سحرگه ز مهر مهی روح افزا
روان شد به دامانم از دیده دریا
دل اندر درون از غمش غرقه خون
همی لخت لخت و همی ناشکیبا
نگاهش ربود از کف جان مرا دل
چو مژگان چالاک هنگام یغما
نشستم به خاک رهش در گذرگه
چو دیدم قیام بت سرو بالا
دو زلفش به غارتگری فتنه پرور
دو چشمش به فتانی آشوب دنیا
نبیند دل ما دگر روز روشن
که جانان ببستش به زلف شب آسا
اگر ابروی اوست تیغ مهنّد
از آن تیغ داریم عیش مُهنّی
گهی از رخش محفلم روی غلمان
گهی از غمش کلبه ام موی حورا
گهی خندم از شوق لعلش چو ساغر
گهی گریم از هجر رویش چو مینا
گهی بنددم دل به موی دل آویز
گهی بخشدم جان ز روی دل آرا
گهی گوید از نازم آن ماه پیکر
که ای سنگدل خیره بی محابا
دلت را نهادم به کانون آتش
ز عارض بر او کردم آذر مهیا
دمش نرم چون موم و در سینه ام دل
چو خارا و بگداخت این موم خارا
ز وصلم دلش سرد چون مهر یوسف
مرا گرم جان همچو سوز زلیخا
غریبی و فقر و غم عشق دارم
بنام ایزد اسباب عشرت مهیا
اگر قسمتم نیست عیش موفّر
خدا روزیم کرده رنج موفّی
بگیتی نه حاصل شود عیش آری
نبینند اگر رنج پنهان و پیدا
به جامم اگر دوست ریزد بنوشم
شرنگ افاعی چو شهد مصفّی
مرا جان به تن آتش از حقد دشمن
مرا دل به غم عود مجمر ز اعدا
بسوزیم از بسکه دیدیم پنهان
بجنگیم از بس که دیدیم پیدا
به ویرانه ها دیو میشوم سیرت
به بیغوله ها غول عفریت سیما
همان به که از جان به تعجیل رانم
سخن در مدیح خداوند یکتا
همایون جهانبان ملک نبوت
که حق از ظهورش بود آشکارا
شه لامکان و مکان سیر احمد
که از ظلّ او ماسوی شد هویدا
زهی حکمرانی که آلاف آلاف
جهان بود کردی ز قدرت به ایما
اگر چه رخت کرد ایجاد خورشید
اگر چه دمت کرد احیای عیسی
عجب نی گر از فیض انفاس بخشی
دم روح پرور به لعل مسیحا
شگفتی نه از توسن برق سیرت
که در شام اسری شدی عرش پیما
عجب صد هزاران عجب کز چه آمد
به جولان به میدان ارض از ثریا
نشد گر غیوب از ضمیر تو ناشی
نشد گر شهود از ظهور تو انشا
چسان پس شهودند آثار صنعت
چسان پس غیوبند نزد تو افشا
زمان شد دجاجی ز کوی تو کامد
پر و بالش از نه سماوات علیا
دجاجی که سیمین و زرین دو بیضه
نهانش به شهپر ز بدر است و بیضا
نخواندی اگر نام پاکت به طوفان
ندیدی اگر نور رویت به سینا
چگونه ز طوفان شدی نوح ایمن
چگونه کلیم اوفتادی به اغما
توئی معنی و جمله مخلوق صورت
تو صهبا و مجموع ایجاد مینا
دمی از لبت نائی نای سرمد
نمی از یمت بحر یاقوت حمرا
ز بوک و مگر نام نیکت منزه
ز چون و چرا عزّ و جاهت مبرّا
جهان پادشاها بمدح تو افسر
روان و زبان کرده پویا و گویا
مگر خانه هستیش بشکند سر
مگر دفتر عمرش آید مجزّا
کیم بنده طاغی سست طاعت
کیم برده یاغی سخت خود را
ولی از توام فضل آمد توقع
ولی از توام جود آمد تمنّی
به دیوان جرمم خدایا قلم کش
چه اولی، چه اخری، چه دنیا چه عقبی
ز آلام، تا دردناک ابن آدم
ز اعیاد تا عیش جو، پور حوا
تو را خصم، هر صبح چون شام ماتم
تو را دوست، هر شام چون صبح اضحی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ عشق و دلتنگی شاعر نسبت به محبوبش و همچنین مدح نبی خداوند است. شاعر با زبانی عاشقانه از زیباییهای محبوبش، مانند چشمانش و موی او سخن میگوید و از عشق و اشتیاقش برای وصال او سخن میزند. او در عین حال با رنج عشق و غم جدایی نیز دست و پنجه نرم میکند و به تمجید از مقام نبی و نقش او در جهان میپردازد. در ادامه، شاعر به تضاد بین شادی و غم عشق اشاره میکند و در نهایت با یادآوری قدرت و حکمت الهی به تحسین و ستایش نبی میپردازد.
هوش مصنوعی: سحرگاه از عشق معشوقی ماهرو و جانافزا، از چشمانم دریایی از اشک به دامنم جاری شد.
هوش مصنوعی: دلم در سینه از غم او غرق در خون بود، پارهپاره و بیقرار.
هوش مصنوعی: نگاه او، مانند مژگان چابکش در هنگام غارت، دلم را از دست جانم ربود.
هوش مصنوعی: وقتی قامت برافراشتهٔ آن معشوق سروقد را دیدم، بر خاک راهش در گذرگاه نشستم.
هوش مصنوعی: دو زلفش در غارتگری فتنهانگیز است و دو چشمش در دلربایی مایهٔ آشوب جهان.
هوش مصنوعی: دل ما دیگر روز روشن نمیبیند، زیرا معشوق آن را به زلف سیاه و شبمانند خود بسته است.
هوش مصنوعی: اگر ابروی او مانند شمشیر هندی است، ما از همان شمشیر زندگی خوش و گوارا داریم؛ یعنی زخم ابروی او برای عاشق مایهٔ لذت است.
هوش مصنوعی: گاهی از روی او مجلسم مانند چهرهٔ غلمان بهشتی روشن است و گاهی از غم او کلبهام مانند موی حوری تیره و پریشان است.
هوش مصنوعی: گاهی از شوق لب لعل او مانند جام شراب میخندم و گاهی از دوری رویش مانند صراحی میگریم.
هوش مصنوعی: گاهی دلم را به موی دلآویزش گرفتار میکند و گاهی با روی دلآرایش به من جان میبخشد.
هوش مصنوعی: گاهی آن معشوق ماهرو از سر ناز به من میگوید: ای سنگدل گستاخ و بیپروا،
هوش مصنوعی: (ادامهٔ سخن معشوق:) دلت را در کانون آتش نهادم و با چهرهٔ آتشینم آتشی بر آن افروختم.
هوش مصنوعی: نفس او مانند موم نرم بود و دل من در سینه مانند سنگ خارا سخت؛ با این همه آن موم نرم این سنگ سخت را گداخت.
هوش مصنوعی: دل او از وصل من مانند مهر یوسف سرد است و جان من مانند سوز زلیخا گرم و سوزان.
هوش مصنوعی: غربت و تنگدستی و غم عشق دارم؛ ماشاءالله که همهٔ وسایل خوشی برایم فراهم است! این سخن طعنهآمیز است.
هوش مصنوعی: اگر خوشی فراوان نصیبم نیست، خداوند رنج کامل و تمام را روزیام کرده است.
هوش مصنوعی: آری، در جهان خوشی به دست نمیآید مگر آنکه رنجهای پنهان و آشکار را تحمل کنند.
هوش مصنوعی: اگر دوست در جامم زهر مار بریزد، آن را مانند عسل ناب مینوشم.
هوش مصنوعی: از کینهٔ دشمن جانم در تنم آتش گرفته است و دلم از غمی که دشمنان پدید آوردهاند مانند عود در آتشدان میسوزد.
هوش مصنوعی: از بس که بدیهای پنهان دیدهایم میسوزیم و از بس که بدیهای آشکار دیدهایم به ستیز برمیخیزیم.
هوش مصنوعی: آن دشمنان در ویرانهها سیرتی دیوگونه دارند و در کنجها و بیغولهها چهرهای مانند غول و عفریت.
هوش مصنوعی: بهتر آن است که از ته جان و با شتاب سخن را به ستایش خداوند یگانه بکشانم.
هوش مصنوعی: او فرمانروای خجستهٔ قلمرو پیامبری است که حق بهواسطهٔ ظهور او آشکار شده است.
هوش مصنوعی: احمد، پادشاهی است که در لامکان و مکان سیر میکند و همهٔ آفریدگان جز خدا از سایهٔ او پدید آمدهاند؛ اشاره به این باور که نور محمدی سرچشمهٔ آفرینش است.
هوش مصنوعی: آفرین بر فرمانروایی که هزاران هزار جهان را با قدرت خود و تنها با یک اشاره پدید آوردی.
هوش مصنوعی: چهرهٔ تو خورشید را آفرید و دم تو بود که به عیسی توان زندهکردن مردگان داد.
هوش مصنوعی: شگفت نیست اگر از فیض نفس خود دمی جانپرور به لب مسیح ببخشی.
هوش مصنوعی: از مرکب برقآسای تو (براق) شگفتی نیست که در شب معراج تا عرش را پیمودی.
هوش مصنوعی: شگفتی بسیار در این است که تو با آن مقام بلند، از آسمان و ثریا به میدان زمین فرود آمدی و در آن گام نهادی.
هوش مصنوعی: اگر پنهانیها از ضمیر تو سرچشمه نگرفتهاند و اگر آشکارها از ظهور تو پدید نیامدهاند،
هوش مصنوعی: پس چگونه آثار آفرینش آشکار و دیدنیاند و چگونه رازهای پنهان نزد تو فاش است؟ یعنی هم پیدا و هم پنهان از تو برخاسته است.
هوش مصنوعی: زمان همچون مرغی است که از کوی تو آمده و پر و بالش را از نُه آسمان بلند گرفته است.
هوش مصنوعی: این مرغ زیر بال خود دو تخم سیمین و زرین پنهان دارد که همان ماه تمام و خورشید درخشاناند.
هوش مصنوعی: اگر نوح در طوفان نام پاک تو را نمیخواند و اگر موسی در طور سینا نور چهرهٔ تو را نمیدید،
هوش مصنوعی: چگونه نوح از طوفان در امان میماند و چگونه موسی کلیمالله بیهوش بر زمین میافتاد؟
هوش مصنوعی: تو جان و معنای آفرینشی و همهٔ آفریدگان صورت و ظاهر آناند؛ تو همچون شرابی و همهٔ هستی جامی است که تو را در بر دارد.
هوش مصنوعی: نوازندهٔ نی جاودانه دمی از لب تو گرفته است و دریای یاقوت سرخ نمی از دریای بخشش توست.
هوش مصنوعی: نام نیک تو از «شاید» و «مگر» و هر تردیدی پاک است و عزت و مقام تو از چون و چرا برکنار است.
هوش مصنوعی: ای پادشاه جهان، افسر جان و زبان خود را به ستایش تو روان و گویا کرده است.
هوش مصنوعی: و این ستایش را رها نمیکند مگر آنکه خانهٔ هستیاش فرو ریزد و دفتر عمرش از هم بپاشد، یعنی تا پایان عمر مدح تو را میگوید.
هوش مصنوعی: من کیستم؟ بندهای سرکش و سست در فرمانبرداری و غلامی نافرمان و خودسر.
هوش مصنوعی: اما با این همه از تو چشم فضل و بخشش دارم و آرزوی کرم تو را دارم.
هوش مصنوعی: خدایا، گناهان مرا در دفتر اعمال خط بزن و ببخش؛ چه گناهان نخستین و چه واپسین، چه آنچه مربوط به دنیاست و چه آنچه به آخرت.
هوش مصنوعی: تا زمانی که فرزند آدم از دردها رنج میبرد و فرزند حوا در جشنها در پی شادی است،
هوش مصنوعی: هر صبح دشمن تو همچون شام عزا باشد و هر شام دوست تو همچون صبح عید قربان شاد باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بدست اندرون تیغهای مهند
به زیر اندرون بارههای مصور
مرا شاه بالایِ خواجه نشانده است
از آن خواجه آزرده برخاست از جا
چه بایستش آزردن از سایهٔ حق
که نوری است این سایه از حق تعالی
نه زیرِ قلم جایِ لوح است چونان
[...]
مگر اختران دیدهاندت ز بالا
فرو کرده سرها برای گوایی
سُلیمی اتت بالحُمیا صبوحاً
و تسقی علی شیم برق یمانی
کمال آنچه گونی از آن روی زیبا
برویش که جز خوب و زیبا نگویی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.