بخش ۲۲ - تفسیر قوله علیه‌السلام موتوا قبل ان تموتوا بمیر ای دوست پیش از مرگ اگر می زندگی خواهی کی ادریس از چنین مردن بهشتی گشت پیش از ما
جان بسی کندی و اندر پرده‌ای
زانک مردن اصل بد ناورده‌ای
تا نمیری نیست جان کندن تمام
بی‌کمال نردبان نایی به بام
چون ز صد پایه دو پایه کم بود
بام را کوشنده نامحرم بود
چون رسن یک گز ز صد گز کم بود
آب اندر دلو از چه کی رود
غرق این کشتی نیابی ای امیر
تا بننهی اندرو من الاخیر
من آخر اصل دان کو طارقست
کشتی وسواس و غی را غارقست
آفتاب گنبد ازرق شود
کشتی هش چونک مستغرق شود
چون نمردی گشت جان کندن دراز
مات شو در صبح ای شمع طراز
تا نگشتند اختران ما نهان
دانک پنهانست خورشید جهان
گرز بر خود زن منی در هم شکن
زانک پنبهٔ گوش آمد چشم تن
گرز بر خود می‌زنی خود ای دنی
عکس تست اندر فعالم این منی
عکس خود در صورت من دیده‌ای
در قتال خویش بر جوشیده‌ای
همچو آن شیری که در چه شد فرو
عکس خود را خصم خود پنداشت او
نفی ضد هست باشد بی‌شکی
تا ز ضد ضد را بدانی اندکی
این زمان جز نفی ضد اعلام نیست
اندرین نشات دمی بی‌دام نیست
بی‌حجابت باید آن ای ذو لباب
مرگ را بگزین و بر دران حجاب
نه چنان مرگی که در گوری روی
مرگ تبدیلی که در نوری روی
مرد بالغ گشت آن بچگی بمرد
رومیی شد صبغت زنگی سترد
خاک زر شد هیات خاکی نماند
غم فرج شد خار غمناکی نماند
مصطفی زین گفت کای اسرارجو
مرده را خواهی که بینی زنده تو
می‌رود چون زندگان بر خاکدان
مرده و جانش شده بر آسمان
جانش را این دم به بالا مسکنیست
گر بمیرد روح او را نقل نیست
زانک پیش از مرگ او کردست نقل
این بمردن فهم آید نه به عقل
نقل باشد نه چو نقل جان عام
همچو نقلی از مقامی تا مقام
هرکه خواهد که ببیند بر زمین
مرده‌ای را می‌رود ظاهر چنین
مر ابوبکر تقی را گو ببین
شد ز صدیقی امیرالمحشرین
اندرین نشات نگر صدیق را
تا به حشر افزون کنی تصدیق را
پس محمد صد قیامت بود نقد
زانک حل شد در فنای حل و عقد
زادهٔ ثانیست احمد در جهان
صد قیامت بود او اندر عیان
زو قیامت را همی‌پرسیده‌اند
ای قیامت تا قیامت راه چند
با زبان حال می‌گفتی بسی
که ز محشر حشر را پرسد کسی
بهر این گفت آن رسول خوش‌پیام
رمز موتوا قبل موت یا کرام
همچنانکه مرده‌ام من قبل موت
زان طرف آورده‌ام این صیت و صوت
پس قیامت شو قیامت را ببین
دیدن هر چیز را شرطست این
تا نگردی او ندانی‌اش تمام
خواه آن انوار باشد یا ظلام
عقل گردی عقل را دانی کمال
عشق گردی عشق را دانی ذبال
گفتمی برهان این دعوی مبین
گر بدی ادراک اندر خورد این
هست انجیر این طرف بسیار و خوار
گر رسد مرغی قنق انجیرخوار
در همه عالم اگر مرد و زنند
دم به دم در نزع و اندر مردنند
آن سخنشان را وصیتها شمر
که پدر گوید در آن دم با پسر
تا بروید عبرت و رحمت بدین
تا ببرد بیخ بغض و رشک و کین
تو بدان نیت نگر در اقربا
تا ز نزع او نسوزد دل ترا
کل آت آت آن را نقد دان
دوست را در نزع و اندر فقد دان
ور غرضها زین نظر گردد حجیب
این غرضها را برون افکن ز جیب
ور نیاری خشک بر عجزی مَایست
دانکه با عاجز گزیده معجزیست
عجز زنجیریست زنجیرت نهاد
چشم در زنجیرنه باید گشاد
پس تضرع کن که ای هادی زیست
باز بودم بسته گشتم این ز چیست
سخت‌تر افشرده‌ام در شر قدم
که لفی خسرم ز قهرت دم به دم
از نصیحتهای تو کر بوده‌ام
بت‌شکن دعوی و بت‌گر بوده‌ام
یاد صنعت فرض‌تر یا یاد مرگ
مرگ مانند خزان تو اصل برگ
سالها این مرگ طبلک می‌زند
گوش تو بیگاه جنبش می‌کند
گوید اندر نزع از جان آه مرگ
این زمان کردت ز خود آگاه مرگ
این گلوی مرگ از نعره گرفت
طبل او بشکافت از ضرب شگفت
در دقایق خویش را در بافتی
رمز مردن این زمان در یافتی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به تفسیر و معنای مفهوم "موتوا قبل ان تموتوا" می‌پردازد و به ما می‌گوید که باید قبل از مرگ واقعی، دچار مرگ معنوی شویم. مولانا می‌گوید که انسان باید از دنیای مادی و وابستگی‌ها آزاد شود تا به کمال برسد. او با مثال‌هایی از ادریس و دیگران تأکید می‌کند که با مردن در خود و رهایی از قید و بندها، می‌توان به زندگی واقعی و نور دست یافت. هرچند انسان در گرفتاری‌های زندگی خود در نزع است، باید به یاد مرگ و تحول درونی باشد تا از بندگی دنیا رها شود. توجه به مرگ می‌تواند فضیلت‌ها و رحمت را در زندگی جاری سازد و درنهایت آگاهی به حقیقت وجود را محقق سازد.
هوش مصنوعی: شما در زندگی بسیار تلاش کرده‌اید و در حالی که در جهان مادی هستید، نمی‌توانید به حقیقت و معنای واقعی زندگی پی ببرید، زیرا هنوز مرگ و تغییر را تجربه نکرده‌اید.
هوش مصنوعی: تا زمانی که نمیری، جان کندن کامل نیست. برای بالا رفتن به بام (کمال) نیاز به نردبانی کامل داری.
هوش مصنوعی: وقتی که از صد پایه، فقط دو پایه کم باشد، کسی که می‌خواهد به بالای بام برود، نمی‌تواند به آن دسترسی پیدا کند و نمی‌تواند به آنجا نزدیک شود.
هوش مصنوعی: اگر رسن (طناب) یک گز (یک واحد اندازه‌گیری) کمتر باشد از صد گز، آب چگونه می‌تواند به داخل دلو (سطل) برود؟ یعنی اگر شرایط به اندازه کافی فراهم نباشد، امکان رسیدن به هدف وجود نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: ای امیر، تو نمی‌توانی این کشتی را غرق کنی، زیرا تا زمانی که من در این کشتی به عنوان آخرین نفر وجود دارم، کار این کشتی به خوبی پیش می‌رود و خطرناک نیست.
هوش مصنوعی: من از اصل و ریشه می‌دانم که طارق (ستاره) چگونگی‌ست و این کشتی وسواس و غم را غرق کرده است.
هوش مصنوعی: زمانی که آفتاب در آسمان زیاد شود، کشتی مسافرانی که در دریا هستند، به سبب غرق‌شدن و غرق‌شدن در مشکلات به شدت آسیب می‌بیند.
هوش مصنوعی: اگر تو قبل از مرگ، به دنیای حقایق و معانی دست پیدا نکنی، آنگاه جدایی از جسم برایت دشوار و سخت خواهد بود. پس در این بیداری و آگاهی، مانند شمعی در صبح، نباید مات و بی‌حرکت بمانی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستاره‌های خوشبختی ما غایب نشده‌اند، بدان که خورشید جهان نیز پنهان است.
هوش مصنوعی: به خود سخت بگیر و خود را خُرد کن، زیرا حواس ظاهری و جسمی مانند پنبه‌ای هستند که نمی‌گذارند حقیقت را ببینی.
هوش مصنوعی: خودت را با نیرنگ و سختی آزار می‌زنی، ای دنیا، زیرا که آنچه در این جهان می‌بینی فقط تصویری از خودت است.
هوش مصنوعی: تو در جنگ با خود، خود را در صدای من شنیده‌ای و در نبرد داخلی‌ات برانگیخته شده‌ای.
هوش مصنوعی: همچون آن شیری که در چاه افتاده‌است، تصویر خود را دشمن خود تصور کرد.
هوش مصنوعی: برای شناخت درست مفهوم ضد، وجود ضد آن لازم است. پس باید ابتدا ضد را انکار کنی تا بتوانی به درک بهتری از وجود ضد دیگر دست یابی.
هوش مصنوعی: این زمان، یعنی در حال حاضر، فقط نفی ضد و زوال آن اهمیت دارد و در این دنیا، لحظه‌ای بدون رنج و مشکل وجود ندارد.
هوش مصنوعی: ای ذو لباب (ای صاحب عقل و درک)، برای رسیدن به حقیقت و فهم عمیق، باید حجاب‌ها و موانع را کنار بزنی و مرگ را به عنوان راهی برای تغییر و تحول بپذیری.
هوش مصنوعی: مرگ مورد نظر مولانا، مرگ فیزیکی نیست که باعث رفتن به گور شود، بلکه مرگی روحانی است که انسان را به درک و روشنی می‌رساند. این نوع مرگ، انسان را به تجربه‌های بالاتر و معنوی نزدیک‌تر می‌کند.
هوش مصنوعی: بچه‌ها وقتی بزرگ می‌شوند، مانند آن رومی (که اشاره به فردی بزرگ و پخته است) دیگر ویژگی‌های دوران کودکی را کنار می‌گذارند. در واقع، انسان بالغ باید رنگ و بوی دوران کودکی را از خود بزداید و به مقام و کمال برسد.
هوش مصنوعی: تنوع و زیبایی زندگی انسانی (که به خاک و ماده تعلق دارد) به طرز چشمگیری تغییر کرده و دیگر نشانه‌های غم و غصه وجود ندارد. از حالت سخت و دشوار غم، خروسی به آزادی و شادی رسیده‌ایم.
هوش مصنوعی: پیامبر (مصطفی) میفرماید، ای جویای اسرار! اگر می‌خواهی مرده را به صورت زنده ببینی، باید خود را از قید و بندهای مادی جدا کنی و به حقایق روحانی دست یابی.
هوش مصنوعی: انسانی که از دنیا می‌رود، مانند کسانی که در این دنیا زندگی می‌کنند، به خاک سپرده می‌شود، اما روح او به مرتبه‌ای بالاتر و آسمانی می‌رود.
هوش مصنوعی: جان انسان این لحظه در آسمان جا دارد و اگر آن لحظه بمیرد، روح او منتقل نخواهد شد.
هوش مصنوعی: چون او پیش از مرگ، تغییر و انتقالی در روح خود ایجاد کرده است، درک این نوع مرگ برای عقل انسانی ممکن نیست.
هوش مصنوعی: مردن حضرت ادریس و صلحا و عالمان، مانند انتقال از یک جایگاه به جایگاه دیگر است و این فرآیند مشابه حیاتی نیست که معمولاً با مرگ جسم همراه است.
هوش مصنوعی: هر کس می‌خواهد ببیند که بر زمین مرده است، باید به این شکل زندگی کند که خودش را در این دنیا به نوعی بمیرد و از زندگی دنیوی خود با آگاهی و تعمق جدا شود.
هوش مصنوعی: به ابوبکر تقی (که از صحابه و نزدیکان پیامبر اسلام است) بگو که او از صدیقان است و مقامش بالاتر از دیگران در روز قیامت خواهد بود.
هوش مصنوعی: در این دنیا (نشات) ابوبکر صدیق را ببین و تصدیق او را بیشتر کن تا در قیامت (حشر) بر مقام او افزوده شود.
هوش مصنوعی: محمد(ص) مانند صد قیامت است، زیرا او در مقام فنا و بقا بر تمام مسائل جهان احاطه دارد و به درستی همه چیز را حل می‌کند.
هوش مصنوعی: احمد، فرزند ثانی (یعنی پیامبر اسلام محمد) در جهان وجود دارد و او در حقیقت صد قیامت را در زمان حاضر به نمایش می‌گذارد.
هوش مصنوعی: انسان‌ها در مورد قیامت پرسش‌هایی کرده‌اند و از آن سوال می‌کنند که در این مدت بی‌پایانی که قیامت ادامه دارد، چه مسیری باید طی کرد.
هوش مصنوعی: با حالتی که نشان می‌دهد نگران روز قیامت است، تو در دل همواره می‌گفتی که آیا کسی از محشر (محل تجمع مردگان در قیامت) می‌پرسد که حشر (جمع شدن مردم در قیامت) چگونه است یا نه؟
هوش مصنوعی: این سخن پیامبر خوش‌خبر اشاره دارد به اینکه زندگی واقعی را پیش از مرگ تجربه کنید، زیرا مردن به معنای از دست دادن زندگی نیست، بلکه می‌توان به حقیقت و معنای زندگی دست یافت.
هوش مصنوعی: من به گونه‌ای مرده‌ام پیش از مرگ، و به همین دلیل این نشانه و صدا را از دنیای دیگر به ارمغان آورده‌ام.
هوش مصنوعی: برای آنکه به حقیقت و زیبایی‌های قیامت و یا روز رستاخیز پی ببری، باید خود را در آن حال و مقام قرار دهی و به آگاهی و شناخت برسید. مشاهده‌ی هر چیزی، نیازمند شرایط خاص خود است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که به معرفت و شناخت کامل نرسی، هیچ‌کدام از تجلیات و جنبه‌های وجود، چه نورانی و چه تاریک، را نخواهی فهمید.
هوش مصنوعی: اگر به کمال عقل برسی، می‌توانی آن را درک کنی، و اگر به عشق برسی، می‌توانی زیبایی و قشنگی آن را بشناسی.
هوش مصنوعی: اگر بر دلیل و برهان این سخن (که آدمی باید پیش از مرگ بمیرد) روشنی بخواهی، باید درک کنی که این موضوع در زندگی واقعی انسان‌ها کاملاً محسوس و قابل فهم است.
هوش مصنوعی: اگر در این طرف انجیر فراوان و ارزان باشد، به محض اینکه پرنده‌ای برسد، آنجا را پر از انجیر می‌کند و می‌خورد.
هوش مصنوعی: در تمام عالم، مردان و زنان هر لحظه در حال جنگ و درگیری با مرگ هستند و در حالتی از مردن به سر می‌برند.
هوش مصنوعی: سخن آنها را به عنوان وصیت در نظر بگیر، زیرا پدر در لحظهٔ مرگش چنین سخنانی را به پسرش می‌گوید.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که باید عبرت و رحمت در دل بوجود آید تا ریشهٔ کینه، حسادت و دشمنی از بین برود. به عبارت دیگر، وقتی انسان مطلع و آگاه شود، احساسات منفی را کنار می‌گذارد.
هوش مصنوعی: به نیت و قصد نزدیکان نگاه کن تا از جدال و کشمکش آنها دلت نسوزد.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که در آینده به‌دست می‌آوری، به‌عنوان آنچه در حال حاضر داری، ارزشمند بدان. دوست را در حالتی که کسى را از دست داده و در سختی است، درک کن.
هوش مصنوعی: اگر این مقاصد و هدف‌ها از این نظر ناپیدا و پوشیده به نظر بیاید، باید این مقاصد را از دل و ذهن خود بیرون بریزی.
هوش مصنوعی: اگر نمی‌توانی بر دستاوردهای دیگران تکیه کنی، بدان که زندگی با عجز و ناتوانی هیچ فایده‌ای ندارد، زیرا در کنار افراد ناتوان، چیزی جز معجزه و شگفتی نصیب کسی نمی‌شود.
هوش مصنوعی: عجز مانند زنجیری است که تو را گرفتار کرده است، و برای اینکه از این زنجیر رهایی یابی، نباید به آن چشم بدوزی و آن را بزرگ کنی.
هوش مصنوعی: پس باید از خداوند مدد بخواهی که ای راهنمای زندگی، من که قبلاً آزاد بودم، حالا در قید و بند هستم. این قید و بند از چیست؟
هوش مصنوعی: من به شدت در گناه و معصیت خود غرق شده‌ام، و به خاطر خشم تو روزبه‌روز در حال سقوط هستم.
هوش مصنوعی: من به نصیحتهای تو گوش نکرده‌ام و همچنان در گمراهی و بت‌پرستی خود باقی مانده‌ام.
هوش مصنوعی: به یاد مرگ بودن مانند این است که در فصل پاییز به یاد برگ‌های درختان باشی؛ مرگ هم مانند خزان است که از بین بردن زندگی و نابودی را یادآوری می‌کند. اگر به یاد مرگ باشی، می‌توانی از زندگی خود به نحو بهتری بهره‌برداری کنی.
هوش مصنوعی: سال‌هاست که مرگ با صدای طبل خود در گوش تو صدا می‌زند و تو را به جنبش و حرکت وامی‌دارد، اما تو هنوز متوجه آن نمی‌شوی و در خواب غفلت به سر می‌بری.
هوش مصنوعی: در زمان مواجهه با انقطاع زندگی، انسان باید متوجه شود که مرگ در حال نزدیک شدن است و به او یادآوری می‌کند که باید از زندگی‌اش آگاه باشد. مرگ انسان را به تفکر دربارهٔ حال و شرایط زندگی‌اش وادار می‌سازد.
هوش مصنوعی: این صدا و عرشی که از مرگ شنیده می‌شود، از شدت غم و ناله‌ای است که مثل طبل می‌شکند و به صدای قوی تبدیل می‌شود.
هوش مصنوعی: در زمانه‌ای که تو به دقایق خود توجه می‌کنی، می‌توانی معانی عمیق‌تری از مرگ و زندگی را درک کنی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.