سربلندان جهان را نام احسان است و بس
سرو را در بوستان قد نمایان است و بس
خانه این قوم را چون مسجد آدینه دان
زینت قالین شأن پیش ایوان است و بس
گر روی در خانه ایشان پشیمان می خوری
خوردنی در خانه ایشان پشیمان است و بس
پاره می سازند جیبت چون طمع سازی لباس
حاصل از پوشیدنی چاک گریبان است و بس
مجلس عالی ایشان را تماشا کردنیست
کاسه آبی و گاهی پرچه نان است و بس
نیست فرقی در میان مردگان این گروه
امتیازی گر بود این قوم را جان است و بس
می خورند آبی و می کاوند دندان گوئیا
خوردن ایشان همیشه آب دندان است و بس
سیدا در خانه اهل کرم ارباب جود
گر بود گفت و شنودی منع دربان است و بس



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل هجویهای طنزآمیز دربارهٔ بزرگان و توانگرانِ بخیل است که فقط نامِ بخشندگی دارند. شاعر با طعنه میگوید خوراکِ خانهشان پشیمانی، پذیراییشان کاسهای آب و تکهای نان، و بخشششان گریبانِ دریده است. آنان را جز به جان داشتن با مردگان یکسان میداند و در بیت پایانی میگوید تنها برخوردی که در خانهٔ این «اهل کرم» نصیب آدم میشود، منع و راندنِ دربان است.
هوش مصنوعی: بزرگان و سربلندان روزگار از بخشش فقط نامی دارند و بس؛ همانطور که سرو در باغ فقط قامتی بلند و پیدا دارد و میوهای نمیدهد. یعنی بلندیشان بیبار و بیسود است.
هوش مصنوعی: خانهٔ این گروه را مانند مسجد جامع بدان: زیبایی و فرششان فقط جلوی ایوان است. یعنی تنها ظاهر و درِ خانه را برای نمایش آراستهاند و درونش تهی است.
هوش مصنوعی: اگر به خانهٔ آنان بروی جز پشیمانی چیزی نصیبت نمیشود؛ تنها خوراکی که در خانهشان هست «پشیمانی» است. شاعر با تعبیر «پشیمانی خوردن» بازی کرده است.
هوش مصنوعی: اگر طمع را جامهٔ خود کنی و از آنان خلعت بخواهی، گریبانت را پاره میکنند؛ تنها پوشاکی که از آنان به دست میآید گریبانی چاکخورده است.
هوش مصنوعی: به طعنه میگوید مجلس باشکوهشان واقعاً دیدنی است: در آن فقط کاسهای آب و گاهی تکهای نان پیدا میشود.
هوش مصنوعی: این گروه با مردگان فرقی ندارند؛ اگر برتریای بر مردگان داشته باشند، فقط این است که جانی در تن دارند.
هوش مصنوعی: آبی مینوشند و بعد دندان خلال میکنند، چنانکه گویی غذایی خوردهاند؛ خوراکشان همیشه فقط آبِ دهان و دندان است.
هوش مصنوعی: سیدا، در خانهٔ این بهاصطلاح بخشندگان و اهل کرم، اگر گفتوگویی با کسی پیش بیاید، فقط همان بازداشتن و راندنِ دربان است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میوه باغ امیدم داغ حرمان است و بس
یار دلسوزی که میبینم نمکدان است و بس
پشت و روی این ورق را بارها گردیدهام
عالم از جهان مرکب یک شبستان است و بس
نور شرم از دیده خوبان بازاری مجوی
[...]
گریه از کردار ما، مقبول جانان است وبس
شبنم از گلشن، پسند مهر تابان است و بس
چون به عکس آری نظر خورشید تابان است و بس
باز چون بر اصل بینی ظل یزدان است و بس
سوی عکس ار دسترس نبود عجب نبود که نیست
دسترس تن را به جان وین صورت جان است و بس
ظل یزدان را چو یزدان گیر و این فرخنده کاخ
[...]
قبله آزادگان ابروی جانان است و بس
فتنه آخر زمان آن چشم فتان است و بس
دختر رزصد مسیح از یک شکم بی شوی زاد
تا نگویند این هنر با دخت عمران است و بس
نیست در جن و ملک سودای عشق و ذوق طبع
[...]
از تبسم لعل او چون غنچه خندان است و بس
بر جراحتهای قلبم یک نمکدان است و بس
گر نباشد مدعا عرض نیاز خویشتن
از عرق بر روی ساحل موج طوفان است و بس
تحفه دیگر ندارم درخور عرض ادب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.