چون عکس رخ دوست در آینه عیان شد
بر عکس رخ خویش نگارم نگران شد
شیرین لب او تا که به گفتار درآمد
عالم همه پر ولوله و شور و فغان شد
چون عزم تماشای جهان کرد ز خلوت
آمد به تماشای جهان جمله جهان شد
هر نقش که او خاست بر آن نقش برآمد
پوشید همان نقش و بدان نقش عیان شد
هم کثرت خود گشت درو واحد خود دید
هم عین همین آمد و هم عین همان شد
جائی همه اسم آمد و جایی همگی رسم
جائی همه جسم آمد و جائی همه جان شد
هم پرده برانداخت ز رخ کرد تجلّی
هم پرده خود گشت و پس پرده نهان شد
ای مغربی آن یار که بی نام و نشان بود
از پرده برون آمد و با نام و نشان شد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی بیان شاعرانهٔ وحدت وجود است: محبوب ازلی جمال خود را در آینهٔ جهان میبیند و از خلوت غیب بیرون آمده، خود همهٔ جهان میشود. او در همهٔ صورتها، از نام و نشان تا جسم و جان، ظاهر است و کثرت را عین وحدت خود میبیند. نکتهٔ اصلی آن است که ظهور او همان پوشیدگی اوست و در پایان، مغربی میگوید آن ذات بینام و نشان با بیرون آمدن از پرده نام و نشان یافت.
هوش مصنوعی: وقتی تصویر چهرهٔ دوست در آینه (یعنی جهان آفرینش) آشکار شد، محبوب من به تماشای تصویر چهرهٔ خود نشست. اشاره به این است که حق در آینهٔ آفرینش جمال خود را میبیند.
هوش مصنوعی: همین که لب شیرین او به سخن گشوده شد، سراسر عالم از هیاهو و شور و ناله پر شد. یعنی تجلی کلام او جهان را به جوش و عشق آورد.
هوش مصنوعی: وقتی از خلوتِ پنهانیاش آهنگ تماشای جهان کرد، برای دیدن جهان بیرون آمد و خود همهٔ جهان شد. یعنی جهان چیزی جز ظهور او نیست.
هوش مصنوعی: در هر صورتی که پدید آمد، به شکل همان صورت ظاهر شد؛ آن صورت را چون جامه پوشید و از راه همان صورت آشکار گشت.
هوش مصنوعی: هم خودِ کثرت شد و در آن کثرت یگانگی خود را دید؛ هم عینِ این شد و هم عینِ آن. یعنی همهچیز در حقیقت خود اوست.
هوش مصنوعی: در جایی سراسر به صورت نام و در جایی به صورت نشان و نقش ظاهر شد؛ در جایی سراسر تن شد و در جایی سراسر جان.
هوش مصنوعی: هم پرده را از چهره کنار زد و جلوه کرد، و هم خودش پرده شد و پشت همان پرده پنهان ماند. یعنی ظهور او همان حجاب اوست.
هوش مصنوعی: ای مغربی، آن یاری که بینام و نشان بود، از پرده بیرون آمد و نام و نشان پیدا کرد؛ یعنی ذات بینشان در صورتهای آفرینش نمایان شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر چرخ سحرگاه یکی ماه عیان شد
از چرخ فرود آمد و در ما نگران شد
چون باز که برباید مرغی به گه صید
بربود مرا آن مه و بر چرخ دوان شد
در خود چو نظر کردم خود را بندیدم
[...]
آباد نشد دل که خراب پسران شد
حسن پسران آفت صاحب نظران شد
بس دانه دلها که ز تن برد به تاراج
آن مور که بر گرد لب ساده دلان شد
افسرده جمال خط خوبان چه شناسد؟
[...]
باد سحر از بوی تو دم زد، همه جان شد
آب خضر از لعل تو جان یافت، روان شد
بی بوی خوشت بر دل من باد بهاری
حقا که بسی سردتر از باد خزان شد
خاک از نفس باد صبا بوی خوشت یافت
[...]
باز آی که خون جگر از دیده روان شد
دریاب که جانم به جمالت نگران شد
دل در طلبت نعره زنان جامه دران شد
از وصل تو قانع به خیالی نتوان شد
آیینه سبب گشت که روی تو عیان شد
روی تو سبب بود که آیینه نهان شد
از شرم رخت گشت نهان آینه، آری
چون حسن ترا دید که مشهور جهان شد
یک لمعه ز رخسار تو ناگاه درخشید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.