چو کارزار کند شاه روم با شمشاد
چگونه گردم خرم چگونه باشم شاد
جهان عقل چو روم و جهان طبع چو زنگ
میان هر دو فتادهست کارزار و جهاد
شما و هر چه مراد شماست در عالم
من و طریق خداوند مبدا و ایجاد
به اختلاف دو شمشیر نیست امن طریق
که اختلاف مقرر ز شورش اضداد
ولیک ملک مقرر نصیبه خردست
که امن و خوف نداند کلوخ و سنگ و جماد
چراغ عقل در این خانه نور میندهد
ز پیچ پیچ که دارد لهب ز یاغی باد
فرشته رست به علم و بهیمه رست به جهل
میان دو به تنازغ بماند مردم زاد
گهی همیکشدش علم سوی علیین
گهیش جهل به پستی که هر چه بادا باد
نشسته جان که به یک سو کند ظفر این را
که تا رهم ز کشاکش شوم خوش و منقاد
چو نیم کاره شد این قصه چون دهان بستی
ز بیم ولوله و شر و فتنه و فریاد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تقابل میان عقل و طبع پرداخته و به بحرانهای درونی خود اشاره میکند. او میگوید که در جهانی پر از تضاد و جنگ، چگونه میتوان به شادی و خرم بودن دست یافت. او از اختلافات و بحرانهایی که میان عقل و جهل وجود دارد سخن میگوید و تأکید میکند که فرشتگان به علم و موجودات نادان به جهل وابستهاند. در نهایت، شاعر در پی یافتن راهی آرام و مطمئن است تا از این کشاکش رهایی یابد و به سرمنزل مقصود برسد.
هوش مصنوعی: اگر شاه روم (که در اینجا نماینده عقل است) با شمشاد (که نماد طبع یا احساس است) در نبرد باشد، من چطور میتوانم خوشحال و شاد باشم؟
هوش مصنوعی: جهان عقل مانند روم است و جهان طبع مانند زنگ، و در میان این دو، نبرد و جنگی در جریان است.
هوش مصنوعی: شما و تمام خواستههایتان در این دنیا و راه خداوندی که همهچیز را به وجود آورده است، با هم در ارتباط هستند.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا میگوید که امنیت و آرامش در راه خداوند به خاطر وجود دو شمشیر (نماد تضاد و جدل) نیست، بلکه به خاطر آن است که نظم و ثبات جهانی در برابر آشفتگیها و متضادها برقرار است. به عبارت دیگر، راهی که به آرامش میانجامد، مستقل از تضادها و درگیریهاست.
هوش مصنوعی: اما ملک و حکومت بر اساس خرد و عقل است که نه از امنیت خبری دارد و نه از ترس، چه در این دنیا هیچ چیزی مانند کلوخ و سنگ و اجسام بیجان نمیتواند او را دچار نگرانی کند.
هوش مصنوعی: این خانه با وجود چراغ عقل روشنی میگیرد، هرچند که باد سرکش و یاغی، شعله آن را به چالش میکشد.
هوش مصنوعی: فرشته به خاطر علم بالا رفته و حیوان به خاطر جهل پایین آمده است، اما برای انسانها که در این دو حالت قرار دارند، این دو وضعیت در تضاد است.
هوش مصنوعی: گاهی علم انسان را به سمت بالا و مقام عالی میکشاند و گاهی جهل او را به پستی و ذلت میبرد، و در این دنیا هر چه که پیش بیاید، باید با آن کنار بیاییم.
هوش مصنوعی: روح من نشسته است تا به یک سو برود و پیروزی به دست آورد، اما این را بگو که تا وقتی در این کشمکشها هستم، خوش و مطیع نخواهم بود.
هوش مصنوعی: وقتی این داستان نیمهتمام مانده و تو به خاطر ترس از شلوغی و دعوا و فریاد، دهان خود را بستهای، اوضاع چنین شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
جهان به کام خداوند باد و دیر زیاد
بر او به هیچ حوادث زمانه دست مداد
درست و راست کناد این مثل خدای ورا
اگر ببست یکی در، هزار در بگشاد
خدای عرش جهان را چنین نهاد نهاد
[...]
خدای عرش جهان را چنین نهاد نهاد
که گاه مردم ازو شادمان و گه ناشاد
مباش غمگین یک لفظ یاد گیر لطیف
شگفت و کوته ، لیکن قوی و با بنیاد
یمین دولت شاه زمانه با دل شاد
بفال نیک کنون سوی خانه روی نهاد
بتان شکسته و بتخانه ها فکنده ز پای
حصارهای قوی بر گشاده لاد از لاد
هزار بتکده کنده قوی تر از هرمان
[...]
همی ستیزه برد زلف یار با شمشاد
شگفت نیست گر از وی همیشه باشم شاد
گهی بپیچد و بستر بسیجد از دیبا
گهی بتازد و زنجیر سازد از شمشاد
ز قیر بر گل خندان هزار سلسله بست
[...]
دگر نخواهم گفتن همی ثنا و غزل
که رفت یکسره بازار و قیمت سرواد
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.