کو همتی که از همه قطع نظر کنیم
وز سر گذشته چاره هر دردسر کنیم
ما را محل رحم ندانسته روزگار
گر همچو شمع از همه تن گریه سر کنیم
در نامه شکل زلف ترا می کشیم و بس
گر شرح حال در هم خود مختصر کنیم
گر منت وظیفه گرانی چنین کند
ترک وظیفه خواری فیض سحر کنیم
یک گام بی متابعت او نمی رویم
گر سایه را بخویش رفیق سفر کنیم
بنشین دمی بدیده گوهر فشان ما
تا رشته میان ترا پرگهر کنیم
گر اشک را بکام دل خویش سر دهیم
در سنگ آبیاری تخم شرر کنیم
روی تنک بلاست که صد ره شدیم پست
ما را نداد دل که غم از دل بدر کنیم
در چاره صداع زیاده سری کلیم
مشتی ز خاک کوی قناعت بسر کنیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از آرزوی وارستگی و دل کندن از همه چیز آغاز میشود و از بیرحمی روزگار، پریشانی عاشق و اشکهای سوزان و گوهرمانند او سخن میگوید. شاعر از منتپذیری بیزاری میجوید و آماده است حتی از فیض سحرگاهی بگذرد تا زیر بار منت نرود. در بیت پایانی، کلیم چارهٔ زیادهخواهی و دردسر را پناه بردن به قناعت میداند.
هوش مصنوعی: کجاست آن همت و ارادهای که از همه کس و همه چیز چشم بپوشیم و با گذشتن از سر و جان خود، هر دردسری را چاره کنیم؟ (بازی لفظی میان «از سر گذشتن» و «دردسر» است.)
هوش مصنوعی: روزگار ما را سزاوار رحم ندانسته است، حتی اگر مانند شمع با تمام وجود به گریه بیفتیم.
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم شرح حال آشفته و درهم خود را کوتاه کنیم، در نامه فقط شکل زلف پریشان تو را میکشیم، چون آن زلف نمایندهٔ همهٔ پریشانی ماست.
هوش مصنوعی: اگر منت گرفتن مقرری و روزی تا این اندازه سنگین باشد، حتی از گرفتن روزیِ فیض سحرگاهی هم دست میکشیم؛ یعنی منت هیچ کس را حتی برای بهرهٔ معنوی نمیپذیریم.
هوش مصنوعی: اگر حتی سایه را همراه سفر خود کنیم، یک قدم هم بی پیروی از او برنمیداریم؛ یعنی چنان سربهراه و فرمانبریم که از همراه خود، هرچند بیمقدار، پیروی میکنیم.
هوش مصنوعی: لحظهای در چشم مروارید افشان ما بنشین تا رشتهٔ کمر باریکت را با مرواریدِ اشک خود پر از گوهر کنیم.
هوش مصنوعی: اگر اشک را آنگونه که دلمان میخواهد رها کنیم، حتی در دل سنگ هم دانهٔ شراره را آبیاری میکنیم؛ یعنی اشک ما چنان سوزان و فراوان است که از سنگ آتش میرویاند.
هوش مصنوعی: کمرویی و شرمگینی بلایی است؛ صد بار به خاطر آن خوار شدیم، اما دلمان راضی نشد که غم را از دل بیرون کنیم.
هوش مصنوعی: ای کلیم، برای درمان دردسرِ بلندپروازی و گردنفرازی بیش از اندازه، مشتی از خاک کوی قناعت بر سر خود بریزیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خیزید، عاشقان، نفسی شور و شر کنیم
وز های و هو، جهان همه زیر و زبر کنیم
از تاب سینه آتشی اندر جگر زنیم
وز آب دیده سینهٔ تفسیده تر کنیم
در ماتم خودیم، بیا، زار بگرییم
[...]
با یاد دوست از همه قطع نظر کنیم
آهی کشیم و آنهمه زیر و زبر کنیم
با وعده وصال ترا در بدر کنیم
خیزید عاشقان همه عزم سفر کنیم
عشقست هر چه هست سخن مختصر کنیم
برخیز تا به جانب گلشن گذر کنیم
پیش سنان خار غم از گل سپر کنیم
چون غنچه لب به خنده گشاییم در چمن
خونهای بسته ته به ته از دل بدر کنیم
حاضر کنیم لاله و نرگس به بزم خویش
[...]
تا کی ز حرف شاه و گدا کام تر کنیم
مطرب بیا که نغمه مستانه سر کنیم
خیزید تا ز عالم صورت سفر کنیم
تا روشن است راه خرابات سر کنیم
هر چند نیست قافله در کار شوق را
هویی کشیم و همسفران را خبر کنیم
تا نقش پای گرمروان پیش راه ما
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.