گنجور

 

میرزا محمدحسین دماوندی متخلص به «نورس دماوندی» زادهٔ دماوند بود و در همان شهر بالیده بود. از تاریخ تولدش اطلاعی در دست نیست ولی در اواخر قرن یازدهم می‌زیسته و پس از چندی به اصفهان مهاجرت نموده و در زمرهٔ شاگردان صائب تبریزی قرار می گیرد. علاوه بر شاعری در خوشنویسی نیز اهتمام داشته و تنها نسخهٔ دستنویس دیوان شعری که از وی در موزهٔ لندن وجود دارد به هنر خوشنویسی خود او مزین است. از تاریخ مرگ وی نیز خبری در دست نیست و آخرین اثر به سال ۱۱۰۵ تعلق دارد.
این دیوان به کوشش حمید مشهدی آقائی کشف و استنساخ و تصحیح شده و به همت انتشارات مهر هشتم منتشر گردیده و به همت آقای حسین آقائی با کسب اجازه از مصحح و ناشر در سایت گنجور در دسترس قرار گرفته است.

این آمار از میان ۶٬۶۰۸ بیت شعر موجود در گنجور از اشعار این بخش استخراج شده است.

توجه فرمایید که این آمار به دلایلی از قبیل وجود چند نسخه از آثار شعرا در سایت (مثل آثار خیام) و همینطور یک بیت محسوب شدن مصرع‌های بند قالبهای ترکیبی مثل مخمس‌ها تقریبی و حدودی است و افزونگی دارد.

آمار همهٔ شعرهای گنجور را اینجا ببینید.

وزن‌یابی دستی در بیشتر موارد با ملاحظهٔ تنها یک مصرع از شعر صورت گرفته و امکان وجود اشکال در آن (مخصوصاً اشتباه در تشخیص وزنهای قابل تبدیل از قبیل وزن مثنوی مولوی به جای وزن عروضی سریع مطوی مکشوف) وجود دارد. وزن‌یابی ماشینی نیز که جدیداً با استفاده از امکانات تارنمای سرود اضافه شده بعضاً خطا دارد. برخی از بخشها شامل اشعاری با بیش از یک وزن هستند که در این صورت عمدتاً وزن ابیات آغازین و برای بعضی منظومه‌ها وزن غالب منظومه به عنوان وزن آن بخش منظور شده است.

ردیف وزن تعداد ابیات درصد از کل
۱ فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) ۱٬۶۸۱ ۲۵٫۴۴
۲ وزن‌یابی نشده ۱٬۱۳۳ ۱۷٫۱۵
۳ مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم) ۷۵۱ ۱۱٫۳۷
۴ مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) ۷۰۱ ۱۰٫۶۱
۵ مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) ۶۸۲ ۱۰٫۳۲
۶ فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) ۳۹۳ ۵٫۹۵
۷ فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) ۱۹۱ ۲٫۸۹
۸ مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) ۱۵۲ ۲٫۳۰
۹ مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) ۱۴۲ ۲٫۱۵
۱۰ مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف) ۱۲۹ ۱٫۹۵
۱۱ فاعلاتن مفاعلن فعلن ۹۹ ۱٫۵۰
۱۲ فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) ۸۲ ۱٫۲۴
۱۳ فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن (رمل مثمن مشکول) ۷۲ ۱٫۰۹
۱۴ مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب) ۷۲ ۱٫۰۹
۱۵ مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن (مجتث مثمن مخبون) ۵۵ ۰٫۸۳
۱۶ فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) ۵۴ ۰٫۸۲
۱۷ فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف) ۵۳ ۰٫۸۰
۱۸ مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم) ۴۲ ۰٫۶۴
۱۹ مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف) ۳۷ ۰٫۵۶
۲۰ مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن (رجز مثمن مطوی مخبون) ۲۸ ۰٫۴۲
۲۱ مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف) ۱۶ ۰٫۲۴
۲۲ فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن (رمل مثمن مخبون) ۱۴ ۰٫۲۱
۲۳ مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور) ۹ ۰٫۱۴
۲۴ مستفعلن فعولن مستفعلن فعولن ۷ ۰٫۱۱
۲۵ مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن ۷ ۰٫۱۱
۲۶ مفتعلن فعولن مفتعلن فعولن ۶ ۰٫۰۹

آمار ابیات برچسب‌گذاری شدهٔ این بخش با قالب شعری در گنجور به شرح زیر است:

ردیف قالب شعری تعداد ابیات درصد از کل
۱ غزل ۴٬۵۸۹ ۶۹٫۴۵
۲ قصیده ۸۶۴ ۱۳٫۰۸
۳ مثنوی ۶۲۲ ۹٫۴۱
۴ غزل/قصیده/قطعه ۲۵۱ ۳٫۸۰
۵ رباعی ۱۴۰ ۲٫۱۲
۶ قطعه ۱۳۴ ۲٫۰۳
۷ چند بندی ۸ ۰٫۱۲

آمار فراوانی تعداد ابیات اشعار این بخش به شرح زیر است (بلندترین شعر شامل ۱۶۶ بیت و کوتاه‌ترین شامل ۱ بیت شعر است):

ردیف تعداد ابیات شعر فراوانی درصد از ۷۸۳ شعر
۱ ۲ ۱۸۳ ۲۳٫۳۷
۲ ۹ ۹۴ ۱۲٫۰۱
۳ ۱۱ ۹۰ ۱۱٫۴۹
۴ ۷ ۸۵ ۱۰٫۸۶
۵ ۱ ۷۲ ۹٫۲۰
۶ ۱۰ ۴۶ ۵٫۸۷
۷ ۸ ۴۵ ۵٫۷۵
۸ ۱۲ ۳۴ ۴٫۳۴
۹ ۵ ۳۰ ۳٫۸۳
۱۰ ۶ ۲۰ ۲٫۵۵
۱۱ ۱۴ ۱۸ ۲٫۳۰
۱۲ ۱۳ ۱۳ ۱٫۶۶
۱۳ ۱۵ ۱۰ ۱٫۲۸
۱۴ ۴ ۶ ۰٫۷۷
۱۵ ۱۷ ۴ ۰٫۵۱
۱۶ ۳ ۴ ۰٫۵۱
۱۷ ۲۱ ۳ ۰٫۳۸
۱۸ ۱۶ ۲ ۰٫۲۶
۱۹ ۵۱ ۲ ۰٫۲۶
۲۰ ۵۵ ۱ ۰٫۱۳
۲۱ ۵۰ ۱ ۰٫۱۳
۲۲ ۱۹ ۱ ۰٫۱۳
۲۳ ۴۷ ۱ ۰٫۱۳
۲۴ ۳۹ ۱ ۰٫۱۳
۲۵ ۱۰۸ ۱ ۰٫۱۳
۲۶ ۱۳۹ ۱ ۰٫۱۳
۲۷ ۶۲ ۱ ۰٫۱۳
۲۸ ۲۴ ۱ ۰٫۱۳
۲۹ ۵۶ ۱ ۰٫۱۳
۳۰ ۲۷ ۱ ۰٫۱۳
۳۱ ۲۶ ۱ ۰٫۱۳
۳۲ ۹۰ ۱ ۰٫۱۳
۳۳ ۸۹ ۱ ۰٫۱۳
۳۴ ۶۳ ۱ ۰٫۱۳
۳۵ ۴۰ ۱ ۰٫۱۳
۳۶ ۱۶۶ ۱ ۰٫۱۳
۳۷ ۲۳ ۱ ۰٫۱۳
۳۸ ۲۹ ۱ ۰٫۱۳
۳۹ ۷۱ ۱ ۰٫۱۳
۴۰ ۲۵ ۱ ۰٫۱۳
۴۱ ۱۲۱ ۱ ۰٫۱۳

آمار ابیات به تفکیک زیربخش‌های این قسمت به شرح زیر است (بخش‌هایی که در این جدول نیامده‌اند فاقد شعر بوده‌اند):

ردیف بخش تعداد ابیات درصد از کل
۱ غزلیات ۴٬۵۸۹ ۶۹٫۴۵
۲ متفرقات ۱۱۵ ۱٫۷۴
۳ مطالع ۳۱ ۰٫۴۷
۴ قطعات و مثنویات ۷۵۴ ۱۱٫۴۱
۵ قصاید ۸۶۴ ۱۳٫۰۸
۶ رباعیات ۱۴۰ ۲٫۱۲
۷ متفرقات ۱۱۵ ۱٫۷۴