هله نومید نباشی که تو را یار براند
گرت امروز براند، نه، که فردات بخواند
دَر اگر بر تو ببندد مرو و صبر کن آن جا
ز پسِ صبر، تو را او به سَرِ صدر نشاند
و اگر بر تو ببندد همه رَهها و گذرها
رهِ پنهان بنماید که کس آن راه نداند
نه که قصّاب به خنجر چو سَرِ میش ببُرّد
نهلد کُشتهٔ خود را، کُشد آن گاه کشاند
چو دَمِ میش نمانَد ز دَمِ خود کُنَدش پُر
تو ببینی دَمِ یزدان به کجاهات رساند
به مثَل گفتهام این را و اگر نه کَرَمِ او
نکُشد هیچ کسی را و ز کشتن برهاند
همگی مُلکِ سلیمان به یکی مور ببخشد
بدهد هر دو جهان را و دلی را نرماند
دلِ من گردِ جهان گشت و نیابید مثالش
به که ماند؟ به که ماند؟ به که ماند؟ به که ماند؟
هله خاموش که بیگفت از این می همگان را
بچشاند بچشاند بچشاند بچشاند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مولانا به موضوع امید و صبر میپردازد و به شنونده توصیه میکند که در برابر مصائب و دشواریها نومید نشود. شاعر به این نکته تأکید میکند که اگرچه ممکن است عواطف یا وضعیتهای سختی پیش بیاید، ولی با صبر و انتظار، در نهایت موانع کنار رفته و درهای جدیدی به روی آدمی گشوده میشود. او استفاده از مثالهای مختلف، همچون سر بریدن میش و قدرت الهی، را برای نشان دادن این حقیقت آورده و به اهمیت ایمان به رحمت و کرم خداوند اشاره میکند. در پایان، مولانا به عمق و غیرقابل قیاس بودن دل انسان و جستجوی آن در جهان میپردازد و دعوت میکند تا در برابر مسکرات عشق و معرفت خاموش و بیگفتوگو باشیم.
ای عاشق، مبادا ناامید شوی اگر محبوب تو را از خود براند و از درگاهش دور کند. اگر امروز تو را براند، چهبسا فردا دوباره صدایت کند و به سوی خود بخواندت.
اگر محبوب دری را به رویت بست و راه رسیدن به او را دشوار کرد، فوراً ناامید نشو و آنجا را ترک نکن؛ شکیبا باش و پایداری کن. پس از صبر، او تو را به صدر مجلس، یعنی جایگاه برتر و ارجمند، مینشاند.
هوش مصنوعی: اگر همه راهها و گذرها بر تو بسته شود و هیچ راهی برای عبور نباشد، او راهی پنهان پیش روی تو میگذارد که هیچ کس از آن باخبر نیست.
در واقع کِشاند در آخر مصرع می تواند به معنی "وزن کند " باشد چون قصاب هم قبل از کشتن و هم بعد از آن وزن می کند ببیند کشته اش چقدر گوشت داشته است! به همین دلیل نیازی به علامت سوال در آخر نیست.معنی کامل: قصاب کشته ی خود را بعد از کشتن رها نمیکند بلکه وزنش میکند ببیند چقدر گوشت دارد و آن را می سنجد.
زمانی که نفسی برای میش باقی نمیماند، قصاب بدن آن را از نفس خود پر کرده و آن را باد میکند. تو ببین و بیندیش که اگر خداوند از نفس خود در تو بدمد به چه مقام و جایگاهی خواهی رسید و این را گرامی بدار.
من به عنوان مثال این را بیان کردم، وگرنه کَرَم و لطف او نه تنها باعث مرگ کسی نمیشود بلکه از مرگ رهایی میبخشد.
در عرفان، «دل» جایگاه تجلی خداست. «دلی را نرماند» یعنی: خدا حتی یک دل را از مسیرِ خودش منحرف نمیکند، نمیترساندش که از وصال بگریزد، و با بخششِ بیکرانش، آرامشِ دلها را بر هم نمیزند. او چنان میبخشد که دل، هم غرق در نعمت است، هم از ترسِ زوال، آسوده.
دل من در جستجوی مثالی از او، به هر سو سفر کرد و هیچگونه نمونهای پیدا نکرد. هیچکس را مشابه او نیافتم. به چه کسی باید نگاه کنم به جز او؟ به چه کسی باید اشاره کنم بجز او؟ به چه کسی باید فکر کنم بجز او؟شاید شاعر سفر به هر سو را هم استعاره از سیر در آفاق و انفس آورده باشد.
آگاه باش که او همه را از اين مِى مى نوشاند و دوباره مى نوشاند و بيشتر مى نوشاند. چهار مرتبه آمدن "بچشاند" در مصرع دوم به اين معناست که نوشاندن که در اينجا فهماندن معنا مى دهد به توان رسيده يعنى اول ميفهماند بعد به اين فهم عمق مى دهد و بعد عمق بيشتر و بيشتر. در پی هم آمدن کلمات خاموش و بى گفت به اين معناست که او وظيفه ربوبيت و پرورنده بودن خود را خوب مى داند و نياز به گفتن و تکرار ندارد. شاعر از تکرار در مصرع اول براى انتقال اين مفهوم که "نيازى به تکرار نيست" به زيبايى در قالب کلمات هم معنا بهره برده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
هر که او عاشق آن روی بود صبر نداند
عاشق خویشتنست آنکه ازو صبر تواند
گر ببینند رخ و قد ترا بید گل، ای بت
گل خجالت برد و بید عرقها بچکاند
بیم آنست که: یاد لب شیرین تو روزی
[...]
شب تار است و بیابان و ندانم رهِ کویش
هم مگر جذب نهانش سوی خویشم بکشاند
داشتم چشم بعهدی که کند یار بماند
قدر حسن خود و عشق من درویش بداند
گرچه خوبان به نمانند یکی بر سر پیمان
بودم امید که او عهد بآخر برساند
زانکه حسن و ادب و شاهی و درویشی و دانش
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.