بر چرخ سحرگاه یکی ماه عیان شد
از چرخ فرود آمد و در ما نگران شد
چون باز که برباید مرغی به گه صید
بربود مرا آن مه و بر چرخ دوان شد
در خود چو نظر کردم خود را بندیدم
زیرا که در آن مه تنم از لطف چو جان شد
در جان چو سفر کردم جز ماه ندیدم
تا سر تجلّی ازل جمله بیان شد
نُه چرخ فلک جمله در آن ماه فروشد
کشتی وجودم همه در بحر نهان شد
آن بحر بزد موج و خرد باز برآمد
و آوازه درافکند چنین گشت و چنان شد
آن بحر کفی کرد و به هر پاره از آن کف
نقشی ز فلان آمد و جسمی ز فلان شد
هر پاره کف جسم کز آن بحر نشان یافت
در حال گدازید و در آن بحر روان شد
بی دولت مخدومی شمسالحق تبریز
نی ماه توان دیدن و نی بحر توان شد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر از ظهور و تجلی ماهی در سحرگاه سخن میگوید که در دل او دگرگونیای شگرف ایجاد میکند. او خود را به تماشا مینهد و متوجه میشود که وجودش به لطف آن ماه جان میگیرد. سفر او به درون خود او را به تجلیات ازلی میکشاند، جایی که هر چیز در آن بحر نهان زندگی میکند. شاعر اشاره میکند که بدون وجود شمس، این زیباییها و تجلیهای معنوی قابل درک نیستند و هیچ چیز نمیتواند حقیقت ماه و بحر را به او نشان دهد.
هوش مصنوعی: در سپیدهدم، ماهی نمایان شد که از آسمان پایین آمد و بر دل ما نظر کرد.
هوش مصنوعی: چون باز شکار را میگیرد، مرغی را به هنگام صید میرباید، آن ماه هم مرا ربود و بر چرخ به سرعت در حرکت شد.
هوش مصنوعی: وقتی در درون خود نگاهی انداختم، احساس کردم که خودم را به بند کشیدهام؛ زیرا در آن ماه (مهر) وجودم با لطافتی که داشت، شبیه جانم شد.
هوش مصنوعی: وقتی در جان خود سفر کردم و به عمق وجودم رفتم، فقط «ماه» را دیدم که نماد روشنی و زیبایی است و تا زمانی که به تجلی و ظهور اولیهاش رسیدم، همه چیز روشن و نمایان شد.
هوش مصنوعی: تمام چرخها و سیارات آسمانی در آن ماه (که اشاره به کمال و زیبایی او دارد) غرق شدهاند و موجودیت من مانند کشتیای است که در دریای ناشناختهای پنهان شده است.
هوش مصنوعی: آن دریا (یا بحر) موجی زد و خرد، یعنی ذهن و تفکر، دوباره بیدار و سر برآورد و صدایی منتشر کرد و این گونه شد که برخی احوال و تغییرات پیش آمد.
هوش مصنوعی: آن دریا (یا بحر) به شکل کف (یا حباب) درآمد و بر روی هر تکه از آن کف، نشانی از فلان چیز (یا شخص) ظاهر شد و بدین ترتیب، جسمی از فلان چیز (یا شخص) ساخته شد.
هوش مصنوعی: هر قسمتی از آن کف که از آن دریا نشانهای پیدا کرد، در حالت ذوب شدن به داخل آن دریا جاری شد.
هوش مصنوعی: بدون وجود محبوبی چون شمسالحق تبریز، نه میتوان به زیباییِ ماه نگاه کرد و نه میتوان به عمق دریا رسید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
آباد نشد دل که خراب پسران شد
حسن پسران آفت صاحب نظران شد
بس دانه دلها که ز تن برد به تاراج
آن مور که بر گرد لب ساده دلان شد
افسرده جمال خط خوبان چه شناسد؟
[...]
باد سحر از بوی تو دم زد، همه جان شد
آب خضر از لعل تو جان یافت، روان شد
بی بوی خوشت بر دل من باد بهاری
حقا که بسی سردتر از باد خزان شد
خاک از نفس باد صبا بوی خوشت یافت
[...]
باز آی که خون جگر از دیده روان شد
دریاب که جانم به جمالت نگران شد
دل در طلبت نعره زنان جامه دران شد
از وصل تو قانع به خیالی نتوان شد
چون عکس رخ دوست در آینه عیان شد
بر عکس رخ خویش نگارم نگران شد
شیرین لب او تا که به گفتار درآمد
عالم همه پر ولوله و شور و فغان شد
چون عزم تماشای جهان کرد ز خلوت
[...]
آیینه سبب گشت که روی تو عیان شد
روی تو سبب بود که آیینه نهان شد
از شرم رخت گشت نهان آینه، آری
چون حسن ترا دید که مشهور جهان شد
یک لمعه ز رخسار تو ناگاه درخشید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.