چه دانی تو خراباتی که هست از شش جهت بیرون
خرابات قدیم است آن و تو نو آمده اکنون
نباشد مرغ خودبین را به باغ بیخودان پروا
نشد مجنون آن لیلی به جز لیلی صد مجنون
هزاران مجلس است آن سو و این مجلس از آن سوتر
که این بیچونتر است اندر میان عالم بیچون
ببین جانهای آن شیران در آن بیشه ز اجل لرزان
کز آن شیر اجل شیران نمیمیزند الا خون
بسی سیمرغ ربانی که تسبیحش اناالحق شد
بسوزد پر و بال او اگر یک پر زند آن سون
وزیر و حاجب و محمود ایازی را شده چاکر
که آن جا کو قدم دارد بود سرهای مردان دون
تو معذوری در انکارت که آن جا می شود حیران
جنید و شیخ بسطامی شقیق و کرخی و ذالنون
ازیرا راه نتوان برد سوی آفتاب ای جان
مگر کان آفتاب از خود برآید سوی این هامون
مگر هم لطف شمس الدین تبریزیت برهاند
وگر نی این غزل می خوان و بر خود می دم این افسون



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تفکر و تجربههای عمیق عرفانی میپردازد و به شنونده میآموزد که درک حقیقت و لطافت روحی، فراتر از ظواهر مادی است. او به خیالات خودبینانه انسان اشاره میکند و تأکید میکند که باید از محدودیتهای دنیوی فراتر رفت. در این مسیر، مولانا به وجود شخصیتهای بزرگ عرفانی همچون جنید و شیخ بسطامی اشاره میکند و بر این نکته تأکید میکند که برای درک آفتاب حقیقت، لازم است که خودمان به سمت آن حقیقت برویم. در نهایت، او از شمس تبریزی به عنوان منبع الهام و نجات یاد میکند و به خواننده یادآور میشود که اگر در این راه موفق نشود، باید به یاد غزل و افسون آن باشد.
هوش مصنوعی: تو که به تازگی به این مکان آمدهای، چگونه میتوانی درک کنی که این خرابات، یعنی محل مهمانی و عشق، از شش جنبه مختلف آثار و اسراری دارد که به زمانهای قدیم برمیگردد؟
هوش مصنوعی: مرغی که خود را میبیند و به خود مغرور است، به باغ افرادی که بیخود و مستاند توجهی ندارد. مجنون، که عاشق لیلی است، به جز لیلی، به هیچ یک از دیگر زیباییها توجه نمیکند و همه جا فقط او را میبیند.
هوش مصنوعی: در عالم حقیقت و در نزد خداوند، مکانها و مجالس بسیاری وجود دارد، اما در اینجا، این مجلس (دنیا) مقام و ارزش کمتری دارد چرا که در واقع، به سوی حقیقت بیچون و بینهایت راه دارد.
هوش مصنوعی: جانهای شیران در آن جنگل را ببین که از ترس مرگ لرزاناند، چون مرگ شیران از آنها نمیگذرد مگر با ریختن خونشان.
هوش مصنوعی: سیمرغ، پرندهای افسانهای و نماد الهی است که اگر یک پر از او برود و او را بسوزاند، تسبیحش به «انا الحق» (من حقیقت هستم) اشاره دارد. این نشان میدهد که حتی بزرگترین موجودات الهی هم تحت تأثیر حق و حقیقت هستند و باید از خود فانی شوند.
هوش مصنوعی: وزیر و حاجب و محمود ایازی (محمود ایازی یکی از شخصیتهای تاریخی است) اکنون سرسپرده و خدمتگزار مردان بزرگ و بافضیلت شدهاند، زیرا آنان در جایی (جهان معنوی) هستند که پای گذاشتن بر آن، به مقام و شخصیت واقعی آنها میافزاید و میتوانند در کنار این مردان والا قرار بگیرند.
هوش مصنوعی: تو در انکار و نداشتن ایمان تو موجهی، زیرا در آنجا جنید و شیخ بسطامی و شقیق بلخی و ذالنون Egyptian در حیرت و شگفتی هستند.
هوش مصنوعی: ای جان، نمیتوان به سمت خورشید رفت، مگر اینکه آن خورشید خود از درون و از وجود تو برآید و به سوی این زمین بیاید.
هوش مصنوعی: تنها لطف و مرحمت شمسالدین تبریزی میتواند انسان را از این گرفتاری نجات دهد، وگرنه من فقط این غزل را میخوانم و بر خودم این افسون (سحر) را میزنم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چه روز است آنکه هست او را شب تاریک پیرامون
سپهر از بوی او مشگین زمین از رنگ او گلگون
مگر ترسید رخسارش ز زلف مار کردارش
که گرد خویشتن عمدا نوشت از غالیه افسون
دو آذرگون شدند از خون مرا دو چشم از هجرش
[...]
خدایا دور کن چشم بد از این دولت میمون
وزین شاه مبارک رای ملک آرای روزافزون
شهشرق ارسلان ارغو که هست اندر جهانداری
به بهروزی چو اسکندر به بیروزی چو افریدون
به هر ماهی که نوگردد نصیب او ز هفت اختر
[...]
ایا از چنبر اسلام دایم برده سر بیرون
ز سنت کرده دل خالی ز بدعت کرده سر مشحون
هوا همواره شیطانی شده بر نفس تو سلطان
تنت را جهل پیرایه دلت را کفر پیرامون
اگر در اعتقاد من به شکی تا به نظم آرم
[...]
بهشتی نقد شد حاصل سپهری تازه گشت افزون
از این خوش مرکز معمور و عالی منظر میمون
خجسته کعبه دولت مبارک خطه عشرت
به برجیس آن یکی مختص به زهره این دگر مقرون
اگر جنت نهی نامش نه مدحی باشدش در خور
[...]
چه دانستم که این سودا مرا زین سان کند مجنون
دلم را دوزخی سازد دو چشمم را کند جیحون
چه دانستم که سیلابی مرا ناگاه برباید
چو کشتیام دراندازد میان قلزم پرخون
زند موجی بر آن کشتی که تختهتخته بشکافد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.