پنجاه سال خون دلِ رز مکیدهایم
جان را چو جانِ خویش به جان پروریدهایم
نزدیکِ عقل هیچ دگر نیست جانِ جان
جزمیکه ما به تجربه این جا رسیدهایم
از جامِ باده بارکشی ساختیم وزو
رخت وقت به منزلِ اخوان کشیدهایم
از همّتِ بلند بر آوردهایم سر
از جیبِ سدره گرچه به قامت خمیدهایم
از موسی و عصاش قیاسی گرفتهایم
وز خضر و آبِ چشمه رموزی شنیدهایم
لیکن نمیتوان که توانیم گفت باز
دانی چرا که محرمِ رازی ندیدهایم
هرگز قیاس ورای حجابِ به حق نشد
این پرده دیر شد که به هم بر دریدهایم
گرما به رایِ خویش رویم از قفایِ خویش
از خود چو کِرمِ پیله به خود بر تنیدهایم
مستِ الست آمده و مست میرویم
از جرعه یی کز اولِ مبدا چشیدهایم
دوش از ورایِ سدره سروشی به عقل گفت
مستانِ عشق را به جهان برگزیدهایم
تا رستخیز دبدبه ی عشق ما زند
صوری که بر زبانِ نزاری دمیدهایم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر پیر از پنجاه سال بادهنوشی سخن میگوید و شراب را به تجربه جانِ جان میداند. او مدعی است که با همت بلند به رازهای موسی و خضر راه یافته، اما چون محرمی نمییابد آنها را نمیگوید. سپس عقل و قیاس و خودرأیی را مانع رسیدن به حق میشمارد و مستی خود را از روز الست میداند. در پایان سروشی غیبی مستانِ عشق را برگزیدهٔ جهان میخواند و شعر نزاری را صورِ عشق تا رستاخیز معرفی میکند.
هوش مصنوعی: پنجاه سال است که شراب، یعنی خون دل تاک، را نوشیدهایم. جان را مانند جان خودمان با تمام وجود پروردهایم؛ شاید مقصود از «جان» همان شراب باشد که جانپرور است.
هوش مصنوعی: به حکم عقل، جانِ جان چیزی جز شراب نیست. ما این را از راه تجربه دریافته و به این نتیجه رسیدهایم.
هوش مصنوعی: جام شراب را چارپای باربر خود کردیم و با آن بار و بنهٔ روزگارمان را به منزل یاران و برادرانِ هممشرب رساندیم.
هوش مصنوعی: هرچند از پیری قامتمان خمیده است، با همت بلند سر از گریبان سدره، یعنی بالاترین مرتبهٔ آسمانی، بیرون آوردهایم.
هوش مصنوعی: از داستان موسی و عصای او نکتهای آموختهایم و از خضر و چشمهٔ آب حیات رازهایی شنیدهایم.
هوش مصنوعی: اما نمیتوانیم این رازها را بازگو کنیم، زیرا کسی را که محرم راز باشد ندیدهایم.
هوش مصنوعی: قیاس و استدلال عقلی هرگز از پردهٔ میان انسان و حق فراتر نرفته است. ما مدتهاست که این پرده را از هم دریدهایم.
هوش مصنوعی: اگر به رأی و خواست خود رفتار کنیم، به عقب بازمیگردیم. مانند کرم ابریشم از خودمان تار تنیدهایم و خود را در آن گرفتار کردهایم؛ یعنی خودبینی دام آدمی است.
هوش مصنوعی: از روز الست مست به این جهان آمدهایم و مست هم از آن میرویم. این مستی از جرعهای است که در آغازِ آفرینش چشیدهایم.
هوش مصنوعی: دیشب فرشتهای از فراسوی سدره به عقل گفت که ما مستانِ عشق را در جهان برگزیدهایم.
هوش مصنوعی: صوری که بر زبان نزاری دمیدهایم تا روز رستاخیز بانگ و کوس عشق ما را خواهد زد. این بیت احتمالاً ادامهٔ سخن سروش است؛ یعنی شعر نزاری نفخهٔ الهی است و آوازهٔ عشق را جاودانه نگه میدارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کو نزل عاشقان که منزل رسیدهایم
جان نورهان دهیم که نادیده دیدهایم
آزاده رسته از در دربند حادثات
رستی خوران به باغ رضا آرمیدهایم
چون چار هفته مه که به خورشید درخزد
[...]
ما خدمت تورا که بجانش خریده ام
بهر سعادت دو جهانی گزیده ایم
بر تو برای خدمت منّت نمی نهیم
ما خود برای خدمت تو آفریده ایم
انصاف درگه تو بهانه ست ورنه ما
[...]
دور از تو دلبرا چه جفاها کشیده ایم
وز طعن دشمنان چه سخنها شنیده ایم
آنها که دیده از غمت ای نور دیده دید
نشنیده ایم از کس و هرگز ندیده ایم
در دور چرخ سفله ز دست حریف هجر
[...]
نوروز و عید ماست که روی تو دیدهایم
وز شام غم به صبح سعادت رسیدهایم
ای نور دیده! چهرهٔ روشن به ما نمای
کز بهر دیدن تو سراپای دیدهایم
از آرزوی روی و لب جانفزای تو
[...]
روز الست جرعه عشقت چشیدهایم
قالو بلی به گوش ارادت شنیدهایم
ما شاهباز گلشن قدسیم و عمرهاست
با طایران عالم علوی پریدهایم
منزلگه خرابه نه آرامگاه ماست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.