و خوشبوی
[...]
اگرچه یار مرا هیچ مهربانی نیست
ورا چو من به جهان هیچ بنده جانی نیست
فدای جان عزیزش هزار جان و جهان
مرا مودّت و عشق رخش نهانی نیست
یقین که در دل تو نیست مهربانی نیز
[...]
بقای عمر در این خاکدان فانی نیست
جهان پر از غم و امید شادمانی نیست
گل مراد از این آب و گل چه میجوئی
که در ریاض جهان بوی کامرانی نیست
برای صحبت یاران مهربان کریم
[...]
کدام زخم که بر من ز دلستانی نیست
کدام خاک کش از خون ما نشانی نیست
بخوشدلی نه که خاموشم از تو چون صورت
هزار غم ز تو دارم مرا زبانی نیست
مراست جانی و خواهم به پات افشاندن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.