گنجور

 
نورس دماوندی

موی چشم آیینه را گردد تن کاهیده ام

شد دُر مو دار اشک از بس به خود پیچیده ام

چون زبان در حرف می پیچی پی ناکامی ام

میل دلجویی نداری از دلت پرسیده ام

مفت ممنون تا چو حرف مبتذل کردی مرا

من خجل از روی خود چون معنی دزدیده ام

تنم کجا بیرون دهد چون کاغذ ابری کفت

من نمی گردم از آن تر گرگ باران دیده ام

یک سر مو از تو چون گرمی نمی بینم به خواب

سخت در تابم تو گویی موی آتش دیده ام

تا تو برگشتی ز من یک بار دولت کرد رو

آمد از یادی به کار این بخت برگردیده ام

پا اگر خوردی مدان جرمم تو خودداری کنی

از چراغ دولتت کی پیش پایی دیده ام

نقد انصاف تو سنجیدم به میزان سلوک

کرده ام هر لحظه غش چون مبلغی غلطیده ام

زور فکر کج تو را چون مار خاکی راه من

در طریق مطلبم لنگیده ای پاییده ام

هیچ از لطف توام چیزی نیامد در نظر

هر چه دیدم از تو پندرام که خوابی دیده ام

چیده ام چون غنچه تا من دامن از خار هوس

بر هوا تنگ است جا از بس که برخود چیده ام

مدعای دل اگر فهمیده ای فهمیده ام

رنجه می خواهی مرا رنجیده ی رنجیده ام

بی سخن در حیله شیطان را دهی درس فریب

چون نفهمم حیله چون نورس نه من فهمیده ام

 
 
گوهر
خاقانی

یک نظر دوش از شکنج زلف او دزدیده‌ام

زیر هر تار شکنجی صد جهان جان دیده‌ام

دوش از آن سودا که جانم ز آن میان گوئی کجاست

مرغ و ماهی آرمید و من نیارامیده‌ام

بی‌میانجی زبان و زحمت گوش آن زمان

[...]

مولانا

هر که گوید کان چراغ دیده‌ها را دیده‌ام

پیش من نه دیده‌اش را کامتحان دیده‌ام

چشم بد دور از خیالش دوشمان بس لطف کرد

من پس گوش از خجالت تا سحر خاریده‌ام

گرچه او عیار و مکار است گرد خویشتن

[...]

همام تبریزی

چشم خود را دوست می‌دارم که رویش دیده‌ام

عاشقم بر گوش خود کآواز او بشنیده‌ام

ای حریفان من در این مذهب نه امروز آمدم

عشق او در مجلس روحانیان ورزیده‌ام

چون سماع عاشقانش گرم شد روز الست

[...]

حکیم نزاری

تا فراقت دیده‌ام خون می‌چکاند دیده‌ام

برکَن از سر دیده‌ام گر جز خیالت دیده‌ام

رحم کن بر من که بی‌رویت ز پا افتاده‌ام

سر مپیچ از من که چون زلفت به سر گردیده‌ام

بارها پیشت ز غربت نامه‌ها بنوشته‌ام

[...]

نسیمی

تا منور شد ز خورشید رخ او دیده‌ام

در همه اشیا ظهور صورت او دیده‌ام

از مذاق جان من بوی دم عیسی نرفت

تا چو موسی نطق آن شیرین‌دهان بشنیده‌ام

کافرم گر، دیده‌ام بی‌عشق او چندان که من

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه