ای خوانده کتاب زند و پازند
زین خواندن زند تا کی و چند؟
دل پر ز فضول و زند بر لب
زردشت چنین نبشت در زند؟
از فعل، منافقی و بیباک
وز قول، حکیمی و خردمند
از فعل به فضل شو بیفزای
وز قول رو اندکی فرو رَند
پندم چه دهی؟ نخست خود را
محکم کمری ز پند بربند
چون خود نکنی چنانکه گوئی
پند تو بود دروغ و ترفند
پند از حکما پذیر، ازیراک
حکمت پدر است و پند فرزند
زی مرد حکیم در جهان نیست
خوشتر به مزه ز قند جز پند
پندی به مزه چو قند بشنو
بی عیب چو پارهٔ سمرقند
کاری که ز من پسند نایدت
با من مکن آنچنان و مپسند
جز راست مگوی گاه و بیگاه
تا حاجت نایدت به سوگند
گَندهست دروغ از او حذر کن
تا پاک شود دهانت از گند
از نام بد ار همی بترسی
با یار بد از بُنِه مپیوند
آن گوی مرا که دوست داری
گر خلق تو را همان بگویند
زیرا که به تیر ماه جو خورد
هر کو به بهار جو پراگند
از خندهٔ یار خویش بندیش
آنگاه به یار خویش برخند
بر گردن یار خود منه طوق
گر یار تو خواندت خداوند
بزدای به عذر زنگ کینه
جز عذر درخت کین که بر کند؟
بر فعل چو زهر، نیست پازهر
جز قول چو نوش پخته با قند
در کار چو گشت بر تو مشکل
عاجز مشو و مباش خرسند
از مرد خرد بپرس، ازیرا
جز تو به جهان خردوَران هَند
تدبیر بکن، مباش عاجز
سر خیره مپیچ در قزاگند
بنگر که خدای چون به تدبیر
بی آلت چرخ را پی افگند
با پندِ چو دُر و شعر حجت
منگر به کتاب زند و پازند
بندیش که بر چهسان به حکمت
این خوب قصیده را بیاگند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به تأمل دربارهٔ اهمیت پند و حکمت میپردازد و به خواننده هشدار میدهد که تنها خواندن کتابها و متون کافی نیست. او به این نکته اشاره میکند که عمل به پندها از گفتن آنها مهمتر است و دروغ و فریب را مضر میداند. همچنین، از دوستی و ارتباط با افراد نادرست پرهیز میکند و توصیه میکند که به جای دیدهبان و خرسند، به خرد و تدبیر بیندیشند. در نهایت، او به این فکر میرسد که حکمت و پندها باید در زندگی روزمره به کار گرفته شوند تا نتیجهٔ مثبت به بار آورند.
ای کسی که کتابهای زند(تفسیر اوستا) و پازند(تفسیر زند) را خواندهای، تا کی و چه مدت به همین خواندن(ظاهری) ادامه خواهی داد؟
قلبت پر از حرفهای بیهوده و زبانت پر از سخنان سطحی است، آیا زردشت چنین چیزی را در کتابهای خود نوشته است؟
کارها و رفتارت بیپروا و مانند منافقان است و در گفتار مانند دانشمندان و خردمندان صحبت میکنی.
هوش مصنوعی: از کار خود به روشنی و نیکویی بیفزای و از گفتار خود کمی فروتن باش.
هوش مصنوعی: پندی که به دیگران میدهی، ابتدا خودت باید به آن عمل کنی و خودت را با آن پند متعهد و در مسیر آن قرار دهی.
هوش مصنوعی: اگر خودت به آنچه میگویی عمل نکنی، پند تو دروغ و فریب است.
هوش مصنوعی: پندهای حکیمان را بپذیر، زیرا حکمت از زرتشت، پدر حکمت، سرچشمه میگیرد و پند فرزند به حساب میآید.
هوش مصنوعی: در جهان، پند و نصیحت حکیمان از هر چیز دیگری شیرینتر و خوشمزهتر است و از قند هم لذتبخشتر محسوب میشود.
هوش مصنوعی: پندی را بشنو که شیرین و نیکوست مانند قند، و بدون نقص و عیب است، مانند پارهای از سمرقند (که به خاطر کیفیت و زیباییاش مشهور است).
هوش مصنوعی: هر کاری که برای تو خوشایند نیست، با من انجام نده و از آن عمل نپسند.
هوش مصنوعی: غیر از راست، در هر زمانی سخن مگو تا نیازی به قسم و سوگند پیدا نکنید.
هوش مصنوعی: دروغ بسیار ناپاک و زشت است، پس از آن دوری کن تا زبانت از آلودگی دروغ پاک شود.
هوش مصنوعی: از نام بد میترسی، پس نباید با دوستبدی که از درون هم بد است، ارتباط برقرار کنی.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که دوست داری، به دیگران بگو، حتی اگر مردم دربارهٔ تو چنین نظری داشته باشند.
هوش مصنوعی: زیرا که در تیرماه، جو (گندم) با آب بهاری میخورد، هر کسی که در بهار جو میپاشد، در نهایت دچار پراکندگی میشود.
هوش مصنوعی: از خوشحالی و خندهٔ یار خود، نباید به کسی طعنه بزنید و به آن شخص بخندید.
هوش مصنوعی: اگر یارت تو را بخواند، نباید گردن او طوقی بیندازی، چون فقط خداوند شایستهٔ این کار است.
هوش مصنوعی: کینه و دشمنی را با بهانهای کنار بگذار، زیرا تنها عذری که میتواند این کینه را برطرف کند، مانند درختی است که باید ریشهکن شود.
عملی که مانند زهر است، هیچ پادزهری ندارد جز کلامی شیرین و دلنشین که مانند نوشیدنی خوشطعم و شیرین با قند باشد.
هوش مصنوعی: وقتی در کارها به مشکلی بزرگ برخوردی، ناامید نشو و به خودت یأس راه نده.
هوش مصنوعی: از مردی عاقل و دانا سوال کن؛ زیرا در دنیا جز تو افرادی که خرد دارند وجود دارند.
هوش مصنوعی: تدبیر کن و از تردید و سردرگمی خودداری کن، زیرا در این حالت به جایی نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: بنگر که خدا چگونه بدون وسایل، چرخ (زندگی و عالم) را به حرکت درمیآورد و تدبیر میکند.
هوش مصنوعی: به نصیحتی که مانند دُر (گوی گرانبها) ارزشمند است و به شعرهای من اگر توجه کنی، آنها هم حکم کتابی را دارند که نوشته شده و ارزشمند هستند.
هوش مصنوعی: فکر کن که این شعر به چه صورت با حکمت و اندیشهٔ عمیق این قصیده زیبا ارتباط دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا کی غم خان و مان و فرزند
چند انده نان و جامه تا چند
چندانکه درین جهانی ای شیخ
بر خویش گری و بر جهان خند
ای یازده امهات و نه آب
نازاده خلف تر از تو فرزند
قهر تو دو رخ نهاده بر زهر
لطف تو سه ضربه داده بر قند
شیر اجم از تو ریسمان صید
[...]
ای روح صفات اهرمن بند
وی نوک سنان آسمان رند
در نعش و پرن زنند طعنه
نظم تو و نثرت ای خداوند
هر بیخ ستم که دهر بنشاند
[...]
گر دل دهی ای پسر بدین پند
از پند پدر شوی برومند
ای گشته جهان جان ز مدحت
همچون لب دلبران پر از قند
چون ابر و گل ست ظلم و انصاف
در عهد تو این گری و آن خند
یک روز به شب نشد که گردون
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.