به عنوان عیادت ساخت مقدار مرا افزون
فلک مقدار ذی عزت عزیز حضرت بیچون
محمد مؤمن آن فخر سلاطین کز وجود او
زهی در چشم دقت اشرف است و ارفع از گردون
نهد مساح و هم اندر قیاس ساحت قدرش
ز ملک احتمال و عالم امکان قدم بیرون
ندانم چون سرایم وصف شان و شوکت او را
که اینجا ساز سلطانیست با شاهی به یک قانون
چو کردند از غنا عرض تجمل سایلان او
فروشد در زمین از انفعال کمزری قارون
گر از وادی استغناش بر هامون وزد بادی
سزد کز بینیازی ناز بر لیلی کند مجنون
ندیدم دهر پردازی به احسانش که گر از وی
دو عالم سایلان خواهند یک عالم شود ممنون
اگر یک لمحه پردازد به حرب آن خسرو گردان
شود از موج خون دشمنان شبدیز او گلگون
سزد گر بیش ازین فلک از جای برخیزد
چو تیغش آسمان پیوند سازد موجهای خون
در آفاقیم بیهمتا ز لطف واحد یکتا
در استعداد من در شعر و در حکمت هم افلاطون
سرافرازا به پایت ریختن لایق نمیدانم
مگر گنجی که از گنجینهٔ قارون بود افزون
ولی از محتشم آن پیشکش کاید به کار تو
مناسب نیست الانقد نظمی چون در مکنون
که در چشم و دل طبع سخندان تو میدانم
که از صد بیت پر زینت کم یک بیت پر مضمون
نه تنها از برای زینت و زیب کلام خود
ثنایت را ذویالافهام میگردید پیرامون
کنند از نظم پر در کفهٔ میزان مدحت را
اگر جن و ملک را چون بشر طبعی بود موزون
ز لطف پادشاه لمیزل امید میدارم
که سازد دولت دیر انتقامت را ابد مقرون



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح محمد مؤمن، سلطان ترکمان میپردازد و او را به عنوان شخصیتی با عظمت و برتر از دیگران توصیف میکند. او در وصف ویژگیهای برجسته این پادشاه از جلال و جمال او صحبت میکند و بیان میکند که حتی در جنگها نیز قدرت و شجاعت او بینظیر است. شاعر به جنبههای مختلف قدرت و ثروت او اشاره میکند و اعتراف میکند که توصیف او فراتر از توان اوست. در نهایت، امید خود را به لطف و حمایت پادشاه ابراز میکند و بیان میکند که این مدحها و اشعار از سادگی بیرون است و باید به گونهای شایسته ارائه شود.
هوش مصنوعی: من به عنوان عیادت، برای او مقدار و ارزش خود را افزایش دادم؛ زیرا او شخصیتی بزرگ و با عزت است که هیچ نقصی ندارد.
هوش مصنوعی: محمد مؤمن، این شخصیت با فضیلت و بزرگ، افتخار پادشاهان است که وجودش در نظر دقیقترین افراد، همچون گوهری درخشان به حساب میآید و بالاتر از آسمانهاست.
هوش مصنوعی: به این دلیل که ارزش و مقام او را نمیتوان با اندازهگیری یا سنجش مشخص کرد، باید گفت که او فراتر از تمام ممکنات و سلطنتهاست و وجودش از تمامی معانی و realms مادی تجاوز میکند.
هوش مصنوعی: نمیدانم چگونه توصیف کنم شان و عظمت او را، زیرا اینجا (در این دیار) برای سلطنت، قانونی وجود دارد که با شاهی برابر است.
هوش مصنوعی: چون از ثروت و بینیازی او، دیگران میخواهند خود را به نمایش بگذارند، او در زمین با کمزری مانند قارون (که معروف به ثروت فراوان بود) خود را معرفی میکند.
هوش مصنوعی: اگر از سرزمین بینیازی او بادی بر دشت هامون بوزد، شایسته است که مجنون به خاطر داشتن چنین بینیازی، به لیلی ناز کند.
هوش مصنوعی: در طول زمان، به کسی با توانایی در بخشش و احسان برنخوردهام که اگر از او دو عالم طلبیده شود، یکی از آن دو عالم را با کمال میل به دیگران بدهد و خود در برابر این بخشش شکرگزار باشد.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای به جنگ افتد، آن خسرو (که احتمالاً منظور اوشاه است) به مانند سوارانی میشود که در میدان نبرد با موجی از خون دشمنان، شبدیز (اسب معروف و نیرومند) او را گلگون میکند.
هوش مصنوعی: اگر آسمان بخواهد بیشتر از این حرکت کند، مانند تیغی میشود که با موجهای خون پیوند میخورد. این تصویر به شکل گیری جنگ و کشتار اشاره دارد و نشان میدهد که آسمان نیز به خاطر این وضعیت بینظیر باید بهگونهای دیگر به حرکت درآید.
هوش مصنوعی: ما در گسترهٔ عالم بینظیر هستیم به خاطر لطف خداوند یگانه. در استعداد شعر و حکمت، به اندازهٔ افلاطون (فیلسوف بزرگ یونانی) هستیم.
هوش مصنوعی: من نمیدانم که آیا شایسته است برای تو به پا افراشته کادویی تهیه کنم یا نه، مگر گنجی که از گنجهای قارون بیشتر باشد.
هوش مصنوعی: عرضهٔ اثر محتشم که در آن قرار دارد، به کار تو مناسب نیست، زیرا نظم و ترتیب آن به اندازهٔ کافی در خود نهفته نیست و بیانگر عمق و مضمون لازم نیست.
هوش مصنوعی: من میدانم که در چشم و دل تو، کلمات زیبا و دلنشین سخنپردازانت، در میان صد بیت پربار و زینتبخش، تنها یک بیت از لحاظ مفهومی غنی و پرمحتوا است.
هوش مصنوعی: ثنای تو را تنها به خاطر زیبایی کلامم محصور نکردم، بلکه هدفم جلب توجه و فهم عالمان است.
هوش مصنوعی: اگر جن و ملک هم مثل انسانها ذوق و حس زیبایی داشتند، باید بر اساس فضیلت و خوبیهای تو، مدح و ستایشت را در کفهٔ میزان قرار دهند و با نظم و آهنگ زیبا، ارزیابی کنند.
هوش مصنوعی: از رحمت و لطف پادشاه جاوید، امیدوارم که دولت و کامیابی انتقامم را برای همیشه و بهطور پیوسته محقق کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چه روز است آنکه هست او را شب تاریک پیرامون
سپهر از بوی او مشگین زمین از رنگ او گلگون
مگر ترسید رخسارش ز زلف مار کردارش
که گرد خویشتن عمدا نوشت از غالیه افسون
دو آذرگون شدند از خون مرا دو چشم از هجرش
[...]
خدایا دور کن چشم بد از این دولت میمون
وزین شاه مبارک رای ملک آرای روزافزون
شهشرق ارسلان ارغو که هست اندر جهانداری
به بهروزی چو اسکندر به بیروزی چو افریدون
به هر ماهی که نوگردد نصیب او ز هفت اختر
[...]
ایا از چنبر اسلام دایم برده سر بیرون
ز سنت کرده دل خالی ز بدعت کرده سر مشحون
هوا همواره شیطانی شده بر نفس تو سلطان
تنت را جهل پیرایه دلت را کفر پیرامون
اگر در اعتقاد من به شکی تا به نظم آرم
[...]
بهشتی نقد شد حاصل سپهری تازه گشت افزون
از این خوش مرکز معمور و عالی منظر میمون
خجسته کعبه دولت مبارک خطه عشرت
به برجیس آن یکی مختص به زهره این دگر مقرون
اگر جنت نهی نامش نه مدحی باشدش در خور
[...]
چه دانی تو خراباتی که هست از شش جهت بیرون
خرابات قدیم است آن و تو نو آمده اکنون
نباشد مرغ خودبین را به باغ بیخودان پروا
نشد مجنون آن لیلی به جز لیلی صد مجنون
هزاران مجلس است آن سو و این مجلس از آن سوتر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.